ΤΑΠΕΙΝΟΙ ΚΑΙ ΚΑΤΑΦΡΟΝΕΜΕΝΟΙ (The Insulted and Humiliated - 1861) του Fyodor Dostoevsky

Τα έργα του Ντοστογιέφσκι, στηρίζονται περισσότερο στους χαρακτήρες και λιγότερο στην πλοκή.
Οι χαρακτήρες αυτοί είναι εξατομικευμένοι και διαφορετικοί μεταξύ τους. Ζουν σ' ένα κόσμο νοσηρό,
αλλόκοτο, που ξαφνικά αποκαλύπτεται μπροστά τους. Οι συμπεριφορές τους φανερώνονται από μια
κίνηση τους, μια φράση τους.
Το "Ταπεινοί και καταφρονεμένοι" δημοσιεύτηκε το 1861, σε συνέχειες στο περιοδικό "Βρέμια".Η θεατρική διασκευή του Andre Charpak, διατηρεί την ατμόσφαιρα του έργου.
(Στο Θέατρο, οι λέξεις είναι "έπεα πτερέοντα" που πρέπει να πετάξουν κατευθείαν στη νόηση του ακροατή)

ΑΚΟΥΓΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΣΕΙΡΑ ΠΟΥ ΠΑΙΖΟΥΝ ΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ:

ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΝΑΝΕΡΗΣ .... (ΙΒΑΝ)
ΑΝΝΑ ΒΕΝΕΤΗ .... (ΝΑΤΑΣΑ)
ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΣΤΑΝΑΣ .... ( ΑΛΙΟΣΑ)
ΜΑΝΟΣ ΡΕΥΜΑΤΑΣ .... (ΒΑΛΚΟΦΣΚΙ)
ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΒΑΦΙΑΣ .... (ΙΚΜΕΝΙΕΦ)
                                                                ΤΟΝΙΑ ΚΑΖΙΑΝΗ .... (ΚΑΤΕΡΙΝΑ)
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ/ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΥΗ: ΜΑΝΩΛΗΣ ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ
ΡΑΔΙΟΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΑΚΑΣ
Ηχογράφηση 1972

Θεατρική διασκευή Andre Charpak (Humilies et offenses - 1958

Το έργο προσφέρεται από τον φίλο μας Γ.Χ από Θεσ/κη, ο οποίος κάνει και την παρουσίασή του. Τον ευχαριστούμε από καρδιάς! 

 Ο Φιοντόρ Μιχαήλοβιτς Ντοστογιέφσκι υπήρξε κορυφαία μορφή της παγκόσμιας λογοτεχνίας, ρωσικής καταγωγής. Γεννήθηκε το 1821 στη Μόσχα. Σπούδασε στη Στρατιωτική Σχολή Μηχανικών της Αγίας Πετρούπολης. Υπηρέτησε στο στρατό για ένα μικρό χρονικό διάστημα αλλά τον εγκατέλειψε γρήγορα για να αφοσιωθεί στη λογοτεχνία. Μελέτησε την κοινωνία και τον κόσμο όχι θεωρητικά αλλά στην πράξη. Θέμα των έργων του, η ίδια η ζωή. Είδε από κοντά τις υποβαθμισμένες συνοικίες, γνώρισε τη φτώχεια, τον πόνο, την εξαθλίωση των ταπεινών ανθρώπων και στη συνέχεια μετέφερε τις εικόνες αυτές στα μυθιστορήματα του. Ασχολήθηκε με τον άνθρωπο και την κοινωνία και υπήρξε αγωνιστής και επαναστάτης. Υπήρξε μέλος της Ακαδημίας Επιστημών και η προσφορά του στην παγκόσμια λογοτεχνία είναι διεθνώς αναγνωρισμένη. Θεωρείται ως ο μεγαλύτερος μυθιστοριογράφος όλων των εποχών και τα έργα του έχουν μεταφραστεί σχεδόν σε όλες τις γλώσσες του κόσμου. Εναντιώθηκε στην πολιτική του Τσάρου Νικολάου του Α'. Αυτή του η στάση είχε αποτέλεσμα να κατηγορηθεί για συνωμοσία και να καταδικαστεί σε τετραετή φυλάκιση. Τα χρόνια του εγκλεισμού του στις φυλακές του Όμσκ υπέφερε τρομερά βασανιστήρια και εξευτελισμούς. Στα χρόνια της φυλάκισης και εξορίας του αντλούσε δύναμη από μια Καινή Διαθήκη που είχε μαζί του. Το 1859 επέστρεψε στην Πετρούπολη και εξέδωσε μαζί με τον αδελφό του δύο περιοδικά τα οποία, όμως, δεν σημείωσαν επιτυχία με αποτέλεσμα ο Ντοστογιέφσκι να βρεθεί καταχρεωμένος. Ο μόνος τρόπος γιά να συγκεντρώσει χρήματα και να ξεπληρώσει τα χρέη του ήταν η συγγραφή. Άρχισε λοιπόν να γράφει συνέχεια και ακούραστα με αποτέλεσμα να καταφέρει να ζήσει τα τελευταία χρόνια της ζωής του σχετικά άνετα. Σε αυτό το διάστημα έγραψε τα καλύτερα του έργα: Ο παίκτης, Οι αδερφοί Καραμαζώφ, Έγκλημα και Τιμωρία, Ο Ηλίθιος, Οι δαιμονισμένοι. Όταν κατάφερε πλέον να ανασάνει από το βάρος των χρεών ανέλαβε τη διεύθυνση του περιοδικού "Πολίτης" και λίγα χρόνια αργότερα εξέδωσε το δικό του περιοδικό, Το Ημερολόγιο Ενός Συγγραφέα, που σε αντίθεση με τις προηγούμενες εκδοτικές εμπειρίες σημείωσε τεράστια επιτυχία. Πέθανε το 1881 στην Πετρούπολη σε ηλικία 60 ετών.

