ΠΡΙΝ ΤΟ ΗΛΙΟΒΑΣΙΛΕΜΑ του Γκέρχατ Χάουπτμαν

Κριτική για την παράσταση του 1936

Τρία χρόνια μετά το θάνατο της γυναίκας του, ο εβδομηντάχρονος επιχειρηματίας Ματίας Κλάουζεν ανοίγει το σπίτι του για να γιορτάσει τα γενέθλιά του. Νιώθει το τέλος του να πλησιάζει και ξέρει πως όλη η οικογένειά του αυτό προσδοκά για να αποκτήσει τον απόλυτο έλεγχο της περιουσίας του. Η μοίρα, όμως , έχει άλλα σχέδια γι' αυτόν, αφού του φέρνει μια όμορφη και νέα κοπέλα. Ο έρωτάς του  για την Ίνγκεν είναι αμοιβαίος και του προσφέρει μια δεύτερη ευκαιρία για τη ζωή. Γιοι, κόρες, νύφες και γαμπροί, όλοι εκτός από το στερνοπούλι του, τον Έγκμοντ, εναντιώνονται στην αλλόκοτη αυτή σχέση. Ο Ματίας αδιαφορεί και δεν υποχωρεί. Εγκαθιστά την Ίνγκεν στο σπίτι του και προσπαθεί να την επιβάλει.Τα παιδιά του περνάνε οριστικά στην απέναντι όχθη, θέτοντάς τον υπό κηδεμονία.Ο Ματίας συγκλονίζεται. Η καρδιά του αψηφά τη λογική και μονάχα αυτός θα πληρώσει ακριβά το τίμημα λίγο πριν από το ηλιοβασίλεμα. ( Το σημείωμα είναι από το DVD της Ρ/Τ)

Στην παράσταση του 1936 έπαιζε και η μεγάλη ηθοποιός ΕλένηΠαπαδάκη.

Ο Γκέρχαρτ Γιόχαν Ρόμπερτ Χάουπτμαν (Gerhart Johann Robert Hauptmann)   γεννήθηκε το 1862 στο Όμπερσάλτσμπρουν, μικρή πόλη στη Σιλεσία, σήμερα μέρος της Πολωνίαςγνωστό ως Szczawno-Zdrój.

Γκέρχατ Χάουπτμαν

Ήταν γιος  Πρώσου ιδιοκτήτη ξενοδοχείου. Από το χωριάτικο σχολείο της περιοχής του πέρασε στο Realschule στο Μπρεσλάου, και έπειτα εστάλη να μάθει γεωργία στην φάρμα του θείου του στο Γιάουερ (πολωνικό Jawor). Επέστρεψε ωστόσο σύντομα στο Μπρεσλάου καθώς δεν είχε καμία κλίση στην αγροτική ζωή και μπήκε σε μια σχολή τέχνης, με στόχο να γίνει γλύπτης. Εδώ γνωρίστηκε με τον διά βίου φίλο του Γιόζεφ Μπλοκ. Έπειτα σπούδασε στην Ιένα, και πέρασε το μεγαλύτερο μέρος των ετών 1883 και 1884 στην Ιταλία. Τον Μάιο του 1885 ο Χάουπτμαν παντρεύτηκε και εγκαταστάθηκε στο Βερολίνο, αφιερώνοντας τον χρόνο του πλέον στη λογοτεχνική δουλειά. Σύντομα κέρδισε μεγάλη φήμη ως ένας από τους επιφανέστερους εκπροσώπους της σύγχρονης δραματουργίας.

Το 1891 αποσύρθηκε στο Σράιμπερχάου στη Σιλεσία. Το πρώτο του θεατρικό έργο, Vor Sonnenaufgang (1889), εγκαινίασε το νατουραλιστικό κίνημα στη μοντέρνα Γερμανική λογοτεχνία. Ακολουθήθηκε από το Das Friedensfest (1890), το Einsame Menschen (1891) και το Die Weber (1892), δυναμικό έργο που απεικονίζει την εξέγερση των Σιλεσιανών υφαντουργών το 1844.

