ΔΩΔΕΚΑΤΗ ΝΥΧΤΑ ΤΟΥ ΣΑΙΞΠΗΡ

Η "Δωδέκατη νύχτα" γράφτηκε μάλλον το 1601, και η πρώτη γνωστή παρουσίαση της έγινε στις 2 Φεβρουαρίου του 1602.

Το έργο αποτελείται από 2.579 στίχους, το 62% του κειμένου είναι πρόζα και το 38% είναι έμμετρο. Αφηγείται την ιστορία της νεαρής Βιόλα που φτάνει στις ακτές της Ιλλυρίας μετά από ένα ναυάγιο, πιστεύοντας ότι ο δίδυμος αδελφός της Σεμπάστιαν έχει πνιγεί, και μπαίνει στην υπηρεσία του δούκα Ορσίνο ντυμένη αγόρι. Ο μελαγχολικός δούκας είναι ερωτευμένος με την όμορφη και βαρυπενθούσα κόμισσα Ολίβια, η οποία με τη σειρά της ερωτεύεται τη Βιόλα πιστεύοντας ότι είναι αγόρι. Στην Ιλλυρία όμως εμφανίζεται κάποια στιγμή και ο Σεμπάστιαν ακολουθούμενος από τον γενναίο πλοίαρχο Αντόνιο που του έχει σώσει τη ζωή.

Ο Σαίξπηρ άντλησε αυτό το κομμάτι της πλοκής του έργου από την ιταλική κωμωδία "Οι απατημένοι" (Gl'Ingannati) που εκδόθηκε στα αγγλικά το 1537, αλλά και από μια ιστορία του Μπάρναμπυ Ριτς με τίτλο "Απολλώνιος και Σίλα" που εκδόθηκε το 1581. Πρόσθεσε ένα ζωηρό, χαριτωμένο αλλά και ενίοτε σκληρό περίγυρο με τον πνευματώδη γελωτοποιό Φέστα, τον μόνιμα μεθυσμένο συγγενή της Ολίβια, σερ Τόμπυ, τη σκανταλιάρα ακόλουθό της Μαρία, τον μειωμένης ευφυΐας υποψήφιο γαμπρό σερ Άντριου, και τον δυσάρεστα φιλόδοξο αρχιθαλαμηπόλο Μαλβόλιο, και έφτιαξε μια σπαρταριστή, πικρή κωμωδία για τον έρωτα που είναι "γεμάτος φαντασίας σχήματα, ώστε κι ο ίδιος είναι εντελώς φανταστικός".

Η "Δωδέκατη νύχτα" είναι η νύχτα των Θεοφανείων που κλείνει τον κύκλο των Χριστουγεννιάτικων γιορτών. Πρόκειται για την τελευταία νύχτα χορού, μεταμφιέσεων και έρωτα, που υπάρχει από τα παγανιστικά χρόνια και είναι γνωστή γιατί οι  ευγενείς παραμέριζαν τις διαφορές τους, σταματούσαν τους πολέμους και άνοιγαν τις πόρτες των σπιτιών τους στους φτωχούς και τους κατατρεγμένους, “ξορκίζοντας” τον παγερό χειμώνα.

Η σκηνοθεσία είναι του Αλέξη Μίγκα,ενω τους ρόλους ερμηνεύουν οι : Ράσμη Τσόπελα, Τάσος Παπαδάκης, Μελίνα Μποτέλη,Τίμος Περλέγκας, Κώστας Φραγκιαδάκης, Γιάννης Τότσικας, Δημήτρης Παπαγιάννης, Τάκης Ζαχαρόπουλος, Έφη Ροδίτη, Περικλής Μουστάκης, Δημήτρης Αρώνης, Αγαπητός Μανδαλιός και Βασίλης Κούρης.

Καλή σας ακρόαση...

Ο ΛΟΦΟΣ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΤΡΙΒΑΝΙ του ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΤΣΟΥ

Ο Γιάννης Ρίτσος ασχολήθηκε με το θέατρο από πολύ νωρίς, αρχικά ως χορευτής και ηθοποιός (υπήρξε μάλιστα μέλος και του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών), και αργότερα ως συγγραφέας.

Από το 1942 ως το 1959 θα γράψει οκτώ θεατρικά έργα από τα οποία περισώθηκαν μόνο τα τέσσερα. Όπως επισημαίνει ο Κ. Νίτσος, ερευνητής και εκδότης των θεατρικών του έργων (Άπαντα Θεατρικά-1990), ο Γιάννης Ρίτσος αγαπούσε την δραματουργία και φιλοδοξούσε "ν' ανανεώσει το παγκόσμιο θέατρο" γράφοντας. Οι συνθήκες όμως - Εμφύλιος πόλεμος, εξορίες, πολιτικές διώξεις - δεν επέτρεψαν τα θεατρικά του πονήματα να περάσουν την δοκιμασία της σκηνής.

Όταν το 1958 ο Γιάννης Βεάκης (γιος του Αιμ. Βέακη, χάρη στον οποίο διασώθηκαν αρκετά χειρόγραφα του ποιητή) ανέβασε θέατρο του στην Ρουμανία, ο Γ. Ρίτσος έσπευσε να γράψει τα δύο τελευταία του έργα.