ΑΡΧΙΣΙΔΗΡΟΥΡΓΟΣ του Ζωρζ Ονέ

Υπόθεση: Η πληγωμένη περηφάνια της Κλαίρης και η ανάγκη για ένα πλούσιο γάμο που θα αποτρέψει την καταστροφή της οικογένειάς της, την κάνουν να προσέξει το διακριτικό έρωτα του Φίλιππου και να δεχτεί να γίνει γυναίκα του, χωρίς ωστόσο να μπορεί να αποδεχτεί την πιθανότητα να αγαπήσει εκείνον που αποκαλούσε "σιδερά". Η αλήθεια αποκαλύπτεται στο Φίλιππο μόλις την πρώτη νύχτα του γάμου. Η ψυχρότητα και ο κυνισμός της Κλαίρης τον κλονίζουν, αποφασίζει όμως να αντιμετωπίσει τον εγωισμό της νεαρής γυναίκας του και να καταφέρει να την κερδίσει με τον καιρό. Έτσι εξακολουθεί να την φροντίζει και να της συμπαραστέκεται στις δύσκολες στιγμές, έχοντας ωστόσο εγκαταλείψει κάθε προσπάθεια στενότερης επικοινωνίας μαζί της. Αυτή ακριβώς η αξιοπρεπής και σταθερή συμπεριφορά του, κάνουν σιγά-σιγά την Κλαίρη να τον εκτιμήσει, να τον ζηλέψει και, τελικά, να τον αγαπήσει βαθιά. Όσο μάλιστα ο Φίλιππος συνεχίζει να την αγνοεί, αυτή η αγάπη της μετατρέπεται σε παράφορο και ασυγκράτητο έρωτα.

Για το ραδιόφωνο: Χρονολογία Ηχογράφησης 12 Νοεμβρίου 1972

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ,
ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΣΑΛΒΑΡΛΗ,
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΕΝΝΥ ΣΤΑΜΑΤΑ,
Παίζουν οι ηθοποιοί: ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ, ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ, ΝΤΙΝΑ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗΣ, ΛΟΥΙΖΑ ΠΟΔΗΜΑΤΑ, ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ, ΒΥΡΩΝ ΣΕΡΡΗΣ, ΚΩΣΤΑΣ ΣΑΝΙΔΑΣ, ΒΑΝΑ ΜΠΛΑΖΟΥΔΑΚΗ, ΤΟΝΙΑ ΚΑΖΙΑΝΗ, ΑΓΓΕΛΟΣ ΓΙΑΝΝΟΥΛΗΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΩΡΤΖΗΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΟΥΤΣΙΝΟΣ, ΝΙΚΟΣ ΑΠΕΡΓΗΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΡΓΥΡΗΣ, ΡΙΤΑ ΜΟΥΣΟΥΡΗ.

