ΑΘΗΝΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΩΜΕΝΑΙ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΡΑΝΤΟΥΝΑ

Η ηχογράφηση του 1968 μεταδόθηκε πρώτη φορά από το Ε.Ι.Ρ στην επέτειο της απελευθέρωσης της Αθήνας από τους Γερμανούς Ναζί (Οκτώβριος του 1944).

 

Ο νεαρός δικαστικός Γεώργιος Πραντούνας, μετά την επιτυχημένη ανάγνωση της τραγω­δίας του "Αι Ελευθερωμέναι Αθήναι" στο φιλολογικό σαλόνι του λόγιου γιατρού Ταλιαπιέτρα, την εξέδωσε την ίδια χρονιά, το 1830.

 

Υπόθεση: Η πλοκή του δράματος μας μεταφέρει στα μέσα του 3ου αιώνα μ.Χ., όπου οι Γότθοι – βάρβαροι, σκληροί και αιμοβόροι– είχαν κυριεύσει την Αθήνα. Πολλοί από τους Αθηναίους, αναγκάστηκαν να διαφύγουν σε διαφορετικά μέρη της Ελλάδας, διότι δεν ήθελαν να ζουν υπό το καθεστώς των Γότθων. Μεταξύ τους, βρίσκεται και ο Κλεόδημος, ο οποίος αποφασίζει να επιστρέψει στην πατρίδα του για να την ελευθερώσει. Αποφασισμένος να σκοτώσει τον τύραννο Κνίβα, συνεννοείται με τους συμπολίτες του, καθώς και με τους υπόλοιπους Έλληνες, και οργανώσουν την επανάσταση. Η συνωμοσία, όμως, αποκαλύπτεται στους βαρβάρους από τον φιλάργυρο προδότη Πολέμωνα, και ο Κνίβας χρησιμοποιεί άγρια μέτρα, ούτως ώστε, να εμποδίσει το εγχείρημα των συνωμοτών. Η σύλληψη της γυναίκας του Κλεόδημου Ευάνδρας, και οι απειλές πως θα σκοτώσουν το μοναχογιό τους, δεν αλλάζει το ρου των σχεδίων τους, διότι ο θάνατος για την πατρίδα προβάλλεται ως το ύψιστο καθήκον. Έχοντας στο πλευρό του συμμάχους από όλη την Ελλάδα, ο φιλόπατρις Κλεόδημος ξεκινά για τη μάχη. Τελικά, μετά από δύσκολες και γενναίες προσπάθειες, ο Κνίβας δολοφονείται και η Αθήνα ελευθερώνεται. Την ένδοξη νίκη, ακολουθούν οι συμβουλές του θεού Ερμή σχετικά με το μέλλον των Ελλήνων. Δια στόματος Ερμή, τονίζονται, για ακόμη μια φορά, οι καταστροφικές συνέπειες της διχόνοιας, και προτείνεται  το  πολιτειακό  πρότυπο  της μοναρχίας που θα πρέπει να λειτουργεί μέσα στο πλαίσιο αυστηρών νόμων για όλους.

Ραδιοφωνική διασκευή: Νίκος Σφυρόερας
Μουσική επιμέλεια: Σοφία Μιχαλίτση
Επιμέλεια ήχων: Δανάη Ευαγγελίου
Ρύθμιση ήχου: Στέφανος Ευαγγελίου
Ραδιοσκηνοθεσία: Κώστας Κροντηράς

Παίζουν οι ηθοποιοί: Ιορδάνης Μαρίνος- Κλεόδημος, Δημήτρης Βεάκης- Λεώστρατος, Τέλης Ζώτος- Δέξιππος, - Βασίλης Παπανίκας-Πολέμων, Γιώργος Μετσόλης-Τύβουλος, Λουκιανός Ροζάν-Καλλίων. Χρήστος Κατσιγιάννης- Απίας, Κάκια Παναγιώτου- Ευάνδρα, Φοίβος Ταξιάρχης- Κνίβας, Ιάκωβος Ψαρράς- Θεοφάνης, Πέρης Παναγιωτόπουλος- Α΄Αγγελιοφόρς, Σπύρος Ολύμπιος- Β΄Αγγελιοφόρος, Κώστας Καφάσης- ένας Πολίτης.

