ΜΑΝΟΝ ΛΕΣΚΩ ΤΟΥ ΑΒΒΑ ΠΡΕΒΩ

 

MANON LESCAUT - ΑBBE PREVOST

σε θεατρική διασκευή της Marcelle Maurette (1939)

Η ιστορία του ιππότη Des Grieux και της Manon Lescaut, γνωστό με τον σύντομο τίτλος Manon Lescaut, είναι ένα μυθιστόρημα του Γάλλου συγγραφέα Antoine François Prévosta που δημοσιεύθηκε το 1731. Είναι η έβδομη και τελευταία από τα ψεύτικα απομνημονεύματα με τίτλο Mémoires et aventures d`un homme de qualité. 

Υπόθεση: Ο ιππότης Des Grieux, περιγράφει πώς έχασε την οικογενειακή κληρονομιά και απογοήτευσε τον πατέρα του, δραπετεύοντας με την ερωμένη του, την όμορφη πόρνη Manon Lescaut. Η ιστορία περιγράφει πώς ο Des Grieux, σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσει πολυτελή και άνετο τρόπο ζωής για την Manon, πρέπει να εξαπατήσει φίλους και να κάνει όλα τα εγκλήματα. Οι δύο εραστές τελικά καταλήγουν στη (τότε γαλλική) Νέα Ορλεάνη, όπου αρχικά μια ειδυλλιακή παραμονή θα τελειώσει με μια τραγωδία. 

Το μυθιστόρημα του Prévost προκάλεσε μια αίσθηση για το θέμα του, αλλά και διαμάχη, που οδήγησε στην απαγόρευση από τη βασιλική λογοκρισία. Παρά το γεγονός αυτό, κέρδισε δημοτικότητα χάρη στην παράνομη ανατύπωση και διανομή του.

Το 1753, ο Prévost εξέδωσε μια νέα έκδοση, καθαρισμένη από «πικάντικες» λεπτομέρειες και στην οποία οι πρωταγωνιστές καταδικάζουν την καθολική ηθική.

Η Manon Lescaut αργότερα έγινε γνωστή για το γεγονός ότι αναφέρεται από πολλούς σεβαστούς συγγραφείς στα έργα τους (το πιο διάσημο παράδειγμα της Lady of the Camels του Alexandre Dumas, καθώς και η έμπνευση για μπαλέτα, όπερες, πολυάριθμες ταινίες και τηλεοπτικές σειρές).

Μετάφραση-Προσαρμογή : Ιουλία Ιατρίδη

Ραδιοσκηνοθεσία : Γιώργος Θεοδοσιάδης

Μουσική επιμέλεια : Έλλη Σολομωνίδου

Επιμέλεια ήχων : Χρήστος Κάσδαγλης

Ρύθμιση ήχου : Στέφανος Ευαγγελίου

Παίζουν οι ηθοποιοί: Γιάννης Κανδύλας- Αββάς Πρεβώ , Λυκούργος Καλλέργης-Μαρκήσιος, Λουίζα Ποδηματά- Ροζέττα, Γιώργος Ζαχαριάδης- Πρίγκηπας, Κώστας Καζάκος- Λεσκώ, Γιώργος Νέζος-Ηγούμενος, Σπύρος Ολύμπιος- Τελάλης, Κική Ρέππα-ένα κορίτσι, Χρήστος Τσάγκας-ένας άντρας, Θεόδωρος Μορίδης- Μεγαλοκτηματίας, Λουκιανός Ροζάν-Φύλακας, Αλίκη Αλεξανδράκη-Νατάλα, Νίκος Παπαναστασίου-Συνελέ.

Μανόν Λεσκώ η Βάσω Μανωλίδου - Ιππότης ντε Γκριέ ο Νίκος Καζής

Η ΜΕΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

 Εθνικό Θέατρο: Κεντρική Σκηνή - 1962 - 

Νίκος Καζής (Λυκόφρων), Θάνος Κωτσόπουλος (Περίανδρος).