Απ'τα επακόλουθα έργα του Χάουπτμαν οφείλει να γίνει αναφορά στις κωμωδίες Kollege Crampton (1892), Der Biberpelz (1893) και Der rote Hahn (1901), ένα "ονειρικό ποίημα", Hannele (1893), και το ιστορικό έργο Florian Geyer (1895). Έγραψε επίσης δύο τραγωδίες για τη Σιλεσιανή αγροτική ζωή, τις Fuhrmann Henschel (1898) και Rose Bernd (1903), και τα δραματικά παραμύθια Die versunkene Glocke (1897) και Und Pippa tanzt (1905). Το ζενίθ ήρθε το 1911 όταν έγραψε το Die Ratten, για το οποίο έλαβε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1912 "κυρίως σε αναγνώριση της καρποφόρας, ποικίλης και εξέχουσας παραγωγής του στο βασίλειο της δραματικής τέχνης."

Κατά τον Α΄Παγκόσμιο Πόλεμο ο Χάουπτμαν υπήρξε Ειρηνιστής. Σ'αυτή την περίοδο της καριέρας του έγραψε διάφορα πεσιμιστικά και ιστορικά-αλληγορικά έργα, όπως τα Der Bogen des Odysseus (1914), Der weisse Heiland (1912–17), Winterballade (1917). Μετά τον πόλεμο η ικανότητά του άρχισε φανερά να εξασθενεί.
Ο Χάουπτμαν πέθανε σε ηλικία 83 ετών στο σπίτι του στο Αγγνετεντόρφ το 1946.

Η πρώτη ραδιοφωνική μετάδοση έγινε το 1963 από το Θέατρο της Κυριακής.Τους ρόλους ερμήνευσαν -σε ραδιοσκηνοθεσία του Φώτου Μπαστουνόπουλου - οι ηθοποιοί: Βόκοβιτς, Χειμάρας, Τσαγανέας, Ανδρονίδης, Ζατζηαργύρη, Πάλλης, Ροδίτη, Ζαβιτσιάνου, Μεταξά, Μανιουδάκης, Τσάπελας, Παϊτατζή, Βανδώρος, Ανδρεόπουλος, Δοξαράς

Η μετάφραση, αν και δεν αναφέρεται στο ηχητικό αρχείο, πιστεύουμε βάσιμα ότι είναι του Νίκου Καζαντζάκη. Επισημαίνουμε πως το θεατρικό έργο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ. 

Το έργο έχει κυκλοφορήσει σε DVD με την Ρ/Τ από τη σειρά ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑΣ.

Φωτογραφία από την παράσταση του έργου στο Εθνικό Θέατρο το 1936 με μεγάλο μέρος του θιάσου επί σκηνής

Η ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΟΥ Leningrand του José Sanchis Sinisterra

         El Cerco de Leningrado - The Siege of Leningrad            

Δύο γυναίκες η Πρισίλλα και η Ναταλία, η γυναίκα και η ερωμένη αντίστοιχα του Νέστορα Καπόσο, γνωστού αριστερού θεατρικού σκηνοθέτη, που σκοτώθηκε πριν από είκοσι τρία χρόνια, ζουν σε ένα εγκαταλελειμμένο χώρο, που πρόκειται να κατεδαφιστεί και να απαλλοτριωθεί:

Ο χώρος αυτός είναι το Θέατρο Ghost, πρώην έδρα της εταιρείας του. Τις δύο γυναίκες ενώνει εκτός από την αγάπη και τη μνήμη στον συγκεκριμένο άνθρωπο και τα ιδανικά για έναν καλύτερο κόσμο. Ενώ λοιπόν κάνουν μια καταγραφή του τι έχει απομείνει στο παλιό θέατρο υπενθυμίζουν τη δική τους ιστορία. Ψάχνουν για ένα κείμενο από έναν άγνωστο συγγραφέα, το οποίο ο Νέστορας έκανε πρόβες όταν πέθανε, και κανείς δεν γνωρίζει πολλά για αυτό: Η πολιορκία του Λένινγκραντ.

Από το κείμενο του έργου δημιουργείται η πεποίθηση ότι ο Νέστορας θα μπορούσε να  έχει σκοτωθεί τόσο από κάποιους αντίπαλους όσο και από κάποιους συντρόφους του.

Παρόλα αυτά, οι δύο γυναίκες συνεχίζουν πιστές στη μνήμη του και τα ιδανικά του, αντιστέκονται στην κατεδάφιση του θεάτρου και προετοιμάζουν το ανέβασμα της πολιορκίας του Λένινγκραντ ακόμη και αν το κάνουν μόνες τους.

