ΜΟΤΣΑΡΤ ΤΟΥ ΣΑΣΑ ΓΚΙΤΡΙ

Mozart  - Sacha Guitry

Ο «φανταστικός» Μότσαρτ, του Sacha Guitry, αν και δεν είναι απόλυτα «ιστορικός», ωστόσο έχει μέσα του μιαν αλήθεια αναμφισβήτητη, γιατί προσφέρει το ίδιο το πνεύμα του μεγάλου μουσουργού, σε μια ενσάρκωση που θυμίζει παράλληλα Χερουβείμ και Δον Ζουάν και αντιπροσωπεύει τον καλλιτέχνη κάθε εποχής και την αιώνια νιότη.

Η συγγραφή της βιογραφίας του μεγάλου Αυστριακού μουσικοσυνθέτη από τον Sacha Guitry παρουσιάστηκε πρώτη φορά στη σκηνή του θεάτρου «Εδουάρδος Ζ΄» το 1929 με τον συγγραφέα στο ρόλο του Βαρώνου Grimm και την Yvonne Printemps στο ρόλο του Mozart.

Η ηχογράφηση μεταδόθηκε πρώτη φορά από την εκπομπή «Θέατρο Τετάρτης» τον Αύγουστο του 1971.

Υπόθεση: Είναι 1778 και στο σαλόνι της Madame d'Epinay, η οικοδέσποινα του σπιτιού προσπαθεί να πείσει την βαφτισιμιά της Marie-Anne Saint-Pons για τα πλεονεκτήματα ενός γάμου με τον Μαρκήσιο του Chambreuil. Ο Μαρκήσιος μπαίνει και προσκαλεί τη Μαρία-Άννα να παίξει το κλαβεσίνο (είδος πιάνου). Εκείνη αρνείται καθώς το συγκεκριμένο όργανο είναι αυτό με το οποίο έπαιξε ο νεαρός Μότσαρτ για πρώτη φορά στο Παρίσι.

Ο Βαρώνος Grimm και η διάσημη  χορεύτρια  La Guimard, θα έρθουν και αυτοί για το πάρτι. Η συζήτηση στρέφεται στην επίσκεψη στο Παρίσι του νεαρού Wolfgang Amadeus Mozart όταν ήταν ένα παιδί θαύμα. Η κυρία d'Epinay κατέχει την ζωγραφιά που απεικονίζει  τον νεαρό Mozart από την Carmontelle.

Οι υπηρέτες Louise και Grimaud είναι επίσης παρόντες. Παρόλο που δεν έχει ενημερώσει κανέναν ο Amadeus Mozart κάνει μια είσοδο έκπληξη. Είναι τώρα 22 ετών και διάσημος μουσικός, παραμένει ευαίσθητος και ντροπαλός. Διηγείται στην παρέα για το ταξίδι του και ότι διάβασε το έργο Dom Juan του Molière στην διαδρομή από το Στρασβούργο στο Παρίσι. Οι οικοδεσπότες τον καλωσορίζουν με μεγάλη θέρμη και εκείνος παίζει στο κλαβεσίνο τραγουδώντας "Il faut que tu m'aimes Paris!".

Λίγες μέρες αργότερα ο Μότσαρτ εργάζεται στο πιάνο στο σπίτι της Madame d'Epinay όταν ο νεαρός υπηρέτης Louise του φέρνει μια επιστολή. Ο Μότσαρτ κατέπληξε πολλές ελκυστικές γυναίκες κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του, αλλά δεν είναι σίγουρος ποια θα πρέπει να επιλέξει. Η οικοδέσποινα προτείνει την χορεύτρια Guimard. Ο Μότσαρτ θα συνθέσει πολλά κομμάτια στο Παρίσι, συμπεριλαμβανομένων των Les petits riens "The Little Nothings", στα οποία θα  κάνουν πρόβες οι Guimard και Vestris. Ο συνθέτης φλερτάρει με επιτυχία με την Guimard. Ο Μότσαρτ στη συνέχεια ανοίγει την επιστολή που έλαβε και είναι από τη αρραβωνιαστικιά του στο Mannheim.

Ο αρραβωνιαστικός της Louise παραπονιέται για το γεγονός ότι αυτή δεν ξεκολλάει τα μάτια της από τον Μότσαρτ. Ο Μαρκήσιος de Chambreuil είναι και αυτός εξοργισμένος γιατί ο συνθέτης φλερτάρει επίσης με τη Marie-Anne και της έστειλε μια  επιστολή.

Ο βαρώνας Grimm προσπαθεί να τους ηρεμήσει όλους, επισημαίνοντας ότι ο Μότσαρτ θα πρέπει σύντομα να φύγει από το Παρίσι. Στη συνέχεια, προκύπτει ότι ο Grimm είχε γράψει στον πατέρα του Μότσαρτ για να επισπευτεί η αναχώρησή του. Ο Grimm πιστεύει πως ο νεαρός συνθέτης που φλερτάρει με κάθε γυναίκα θα ήταν καλύτερο για όλους αν έφευγε στη Γερμανία. Ο Μότσαρτ με απροθυμία οδηγείται  σε αυτή την απόφαση και προτίθεται να αποχαιρετήσει τις τέσσερις γυναίκες και το Παρίσι.