Υπόθεση Ο Κύψελος, ο αλαφροΐσκιωτος γιος του τυράννου της Κορίνθου Περίανδρου, φέρνει τον αδελφό του Λυκόφρονα να δουν το φάντασμα της Μέλισσας, της νεκρής μητέρας τους. 

Ο Λυκόφρων δεν βλέπει τίποτε, αλλά ο Περίανδρος συναντά τη νεκρή, συνομιλεί μαζί της και καταλαμβάνεται από κρίση οργής. 

Ο Κύψελος φεύγει και ο Λυκόφρων ανακοινώνει στον πατέρα τους ότι αναχωρούν για την Επίδαυρο, για ν' αποχαιρετήσουν τον ετοιμοθάνατο παππού τους. 

Ο Περίανδρος προσπαθεί να τον εμποδίσει, χωρίς όμως αποτέλεσμα.

Στην Επίδαυρο, ο Προκλής πατέρας της Μέλισσας, αποκαλύπτει στον Λυκόφρονα ότι ο Περίανδρος δολοφόνησε τη μητέρα του και του δίνει το χρυσό μαχαίρι του φόνου. Επιστρέφοντας στην Κόρινθο, ο Λυκόφρων συγκρούεται με τον πατέρα του και του δίνει τελετουργικά το μαχαίρι. 

Ο Περίανδρος καταλαβαίνει ποιος αποκάλυψε το μυστικό και διατάζει να κάψουν τον Προκλή ζωντανό μέσα στο παλάτι του.

Στη συνέχεια, καλεί τους άρχοντες και το λαό, αναγγέλλει τη διεξαγωγή αγώνων για την αποδοχή της διονυσιακής λατρείας και ονομάζει το Λυκόφρονα συνβασιλέα· ο νέος όμως πετά το στέμμα καταγής, βγάζει τα βασιλικά του ρούχα και προκαλεί τον πατέρα του να τον σκοτώσει. Ο τύραννος τον διώχνει απαγορεύοντας στους υπηκόους του ακόμη και να του μιλήσουν.

Ο Λυκόφρων περιφέρεται στην πόλη ρακένδυτος, διψώντας για εκδίκηση. Τον συναντά ο Κύψελος και του λέει ότι ονειρεύτηκε τη Μέλισσα, που του ανέθεσε να πει στον Περίανδρο ότι κρυώνει. Ο Λυκόφρων τον συμβουλεύει να το κάνει μεταμφιεσμένος σε φάντασμα της νεκρής. Πράγματι, έτσι γίνεται, όμως ο Περίανδρος αντιλαμβάνεται τη μεταμφίεση και σκοτώνει το μικρό γιο του. Μετά από μία ακόμη σύγκρουση με τον Λυκόφρονα, σχεδόν παραφρονεί και αποφασίζει να θυσιάσει τις αρχόντισσες της πόλης στο μνήμα της γυναίκας του.

Ενώ οι αρχόντισσες θρηνούν, εμφανίζεται ο Λυκόφρων. Ο Περίανδρος τον πληροφορεί ότι έχει πάρει δηλητήριο και του ζητά συγχώρεση, αλλά ο νέος είναι ανυποχώρητος και του λέει σκληρά ότι η Μέλισσα τον μισούσε σε όλη της ζωή. Έξαλλος ο Περίανδρος τον σκοτώνει με το χρυσό μαχαίρι· ύστερα ξεψυχά στο παλάτι, που κατά την τελευταία του διαταγή, πυρπολείται από τους φρουρούς.

Πληροφορίες για τη συγγραφή

Γράφεται το 1937 στην Αίγινα, μετά την περιήγηση του Καζαντζάκη στην Πελοπόννησο. Το 1948, στο Παρίσι, τη μεταφράζει στα γαλλικά, ελπίζοντας ότι θα ανέβαινε στο γαλλικό θέατρο. Ο Γάλλος σκηνοθέτης Maurice Jacquemont έδωσε το κείμενο στον Albert Camus, ο οποίος ενθουσιάστηκε και συνέστησε στον Jean Louis Barrault να το ανεβάσει· παρά την επιθυμία του, ο Barrault δεν τα κατάφερε. 