Για το Ελληνικό σινεμά με τίτλο «Πολύ Αργά Για Δάκρυα». Διασκευή του γνωστού μυθιστορήματος του Ζορζ Ονέ "Ο Αρχισιδηρουργός", σε σκηνοθεσία του καινούργιου και πολλά υποσχόμενου τότε Πάνου Γλυκοφρύδη, με εξαιρετικό καστ, με τον Φούντα σε μια από τις σπάνιες εμφανίσεις του στην Φίνος Φιλμ δίπλα στην Χρονοπούλου, αλλά και την νεαρή τότε Καίτη Παπανίκα. Τη μουσική έχει γράψει ο Κώστας Καπνίσης ενώ τα τραγούδια είναι του Σταύρου Ξαρχάκου
Η ταινία Πολύ Αργά Για Δάκρυα προβλήθηκε στις αίθουσες Αθηνών - Πειραιώς - προαστίων το 1968 και έκοψε 234.992 εισιτήρια.

Ο Ζώρζ Ονέ Εγγονός του διάσημου γιατρού Μπλάνς, γεννημένος στο Παρίσι το 1848, αν και αρχικά προορισμένος για τη δικηγορία, ξεκίνησε καριέρα ως δημοσιογράφος, ενώ τελικά φαίνεται ότι τον κέρδισε η λογοτεχνία. Μέχρι το 1875, χρονογραφούσε στις εφημερίδες "Pays", και "Constitutionnel" ενώ εξέδιδε γι` αρκετό διάστημα το "Journal d` un bourgeois de Paris", είδος χρονογραφήματος όπου σχολίαζε επίκαιρα γεγονότα. Από το 1875 κι έπειτα, γνωρίζει αρκετή επιτυχία με τα δύο πρώτα θεατρικά έργα που γράφει, το "Regina Sarpi" και το "Marthe", μια κωμωδία σε τέσσερις πράξεις. Ωστόσο, το πρώτο του μυθιστόρημα με τίτλο "Serge Panine" (1881), -το οποίο εντάσσεται σε μια σειρά μυθιστορημάτων με τίτλο "Αγώνες ζωής" ("Batailles de vie") -απέδειξε πως το ταλέντο του εκφραζόταν πολύ καλύτερα σ` αυτό το λογοτεχνικό είδος. Ακολούθησαν η "Κόμισσα Σάρα" (1883), "Οι κυρίες του Κρουά-Μορ" (1884), "Ο ιατρός Ραμώ" (1889), "Ο βασιλιάς του Παρισιού" (1889) και πολλά άλλα έργα που αγαπήθηκαν από το ευρύ κοινό, κυρίως από τους μιικροαστούς, όχι όμως από το λαό ή από τις ανώτατες κοινωνικές τάξεις. Ο Ονέ δούλεψε αρκετά στη διασκευή των μυθιστορημάτων σε θεατρικές παραστάσεις και το αντίστροφο. "Ο αρχισιδηρουργός", λ.χ., ανέβηκε για πρώτη φορά στη σκηνή το 1883, στο θέατρο "Gymnase", όπου παίχτηκε για έναν ολόκληρο χρόνο. Τα έργα του χαρακτηρίστηκαν χαριτωμένα και γεμάτα ηθικά διδάγματα, ταυτόχρονα όμως, ο Ονέ έγινε αποδέκτης αυστηρής κριτικής. Είναι αλήθεια ότι από άποψη δημιουργικότητας και λογοτεχνικών ευρημάτων, δεν μπόρεσε να δώσει κάποιο πρωτοπόρο στοιχείο στο κοινό. Οι χαρακτήρες στα έργα του είναι σχεδόν πανομοιότυποι, αφού στην πλειοψηφία τους προέρχονται από την αστική ή την αριστοκρατική τάξη, ενώ η γραφή του μοιάζει ν` απευθύνεται αποκλειστικά σε κοινό αστών. Τα έργα του βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση με το νατουραλισμό, που εκείνη την εποχή θριάμβευε• από την πλευρά του, ο Ονέ, θαυμαστής της Γεωργίας Σάνδη και αντίπαλος του ρεαλιστικού μυθιστορήματος, υπηρετεί το ρεύμα του ιδεαλισμού, εκμεταλλευόμενος την επιρροή που είχε στο ευρύ κοινό. Πέθανε το 1918.