Παίζουν οι ηθοποιοί:

Αντιγόνη Βαλάκου, Μάγια Λυμπεροπούλου.

Μνηστήρες του Θρόνου του Ε. Ίψεν

Οι μνηστήρες του θρόνου  - Ιστορικό δράμα

The Pretenders

Οι "Μνηστήρες του Θρόνου" γραφτήκανε το 1863 στη Χριστιανία. Ανήκουν δηλαδή χρονολογικά στην πρώτη δημιουργική περίοδο του Ίψεν, που τη χαραχτηρίζει φανερά η επίδραση του ρωμαντικού θεάτρου και ειδικώτερα του Αιλενσλαίγκερ και του Σίλλερ. Ωστόσο, ύστερ από τους "Ήρωες του Χέλγκελαντ", γραμμένους λίγα χρόνια πρωτήτερα, οι "Μνηστήρες του Θρόνου" έρχονται να πιστοποιήσουν ακόμα πανηγυρικώτερα το ωρίμασμα της δραματικής ιδιοφυίας του Νορβηγού ποιητή, που θα συνεχίσει πια το δρόμο του μόνος, χωρίς σύντροφο, με απόλυτην εμπιστοσύνη στον εαυτό του και στις δυνάμεις του. Είναι λοιπόν οι "Μνηστήρες του Θρόνου" το πρώτο μεγάλο ποιητικό έργο του Ίψεν. Το έργο, που φανέρωσε το μέτρο της πραγματικής αξίας του και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του.

Για το ραδιόφωνο: (3μέρη)
Ηθοποιοί: Λευτέρης Ελευθεριάδης, Γρηγόρης Μήτας, Νίκος Κούρος, Πέτρος Παναμάς, Νίκος Καλογερόπουλος, Ηλίας Κατέβας, Γιάννης Σιλιγιάννης, Γιώργος Μιχαλακόπουλος, Νικηφόρος Νανέρης, Έφη Ροδίτη, Κάκια Παναγιώτου, Ιφιγένεια Δεληγιαννίδη, Μαρία Σκούντζου.
Σκηνοθεσία: Πέτρος Παναμάς
Μετάφραση: Λέων Κουκούλας
Διασκευή: Μαρία Κωνσταντάρου

ΡΟΥΙ ΜΠΛΑΣ ΤΟΥ ΒΙΚΤΟΡ ΟΥΓΚΩ

Η υπόθεση του δράματος του Hugo εκτυλίσσεται στην Ισπανία του 17ου αιώνα και συγκεκριμένα κατά την περίοδο βασιλείας του τελευταίου Ισπανού μονάρχη της δυναστείας των Αψβούργων, Καρόλου Β'.

Σύμφωνα με την υπόθεση του έργου, ο ευγενής Don Salluste θέλοντας να εκδικηθεί τη βασίλισσα για την αποπομπή του από τη βασιλική Αυλή, μεταμφιέζει τον υπηρέτη του Ruy Blas σε ευγενή και τον παρουσιάζει στην Αυλή.

Ο Blas με την ευφυΐα του κερδίζει τις εντυπώσεις και διορίζεται πρωθυπουργός προβαίνοντας σε σειρά κοινωνικών μεταρρυθμίσεων, ενώ ταυτόχρονα κερδίζει και την καρδιά της ίδιας της βασίλισσας. Όμως ο Don Salluste τελικά φανερώνει την πλεκτάνη του και εξευτελίζει τον Blas, ο οποίος τον σκοτώνει και αποφασίζει να αυτοκτονήσει με δηλητήριο. Τη στιγμή του θανάτου του η βασίλισσα του προσφέρει τη συγχώρεσή της και δημόσια αποκαλύπτει τα ερωτικά της συναισθήματα για εκείνον.