Παίζουν οι ηθοποιοί: Δημήτρης Παπαμιχαήλ, Άννα Συνοδινού, Λυκούργος Καλλέργης, Ελένη Ζαφειρίου.

Σκηνοθεσία: Νίκος Γκάτσος

Η ΔΙΩΡΥΓΑ ΤΟΥ ΜΠΛΑΟΥΜΙΛΧ ΤΟΥ ΕΦΡΑΙΜ ΚΙΤΣΟΝ

 

 Ephraim Kishon - Blaumilch Canal

Υπόθεση: Ο Casimir Blaumilch ο λεγόμενος κοκκινοτρίχης μετά από αρκετές προσπάθειες  κατάφερε τελικά να δραπετεύσει από το ψυχιατρείο που βρισκόταν έγκλειστος. Η πρώτη του ενέργεια είναι να κλέψει ένα κομπρεσέρ και να ξεκινήσει να τρυπάει το οδόστρωμα μιας κεντρικής λεωφόρου σε διάφορα σημεία.

Δημιουργείται μια τεράστια αναταραχή και ατελείωτα μποτιλιαρίσματα αλλά κανείς δεν προσπαθεί να τον σταματήσει. Κανείς υπεύθυνος από τις εμπλεκόμενες δημόσιες υπηρεσίες δεν θέλει να φανεί πως δεν γνωρίζει τι γίνεται στον τομέα ευθύνης του. Καθώς ο χρόνος περνά, και οι γραφειοκράτες όλων των βαθμίδων αποφεύγουν την ανάληψη της ευθύνης, to "έργο" προχωράει και θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο την πόλη, αλλά και την πνευματική υγεία των κατοίκων, τη σταδιοδρομία ορισμένων δημοτικών υπαλλήλων, και το μέλλον ενός γοητευτικού νεαρού ζευγαριού...

Παίζουν οι ηθοποιοί: Νότης Περγιάλης, Έφη Πόλλυ, Γρηγόρης Βαφιάς, Κώστας Παπαγεωργίου, Μαργαρίτα Γεράρδου, Βίκτωρ Παγουλάτος, Τασώ Καββαδία, Κώστας Δημητριάδης, Νίκος Παπαναστασίου, Αλέκος Ματαράγκας, Κώστας Σαντοριναίος, Δημήτρης Βεάκης, Κώστας Μπάκας, Ντόρα Βολανάκη, Τζένη Δρόσου, Ευάγγελος Πρωτοπαππάς, Λυκούργος Καλλέργης, Δημήτρης Νικολαΐδης, Γιώργος Γαβριηλίδης, Μαρίκα Κρεββατά, Γιώργος Μετσόλης, Δήμος Σταρένιος, Γιώργος Πλούτης

Σκηνοθεσία: Γιώργος Θεοδοσιάδης

Η ΜΙΚΡΗ ΜΑΣ ΠΟΛΗ TOY ΘΟΡΝΤΟΝ ΟΥΑΙΛΝΤΕΡ

Υπόθεση: Το έργο παρουσιάζει τη ζωή σε μια μικρή πόλη των Ηνωμένων Πολιτειών. Η ρουτίνα της ζωής, ο έρωτας, ο γάμος, ο θάνατος είναι τα στάδια στα οποία κινείται ο συγγραφέας. Ενώ λοιπόν, πρόκειται για μια μικρή αμερικανική πόλη, στην ουσία περιγράφεται η ζωή σε κάθε μικρή πόλη του κόσμου αφού λίγο - πολύ όλοι τις ίδιες ανησυχίες και τα ίδια προβλήματα ατιμετωπίζουν.

Η Μικρή μας πόλη [Our town] είναι πασίγνωστη στους Έλληνες θεατρόφιλους.

Το έργο πρωτοπαίχτηκε στην Αθήνα το 1945, από το θίασο Κατερίνας Ανδρεάδη, στο θέατρο Κεντρικό, σε σκηνοθεσία Ντίνου Γιαννόπουλου – στο ρόλο του αφηγητή ο Θάνος Κωτσόπουλος και το πρόγραμμα προέβλεπε εναλλασσόμενη ερμηνεία της Κατερίνας και της Μελίνας Μερκούρη.