Επιμέλεια εκπομπής: Μάρα Καλούδη.

Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών

Ναδίνα Φωτεινή Παπαναστασίου

Επιβλέπων: Ευαγγελία Λούβη

Το ιστορικό δράμα στην περίοδο της οθωνικής μοναρχίας

το κείμενο της υπόθεσης είναι στις σελ. 120-130

ΒΕΡΕΝΙΚΗ ΤΟΥ ΡΑΚΙΝΑ

Bérénice (1670)

Ο Ρακίνας ή Ζαν Ρασίν (Jean Racine, 22 Δεκεμβρίου 1639 - 21 Απριλίου 1699) ήταν Γάλλος δραματουργός, ένας από τους τρεις μεγάλους θεατρικούς συγγραφείς στη Γαλλία του 17ου αιώνα (μαζί με τον Μολιέρο και τον Πιέρ Κορνέιγ) και σημαντική προσωπικότητα της δυτικής λογοτεχνικής παράδοσης.

Η «Βερενίκη», πεντάπρακτη τραγωδία, γραμμένη σε αλεξανδρινό στίχο απ’ τον Ρακίνα έκανε την πρεμιέρα της στο Παρίσι, στο «Οτέλ ντε Μπουργκόν», με πρωταγωνίστρια τη νέα τότε βεντέτα Μαρί Σανμελέ.

Υπόθεση: Στο έργο -ένα έργο χωρίς ουσιαστικά πλοκή, επικεντρωμένο στο λόγο- ο νέος ρωμαίος αυτοκράτορας Τίτος είναι ερωτευμένος με την βασίλισσα της Παλαιστίνης Βερενίκη που βρίσκεται στην Ρώμη και με την οποία ερωτευμένος είναι και ο φίλος του Αντίοχος, βασιλιάς της Κομμαγήνης -στην Ρώμη κι αυτός.

Ο Τίτος μόλις έχει ανεβεί στο θρόνο μετά το θάνατο του πατέρα του Βεσπασιανού και όλοι πιστεύουν πως είναι πια ελεύθερος να παντρευτεί την αγαπημένη του. Αλλά για την κοινή γνώμη της Ρώμης ο γάμος αυτός με μία ξένη βασίλισσα είναι ανεπιθύμητος. Ο αυτοκράτορας υποκύπτει στο καθήκον απέναντι στο λαό του και στέλνει το φίλο του Αντίοχο να ενημερώσει την Βερενίκη πως δεν μπορεί να την παντρευτεί. Εκείνη, γνωρίζοντας τον έρωτα και του Αντίοχου προς αυτή, δεν το πιστεύει. Μέχρι που της το επιβεβαιώνει ο ίδιος ο Τίτος. Η Βερενίκη, τελικά, αρνείται και τους δυο. Και, παρά τις ικεσίες του Τίτου να μείνει, φεύγει απ’ την Ρώμη, όπως κι ο Αντίοχος. Ο Τίτος μένει μόνος να κυβερνήσει την αυτοκρατορία του.

Το έργο μεταδόθηκε για πρώτη φορά από την εκπομπή «Το θέατρο της Τετάρτης» τον Μάρτιο του 1979

Μετάφραση: Στράτος Σφέτσας

Ραδιοσκηνοθεσία: Κωστής Λειβαδέας

Μουσική επιμέλεια: Γιώργος Παπαδάκης

Παίζουν οι ηθοποιοί: Αλεξάνδρα Λαδικού, Πέτρος Φυσσούν, Δημήτρης Κοντογιάννης, Νόρα Κατσέλη, Χρήστος Κατσιγιάννης, Λευτέρης Ελευθεριάδης, Χριστόφορος Μπουμπούκης.