ΗΘΟΠΟΙΟΙ: Κώστας Αρζόγλου Πέτρος Φυσσούν Θεοδόσης Ισαακίδης, Νόρα Κατσέλη Λάμπρος Κοτσίρης, Κυριάκος Κατριβάνος, Έφη Ροδίτη, Μπάμπης Γιωτόπουλος, Θόδωρος Συριώτης, Κώστας Κοντογιάννης, Νίκος Μπιρμπίλης, Λευτέρης Ελευθεριάδης, Αγνή Βλάχου, Δημήτρης Μαλαβέτας Δήμητρα Γεννηματά, Νίκος Μπίνας, Φραγκούλης Φραγκούλης

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ Ντίνος Δημόπουλος
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Θρασύβουλος Σταύρου
ΔΙΑΣΚΕΥΗ Ντίνος Δημόπουλος

Ελ Σιντ του Πιερ Κορνέιγ

Pierre Corneille  - EL CID

Ο τίτλος Ελ Σιντ (στα ισπανικά προφέρεται Ελ Θιδ), προέρχεται από το ισπανικό άρθρο Ελ και την αραβική λέξη سيد«σίντι» ή «σαϊντ» (κύριος, άρχοντας). Ο τίτλος Καμπεαδόρ (Campeador) ανήκει στη δημώδη Λατινική και μπορεί να αποδοθεί ως «κύριος των πολεμικών τεχνών».

Ο Ροδρίγο (ή Ρούι) Ντιάθ δε Βιβάρ (ισπ. Rodrigo ή Ruy Díaz de Vivar) (Βιβάρ περ. 1048 – Βαλένθια 10 Ιουλίου 1099) γνωστός και ως Ελ Σιντ Καμπεαδόρ ήταν Καστιλλιανός αριστοκράτης, στρατιωτικός και πολιτικός. Χρημάτισε αλφέρεθ (alférez), δηλαδή αρχιστράτηγος του καστιλλιανικού στρατού υπό τον Σάντσο Β' της Καστίλλης, ενώ εξορίστηκε από τον αδερφό και διάδοχο του τελευταίου Αλφόνσο ΣΤ'. Η εξορία αυτή έγινε έναυσμα για τη μυθιστορηματική ζωή και δράση που επέδειξε έκτοτε με αποκορύφωμα την κατάκτηση της πλούσιας πόλης της Βαλένθια. Οι συνεχείς στρατιωτικοί θρίαμβοι εναντίον χριστιανών και μουσουλμάνων, καθώς και η συνήθειά του να μην πολιτεύεται σύμφωνα με τα φεουδαρχικά ήθη της εποχής, τον κατέστησε αγαπητό στον ισπανικό λαό και πρότυπο για τους ιππότες της πατρίδας του. Μετά το θάνατό του τα κατορθώματά του, πραγματικά και φανταστικά, τραγουδήθηκαν όσο λίγων από τους τροβαδούρους, δημιουργώντας ένα θρύλο γύρω από το όνομά του. Θεωρείται εθνικός ήρωας της Ισπανίας.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Γιώργος Τζώρτζης, Ιάκωβος Ψαρράς, Γιώργος Βελέντζας, Στέφανος Ληναίος, Γιώργος Μπάρτης, Δημήτρης Γιαννόπουλος, Γιώργος Μπαγιώκης, Ματίνα Καρρά, Έλλη Βοζικιάδου, Λουίζα Ποδηματά, Δημήτρης Μπάνος, Ελένη Νενεδάκη.

Τζελσομίνα της Πιερέτ Ντιπουαγιέ

PIERRETTE DUPOYET  “Gelsomina”     

Η Ολια Λαζαρίδου ερμηνεύει την Τζελσομίνα της Πιερέτ Ντιπουαγιέ, που βασίζεται στη «La Strada» του Φελίνι

Υπόθεση: Η φτωχή μητέρα της Τζελσομίνα πουλά την κόρη της σε βάναυσο πλανόδιο διασκεδαστή. Το αθώο κορίτσι τον ακολουθεί στην περιοδεία του όπου γνωρίζει και ερωτεύεται τον «Τρελό».

Εχοντας εγκαταλείψει για λίγο τον νεορεαλισμό, ο Φελίνι πραγματεύεται μέσα από τους χαρακτήρες του φιλμ θεμελιώδη θέματα όπως η λύτρωση και η χάρη, αναδομώντας ήρωες κατακυριευμένους από τα συναισθήματά τους και διαρκώς διαπλεκόμενους σε μια περισσότερο σκοτεινή και βαθιά ουμανιστική εκδοχή της «Πεντάμορφης Και Του Τέρατος».