Αργότερα, το 1954 παίχτηκε από το Θέατρο Τέχνης. Το είχε μεταφράσει ο Μίνως Βολανάκης, τα σκηνικά και τα κοστούμια είχε φιλοτεχνήσει ο Γιάννης Τσαρούχης, και το είχε σκηνοθετήσει φυσικά ο Κάρολος Κουν.

Το 1992 στο θέατρο Λαμπέτη – μετάφραση και σκηνοθεσία: Μίνως Βολανάκης, σκηνικά και κοστούμια: Σάββας Χαρατσίδης, και στη διανομή: Ν. Τσακίρογλου, Πέμη Ζούνη, Σ. Τζώρτζογλου, Α. Λαδικού, Γ. Γεωγλερής, Θ. Μπαζάκα κ.α.

Το 2003, στο θ. Δημήτρης Χορν – μετάφραση και σκηνοθεσία: Σταμάτης Φασουλής, στη διανομή: Πέγκυ Τρικαλιώτη, Χρήστος Στέργιογλου, Δάφνη Λαμπρόγιαννη, Γιώτα Φέστα, Κώστας Τριανταφυλλόπουλος, Νίκος Χύτας, Ζώγια Σεβαστιανού, Γιάννης Τσιμιτσέλης. Ενδεχομένως να έχει παιχτεί και από άλλους θιάσους.


Για το ραδιόφωνο:
Παίζουν: Κώστας Ρηγόπουλος, Νίκος Πιλάβιος, Λυκούργος Καλλέργης, Λάζος Τερζάς, Μαρία Μαρτίκα, Δημήτρης Χρυσομάλλης, Γιάνκα Αβαγιανού, Λουίζα Ποδηματά, Κυριάκος Δανίκας, Αννα Βενέτη, Σπύρος Ολύμπιος, Γρηγόρης Βαφειάς, Λίνα Κρασά, Κώστας Κοκάκης, Δημήτρης Αστεριάδης, Γιάννης Στρατάκης, Δημήτρης Ποταμίτης, Γιώργος Μετσόλης, Γιώργος Νέζος.
Σκηνοθεσία: Κώστα Μπάκα

Εκάλη Σώκου

ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ (1981) ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

Ο ΙωάννηςΚαποδίστριας είναι αναμφισβήτητα μία από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες της σύγχρονης Ελλάδας, πράγμα που για την ελληνική πραγματικότητα αλλά και νοοτροπία, σημαίνει πως όσο αγαπήθηκε, άλλο τόσο τον μίσησαν. Αυτό άλλωστε επιβεβαιώνεται και από το τραγικό του τέλος.

Ένα από τα στοιχεία της ζωής του Ιωάννη Καποδίστρια που είναι άγνωστα για τον Έλληνα, είναι πως ο πολιτικός αυτός δεν αγαπήθηκε μόνον εντός Ελλάδος. Όχι, δεν αναφερόμαστε στην Ρωσία στην οποία έκτισε το πολιτικό του όνομα, αλλά για την Ελβετία. Ναι, την Ελβετία, η οποία μάλιστα τον έχει ανακηρύξει και εθνικό της ήρωα.

Πόσο περίεργο μπορεί να ακούγεται αυτό; Είναι όμως αλήθεια, και έχει και μία πολύ σοβαρή αιτιολόγηση. Δεν πρόκειται για μία αναγνώριση των ικανοτήτων ενός ατόμου ασχέτως εθνικότητος, αλλά για την ευγνωμοσύνη προς τον Ιωάννη Καποδίστρια για την συμβολή του στην γέννηση ενός κράτους-έθνους, αυτού της Ελβετίας.

Για να τα πάρουμε τα πράγματα με την σειρά, το κείμενο αυτό γράφεται διότι την 17/01/1817, ο Ιωάννης Καποδίστριας λαμβάνει την ελβετική υπηκοότητα σε αναγνώριση της συμβολής του στη δημιουργία του ομοσπονδιακού συστήματος της Ελβετίας.