ΟΙ ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΜΕΝΟΙ ΤΗΣ ΑΛΤΟΝΑ του Ζαν Πωλ Σαρτρ

Les Séquestrés d'Altona . Υπόθεση: Το έργο επικεντρώνεται στην τύχη της οικογένειας Von Gerlach στη μεταπολεμική Γερμανία, αλλά εκφράζει την ανησυχία Σαρτρ σε θέματα που έθεσε ο πόλεμος στην Αλγερία. Ο νεώτερος γιος, Frantz, ο ίδιος φυλακισμένος στο δωμάτιό του μετά το τέλος του πολέμου, αδυνατεί να αντιμετωπίσει τις συνέπειες για το γεγονός ότι συμμετείχε σε βασανιστήρια κατά τη διάρκεια του Β΄παγκ. Πολέμου. Φαίνεται μισότρελος, είναι παγιδευμένος σε μια αιμομικτική σχέση με την αδελφή του, Leni, και αρνείται να αντιμετωπίσει την αλήθεια σχετικά με τη δική του ζωή ή την ευρωπαϊκή ιστορία.

Είναι το πιο απαισιόδοξο έργο του Σαρτρ. Φαίνεται ότι δεν υπάρχει διέξοδος.

Οι αυτοτιμωρούμενοι της Αλντόνα (Μ. Κατράκης)
Οι καταδικασμένοι της Αλντόνα (Α. Φιλιππίδης)

Ο Ζαν-Πωλ Σαρτρ γεννήθηκε στο Παρίσι την 21η Ιουνίου 1905. Σε ηλικία δύο μόλις ετών έμεινε ορφανός από πατέρα. Μεγάλωσε με τις φροντίδες της μητέρας του και του παππού του Καρλ Σβάιτσερ γνωστής αλσατικής οικογένειας του "ιατροφιλόσοφου της ζούγκλας" Άλμπερτ Σβάιτσερ. Σπούδασε σε διάφορα λύκεια της Γαλλίας και αργότερα στην Παιδαγωγική Ακαδημία του Παρισιού. Διορίστηκε καθηγητής φιλοσοφίας σε διάφορες πόλεις. Πρωτοεμφανίστηκε στα γράμματα προπολεμικά, αλλά μετά την Κατοχή και την Απελευθέρωση το έργο του έγινε διεθνώς γνωστός. Τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1964.

30 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ Jean-Paul Sartre, (ολόκληρο: Jean-Paul Charles Aymard Sartre)Για το ραδιόφωνο: Μετάφραση – Γιώργος Φιλιππόπουλος
Μουσική επιμέλεια – Ιφιγένεια Ευθυμιάτου Σπύρου
Σκηνοθεσία – ΄Αγγελος Φορτούνας
Διάρκεια – 120.24’’
Πρώτη μετάδοση : 30.8.1976
Παίζουν οι ηθοποιοί: ΄Ολγα Πολίτου, Τόνια Καζιάνη, Γιάννης Ευαγγελίδης, Ανδρέας Φιλιππίδης, Νίκος Απέργης, Δημήτρης Βεάνος, Ρένα Βενιέρη, Μπάμπης Αλατζάς, Μίλτος Παντούδης

Το ίδιο έργο με διαφοροποιημένο τίτλο "Οι Αυτοτιμωρούμενοι της Αλτόνα" το έχουμε ανεβάσει παλαιότερα -13 Σεπ 2009 όπου ακούγονται (άλλοι ηθοποιοί): Μάνος Κατράκης Κάκια Παναγιώτου, Τιτίκα Νικηφοράκη, Βασίλης Κανάκης, Στέλιος Βόκοβιτς, Κ. Παππάς, Γιώργος Μετσόλης και Γιώργος Πλούτης