Οι χαρακτήρες είναι διαχρονικά-αρχετυπικά σύμβολα: η αφελής αλλά αφοσιωμένη Gelsomina, o κτηνώδης σαλτιμπάγκος Zampano και ο συμπονετικός ακροβάτης "Il matto" δηλ. « Ο τρελός»

Η προβολή του "La Strada" στην Ιταλία προκάλεσε αντιφατικές αντιδράσεις.

Οι καθολικοί την αποθέωσαν, ερμηνεύοντας την επιμονή της Gelsomina να μην εγκαταλείπει τον βίαιο Zampanò (λέει χαρακτηριστικά «Aν δε μείνω εγώ μαζί του, ποιος θα μείνει;») ως απόδειξη της Θειας Χάριτος.

Οι αριστεροί κριτικοί κατηγόρησαν τον σκηνοθέτη για προδοσία του νεορεαλισμού, παράβλεψη των ιστορικών-κοινωνικών παραμέτρων και υπερβάλλοντα μυστικισμό.

 

Ο ΡΙΝΟΚΕΡΟΣ του Ευγένιου ΙΟΝΕΣΚΟ

“ Ένα συμβολικό έργο, σχόλιο του συγγραφέα, για την προσαρμογή της Γερμανικής κοινωνίας στην άνοδο του ναζισμού.

Επίκαιρο το θέμα, αν παρατηρήσουμε τις αντιδράσεις της σημερινής κοινωνίας στις καινούριες προκλήσεις των καιρών. Μετανάστες, Τσιγγάνοι, Καταναλωτές, ψηφοφόροι, συνειδητοποιημένοι πολίτες της γης, συντηρητισμός.
Αναμφίβολα μια μουδιασμένη κοινωνία παγκοσμίως και ανίκανη να διαχειριστεί τον εαυτό της, κινδυνεύοντας να συνθλιβεί κάτω από το βάρος των επιλογών της.”
Σε μια μάλλον αλλόκοτη και παράλογη ιστορία του θεατρικού του έργου με τίτλο «Ο ρινόκερος» ο Ευγένιος Ιονέσκο μας περιγράφει μια μικρή επαρχιακή πόλη στην οποία όλοι οι άνθρωποι μετατρέπονται βαθμιαία σε ρινόκερους, δηλαδή χάνουν την ανθρωπιά τους, αποκτηνώνονται και προσαρμόζονται στο κομφορμιστικό ρεύμα της εποχής τους με την ενσωμάτωσή τους στη νέα ζωώδη κυρίαρχη κατάσταση πραγμάτων.

Το έργο κλείνει με την εσωτερική πάλη του πρωταγωνιστή του Μπερανζέ, του τελευταίου που ακόμη παραμένει άνθρωπος, μια και η σύντροφός του Ντέζη υποχώρησε και αυτή και μετατράπηκε σε ρινόκερο. Και ο Μπερανζέ καταλήγει:
«Θα πολεμήσω ενάντια σ’ όλο τον κόσμο. Η καραμπίνα μου, πού είναι η καραμπίνα μου; (Γυρίζει προς το μέρος του τοίχου, που φαίνονται πάντα τα κεφάλια των ρινόκερων και ουρλιάζει με όλη του τη δύναμη).
Ενάντια σ’ όλον τον κόσμο! Θα υπερασπίσω τον εαυτόν μου ενάντια σ’ όλο τον κόσμο… δεν θα καθίσω με σταυρωμένα χέρια, θα πολεμήσω… Είμαι ο τελευταίος άνθρωπος… και μέχρι να ‘ρθεί το τέλος θα παραμείνω άνθρωπος! Οχι δεν θα συνθηκολογήσω!… ΔΕΝ ΘΑ ΓΙΝΩ ΣΑΝ ΚΑΙ ΣΑΣ!».
 Το παραπάνω σημείωμα παρουσίασης το δανειστήκαμε απο το site www.ksm.gr
  Η ηχογράφηση για το ραδιόφωνο έγινε το 1960 και ερμηνεύουν οι ηθοποιοί:
Ανδρέας Φιλιππίδης, Κλεώ Σκουλούδη, Δήμος Σταρένιος, Γιώργος Μοσχίδης, Βάσω Μεταξά, Κώστας Ρηγόπουλος, Άννα Κυριακού, Βίκτωρ Παγουλάτος, Ευάγγελος Πρωτοπαππάς, Κώστας Παπαγεωργίου, Γιώργος Πλούτης και Απόστολος Αυδής
Η μετάφραση του έργου έγινε από την Ιουλία Ιατρίδη και η Ραδιοσκηνοθεσία είναι του Μήτσου Λυγίζου.
Η διάρκεια του έργου είναι 1 ώρα και 40 λεπτά.
Καλή σας ακρόαση!