Το 1798, η Γαλλία εισβάλει και κατακτά την Ελβετία την οποία όμως δεν προσάρτησε αλλά διαμόρφωσε έτσι την διοικητική της μεταρρύθμιση, ώστε να αποτελεί ένα κρατίδιο δορυφόρο. Οι κινήσεις αυτές αλλά και οι διαθέσεις του Ναπολέοντα θορύβησαν την Ρωσία η οποία ήθελε να δει την δράση του να περιορίζεται.

Τελικά το 1813 ο Ιωάννης Καποδίστριας διορίζεται ως εκπρόσωπος της Ρωσίας στην Ελβετία. Ο Καποδίστριας συνέβαλε στην ενότητα και ανεξαρτησία του κράτους της Ελβετίας υπό την νέα της δομή, καθώς ήταν από τους εμπνευστές του διαχωρισμού της, σε 19 αυτόνομα κρατίδια, τα καντόνια. Συνεισέφερε επίσης στην διαμόρφωση του ελβετικού συντάγματος, αλλά και την μετέπειτα ουδέτερη στάση της χώρας.

Συμμετείχε στο Συνέδριο της Βιέννης ως μέλος της ρωσικής αντιπροσωπίας και αργότερα εκπρόσωπος της Ρωσίας στη Συνδιάσκεψη των Παρισίων το 1815, όπου πέτυχε την εξουδετέρωση της αυστριακής επιρροής, την ακεραιότητα της Γαλλίας υπό Βουρβόνο μονάρχη καθώς και την διεθνή ουδετερότητα της Ελβετίας.

Εδώ αξίζει να σημειωθεί πως η ευγνωμοσύνη της Ελβετίας προς το πρόσωπο του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδος, δεν φθάνει μόνο μέχρι την χορήγηση υπηκοότητας, αλλά και πρόσφατα, η πόλη της Λωζάννης προέβη και σε μία ακόμη τιμητική κίνηση.

Μαζί με την κυβέρνηση της Ρωσίας, η πόλη της Λωζάννης, τον Σεπτέμβριο του 2009, έκανε τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Ιωάννη Καποδίστρια, παρουσία των Υπουργών Εξωτερικών της Ελβετίας Mισελίν Κάλμυ-Ρέυ και της Ρωσίας, Σεργκέυ Λαβρώφ, του Δημάρχου της Λωζάννης και του ελληνικής καταγωγής προέδρου της τοπικής βουλής του καντονιού Vaud, πρωτεύουσα του οποίου είναι η Λωζάννη, Πασκάλ Μπρουλής.

Η ορειχάλκινη προτομή, που είναι έργο του Ρώσου γλύπτη Βλαντιμίρ Σουρόβτσεφ, τοποθετήθηκε στη Λωζάννη «ως ένδειξη τιμής στον πρώτο Επίτιμο Δημότη της πόλης».

Επρόκειτο για μια πράξη που έγινε από κοινού από τη Ρωσία και την πόλη της Λωζάννης, τα δε αποκαλυπτήρια συνέπεσαν με την επίσημη επίσκεψη στην Ελβετία του Ρώσου Προέδρου Ντμίτρι Μεντβέντεφ. 

Κείμενο:  Γιώργος Μιχαηλίδης

Παίζουν: Θάνος Αρώνης, Θάνος Καλλιώρας, Ζώρας Τσάπελης, Σπύρος Μαβίδης, Θεόδωρος Μορίδης, Χρήστος Βαλαβανίδης, Τρύφων Καρατζάς, Γιάννης Αργύρης, Τάκης Βουλαλάς, Αγγελος Γιαννούλης, Τάσος Χαλκιάς, Αλέκα Κατσέλη, Λυκούργος Καλλέργης, Κάκια Παναγιώτου, Μαρία Μοσχολιού, Αντιγόνη Γλυκοφρύδη, Νίκος Τζόγιας.

Μουσική Μίκη Θεοδωράκη

Διάρκεια 1:46:30