Μετάφραση-Ρ/Φ προσαρμογή: Γιώργος Πράτσικας
Μουσική επιμέλεια: Καίτη Γκύλη, στο πιάνο ο Κυριάκος Συκιώτης
Επιμέλεια ήχων: Δανάη Ευαγγελίου
Ρύθμιση ήχου: Βασίλης Καρράς
Ραδιοσκηνοθεσία: Ιών Νταϊφάς

Παίζουν οι ηθοποιοί: Νίκος Φιλιππόπουλος - Μότσαρτ, Βίλμα Κύρου - κα. Ντ΄Επινέ, Ορφέας Ζάχος - μαρκήσιος ντε Σαμπρέϊγ, Λουκιανός Ροζάν - Γκριμώ, Τάκης Μηλιάδης - ντε Γριμ, Νίκος Μαριούκλας - Βεστρίς , Τζοτζό Δημοπούλου - Γκιμάρ, Νανά Νικολάου - Μαρία Άννα ντε Σεν-Πον, Βέττα Προέδρου - Λουίζα.

Επιμέλεια εκπομπής: Μάρα Καλούδη

ΚΑΡΜΕΝ ΤΟΥ ΠΡΟΣΠΕΡ ΜΕΡΙΜΕ

              Carmen - Prosper Mérimée

«Τελευταία έγραψα μέσα σε οκτώ ημέρες μια ιστορία που εσείς η ίδια μου είχατε διηγηθεί, πάνε τώρα δεκαπέντε χρόνια. Φοβάμαι μάλιστα πως την έχω χαλάσει λίγο. Πρόκειται για κάποιον παλικαρά από τη Μάλαγα που σκότωσε τη μαιτρέσα του. Καθώς έχω μελετήσει πολλά για τις Tσιγγάνες, είπα πως η ηρωίδα μου θα είναι Tσιγγάνα».

Όταν ο Μεριμέ έγραφε στην Κοντέσα ντε Μοντίγιο για την καινούργια του νουβέλα, σίγουρα δεν μπορούσε να φανταστεί πως η ηρωίδα που έπλασε θα δραπέτευε από τον κόσμο της φαντασίας του.

Λίγα χρόνια μετά η Κάρμεν θα γινόταν διάσημη φιγούρα της όπερας κι από κει θα ξεκινούσε το ταξίδι της στον κόσμο του μύθου, που μοιάζει να μην έχει τέλος.

Υπόθεση: Γεγονός παραμένει πάντως πως η νουβέλα του Γάλλου συγγραφέα είναι η αυθεντική ιστορία της άστατης Tσιγγάνας που ερωτεύεται με πάθος και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κείμενα που έχει δώσει ποτέ η γαλλική λογοτεχνία .

(Από τις Εκδόσεις Καστανιώτη "Κάρμεν" του Προσπέρ Μεριμέσε μετάφραση του  Δημήτρη Στεφανάκη).

O Προσπέρ Μεριμέ γεννήθηκε στο Παρίσι το 1803 από πατέρα ζωγράφο. Σε πολύ νεαρή ηλικία ξεκινά να σπουδάσει νομικά και μετά το πέρας των σπουδών του δημοσιεύει ένα σύνολο έξι θεατρικών έργων, "Το θέατρο της Κλάρα Γκαζύλ", το 1825, που τον καθιερώνει ως μιας προεξέχουσα μορφή του ρομαντικού κινήματος στη Γαλλία. Ύστερα ακολούθησαν τα έργα: "La Jacqerie", το 1828, μια σειρά δραματικών σκηνών από τη μεσαιωνική εποχή, και η νουβέλα "Το χρονικό της βασιλείας του Καρόλου ΙΧ", το 1829. Στα έτη 1829-1830, δημιουργεί έξι αξιοσημείωτα έργα. Την ίδια περίοδο ξεκινά τη δημοσιοϋπαλληλική του καριέρα. Διορίζεται γενικός επιθεωρητής των ιστορικών μνημείων, θέση που διατήρησε μέχρι το 1860. Ταξιδεύει σε ολόκληρη την Ευρώπη και ασχολείται κυρίως με τη συγγραφή ιστορικών δοκιμίων και ταξιδιωτικών σημειώσεων που άπτονται ιστορικών και αρχαιολογικών θεμάτων. Το 1844 γίνεται δεκτός στη Γαλλική Ακαδημία. Ο Μεριμέ ύστερα από τη δημοσίευση της "Κάρμεν" το 1847, δεν έγραψε καμία νουβέλα για τα επόμενα είκοσι χρόνια. Το 1854 ονομάζεται γερουσιαστής και εξελίσσεται σε διακεκριμένη προσωπικότητα στην Αυλή του Ναπολέοντα ΙΙΙ. Κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής του αρχίζει και πάλι τη συγγραφή μικρών ιστοριών, τριών τον αριθμό, που καμία όμως δεν επρόκειτο να δημοσιευθεί. Πέθανε στις Κάννες το 1870.

 

Παίζουν οι ηθοποιοί: Μαίρη Αρώνη, Νίκος Χατζίσκος, Θεόδωρος Αρώνης, Γκίκας Μπινιάρης, Λούλα Ιωαννίδου, Σπύρος Ολύμπιος, Γιώργος Μετσόλης, Νάσος Κεδράκας, Νίκος Φιλιππόπουλος
Σκηνοθεσία: Μήτσος Λυγίζος

Μουσική σύνθεση: Μίκης Θεοδωράκης