Η ΚΕΡΕΝΙΑ ΚΟΥΚΛΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΥ

Από τη Δευτέρα 10 Σεπτεμβρίου 2012 και κάθε μέρα εκτός Σαββάτου και Κυριακής στις οκτώ το βράδυ, από το Τρίτο Πρόγραμμα 90,9 και 95,6 και από την ιστοσελίδα της ΕΡΤ η ηθοποιός Ιφιγένεια Αστεριάδη διαβάζει το μυθιστόρημα του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου «Η Κερένια Κούκλα» σε 18 ημίωρα επεισόδια, τα οποία ηχογραφήθηκαν για την Ελληνική Ραδιοφωνία.

Επιμέλεια αφήγησης: Νίκος Δημητρόπουλος
Συναρμογή-ηχητικές στίξεις: Γιώργος Χελιδονίδης
Μουσική επιμέλεια: Στέλιος Κεφαλόπουλος

Η «Κερένια Κούκλα» του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στην εφημερίδα Πατρίς το 1908 και εκδόθηκε σε βιβλίο το 1911, τη χρονιά θανάτου του συγγραφέα. Πρόκειται για ένα ψυχολογικό μυθιστόρημα και όπως αναφέρει ο ίδιος ο συγγραφέας στον πρόλογο του έργου πρόκειται για μια «ιστορία απλή και λυπητερή, γιατί απλή και λυπητερή είναι η ζωή».

Η υπόθεση του έργου διαδραματίζεται σε μια λαϊκή συνοικία της πρωτεύουσας και μας περιγράφει τη σκληρή ζωή εκείνης της εποχής, τις πίκρες και τα πάθη των απλών ανθρώπων. Σταθερά μοτίβα στο έργο είναι η σκληρή μοίρα, η αρρώστια και το ανέφικτο της ανθρώπινης ευτυχίας.

Η υπόθεση είναι απλή και βγαλμένη μέσα από τη ζωή: Μια γυναίκα του λαού, η Βιργινία, ερωτεύεται και παντρεύεται έναν άνδρα νεώτερό της, τον Νίκο και μένουν σε μια λαϊκή γειτονιά της Αθήνας. Η γυναίκα αρρωσταίνει και ο σύζυγός της αναγκάζεται να προσλάβει μια νέα κοπέλα, τη Λιόλια, για να τη φροντίζει. Ο Νίκος ερωτεύεται τη Λιόλια και η Βιργινία πεθαίνει, αφού ανακαλύπτει αυτόν τον έρωτα. Ο Νίκος παντρεύεται τη Λιόλια, όμως η τραγική σκιά της πεθαμένης Βιργινίας στοιχειώνει τη νέα οικογένεια. Το παιδί που γεννιέται από αυτό το γάμο είναι ατροφικό, σαν μια κερένια κούκλα και μοιάζει με το πρόσωπο της πεθαμένης. Η σκιά της φθοράς και του θανάτου δεν πρόκειται να αφήσει την νέα οικογένεια να κατακτήσει την ευτυχία.

Η «Κερένια Κούκλα» θεωρήθηκε ως ένα από τα πρώτα δείγματα του συμβολισμού στη νέα ελληνική λογοτεχνία. Ο Χρηστομάνος καταφέρνει με την «Κερένια Κούκλα» να μας παρουσιάσει ένα τολμηρό κείμενο, να ηθογραφήσει με ενάργεια τους χαρακτήρες του και να μας περιγράψει με ρεαλισμό τη σκληρή ζωή εκείνης της εποχής. Ο ρεαλισμός της αφήγησης συνδυάζεται με τον λυρισμό των περιγραφών και η απλή γλώσσα του κειμένου ελκύει περισσότερο το ενδιαφέρον του αναγνώστη.