Επιμέλεια εκπομπής: Μάρα Καλούδη

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΟΥ ΡΟΛΦ ΧΟΧΟΥΤ

 

The Deputy - Rolf Hochhuth

Ο αναπληρωτής, μια χριστιανική τραγωδία.

Έργο μεταφρασμένο από τους Richard & Κλάρα Winston, 1964), που προκάλεσε τη διαμάχη λόγω της κριτικής του ρόλου του Πάπα Πίου ΧΙΙ στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το έργο στη συνέχεια δημοσιεύθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο, σε μετάφραση του Robert David MacDonald ως The Representative - Ο αντιπρόσωπος (1965).

Αν και το έργο δεν έχει λάβει ποτέ σοβαρό έπαινο λογοτεχνίας ή της ιστορίας, ο εκδότης του Ed Keating και δημοσιογράφος Warren Hinckle, οργάνωσε μια επιτροπή για να υπερασπιστεί το έργο ως ένα θέμα της ελευθερίας του λόγου. Το 2007, ο Ίον Μιχάι Πατσέπα, ένας πρώην πράκτορας της ρουμανικής κατασκοπίας, ισχυρίστηκε ότι το έργο ήταν μέρος μιας εκστρατείας της KGB να δυσφημήσουν τον Πάπα Πίος ΧΙΙ. Μια κορυφαία γερμανική εφημερίδα αποφάνθηκε ότι «ο Hochhuth χρειάζεται καμία βοήθεια από την KGB για παρουσιάση μια πλευρά της ιστορίας.

Η αυτούσια έκδοση του έργου είναι μεγάλη πάνω από πέντε ώρες και περιλαμβάνει την αληθινή ιστορία του Kurt Gerstein. Ο Gerstein, ένας αφοσιωμένος προτεσταντική και αργότερα μέλος των SS, έγραψε μια έκθεση αυτόπτη μάρτυρα σχετικά με τους θαλάμους αερίων όπου έχασαν τη ζωή τους πολλοί αιχμάλωτοι του πολέμου.

Το έργο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Βερολίνο στις 20 του Φεβρουαρίου του 1963 υπό τη διεύθυνση του Erwin Piscator.

Η πρώτη αγγλική παραγωγή ήταν στο Λονδίνο από το Royal Shakespeare Company στο Aldwych Θέατρο το 1963 σε μετάφραση του Robert David MacDonald και σκηνοθεσία του Clifford Williams. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, από τότε έχει αναβιώσει στο Θέατρο Πολιτών, Γλασκώβη, το 1986, και στο Θέατρο Finborough, του Λονδίνου, το 2006.

Μια συντομευμένη εκδοχή άνοιξε στο Broadway στις 26 Φεβρουαρίου 1964 το Atkinson Theatre Brooks, με Emlyn Ουίλιαμς ως Πίος ΧΙΙ και Jeremy Brett ως Πατέρα Fontana και διήρκεσε για 316 παραστάσεις.

"Ο αναπληρωτής" έγινε ταινία από τον Κώστα Γαβρά το 2002 με τίτλο "Αμήν", η οποία επικεντρώθηκε περισσότερο στην ιστορία του Kurt Gerstein. 

Παίζουν οι ηθοποιοί: Χρήστος Κατσιγιάννης, Νικήτας Τσακίρογλου, Γιώργος Μοσχίδης, Χρήστος Δοξαράς, Στάθης Ψάλτης, Γιώργος Μούτσιος, Σταύρος Ξενίδης, Μάκης Λειβαδάς, Ζώρας Τσάπελης, Φραγκούλης Φραγκούλης, Λευτέρης Ελευθεριάδης, Δέσποινα Νικολαϊδου, Ναταλία Αλκαίου.