Μετά το 1959, ο ποιητής θα σιωπήσει θεατρικά.

Ξεχωριστή θέση στην ποίηση του Γιάννη Ρίτσου, κατέχουν και οι θεατρόμορφοι δραματικοί Μονόλογοι και τα Χορικά, με πηγή έμπνευσης συνήθως τους αρχαίους τραγικούς, που συγκέντρωσαν, ίσως και περισσότερο από τα καθαυτό θεατρικά, το ενδιαφέρον ηθοποιών και σκηνοθετών.

Τα έργα του άρχισαν να παίζονται στο εξωτερικό, από την δεκαετία του 1950 στην Γαλλία, τη Ρουμανία και από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 στην Ελλάδα.

"Ο λόφος με το συντριβάνι", γράφτηκε το 1959 και πρωτοπαίχτηκε στη Ρουμανία το 1977. Το 1988 ανέβηκε από το Κ.Θ.Β.Ε , ενώ το 1972 έγινε κινηματογραφικό σενάριο από τον Άρη Αλεξάνδρου. Το έργο ηχογραφήθηκε το 1988, για το Α' Πρόγραμμα της ΕΡΑ σε σκηνοθεσία Φοίβου Ταξιάρχη.

Το έργο διαδραματίζεται στη μεταπολεμική ελληνική επαρχία, όπου ζει μόνη, η πρωταγωνίστρια του έργου, η Μάρθα. Παλιά αγωνίστρια, αναζητεί τη ζωή που χάθηκε, τα ιδανικά, που δεν είναι για να τα κρατάμε σαν σημαίες στις πλάτες μας αλλά για να μας κρατούν στο μεταίχμιο της καθημερινότητας. Θα αναζητήσει την κάθαρση σ΄έναν άγνωστο ταξιδιώτη, θα γευτεί τον απαγορευμένο καρπό, όμως θα συντριβεί... στο συντριβάνι του λόφου, που ρέει σαν την ζωή, επιβλητικά πάνω από την πόλη και τους ανθρώπους της.

"... η επανάσταση έπρεπε να γίνει πρώτα μέσα στον άνθρωπο και μετά να γίνει επανάσταση με τα λόγια ... θα βρεθείτε μπροστά σ' ένα μεγάλο αίτημα, αν για να σωθεί ο άνθρωπος, να σωθεί ο κόσμος, δεν πρέπει πρώτα να σωθεί το πρόσωπό του ..." (Κ. ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ - από τον πρόλογο του έργου)

"Ο λόφος με το συντριβάνι αποτελεί το κρεσέντο μιας καθημερινότητας που βαφτίζεται μέσα σε έννοιες αιώνιες και ανεξίτηλες, σε έννοιες που κυβερνούν τον άνθρωπο. Οι ήρωες είναι άνθρωποι της διπλανής πόρτας, οι καταδικασμένοι να περάσουν στην ανωνυμία του θανάτου. .... Με το έργο αυτό ο Γιάννης Ρίτσος πληρώνει μια ακόμα οφειλή στους απλούς και ασήμαντους ανθρώπους, οι οποίοι αποτελούν το διαρκώς επαναλαμβανόμενο -κι εν τούτοις ανεξάντλητο- μοτίβο της ποιητικής του. " (Σ. ΤΡΙΒΙΖΑΣ - Το Πνεύμα του Λόγου)

ΑΚΟΥΓΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΣΕΙΡΑ ΠΟΥ ΠΑΙΖΟΥΝ:

Προλογίζει ο Κώστας Γεωργουσόπουλος

Φοίβος Ταξιάρχης .... ο άνθρωπος του λόφου
Ειρήνη Κουμαριανού .... Σταματίνα
Ράσμη Τσόπελα .... Λενιώ
Ματίνα Καρρά .... Νάκης
Γκέλυ Μαυροπούλου .... Μάρθα
Γιώργος Γεωγλερής .... Ηλίας
Θάνος Καληώρας .... Βλάσσης
Μαλένα Ανουσάκη .... κυρά Ξενιώ
Μύρτα Πολύζου .... λεμοναδάς, αφήγηση συνδετικών κειμένων
Μπάμπης Τιμοθέου .... ένας νέος

ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ: Γιώργος Δεσποτίδης
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Φοίβος Ταξιάρχης
ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ 1988

Το ηχητικο αρχείο, το κείμενο καθώς και η φωτογραφία της ανάρτησης είναι προσφορά του φίλου μας Γ.Χ από Θεσ/κη, τον οποίο και ευχαριστούμε - για άλλη μια φορά - θερμά .

Η ΕΘΝΙΚΗ ΓΙΟΡΤΗ ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΠΟΝΤΙΚΑ

Τόπος δράσης του έργου αποτελεί ο αλληγορικός χώρος της Στρατιωτικής Λέσχης μιας –οποιασδηποτε- επαρχιακής πόλης. Τρεις φαντάροι –ο ένας γύφτος, το «εξιλαστηριο» θύμα και ένας λοχίας- και τρεις γυναίκες μοδίστρες, ετοιμάζουν τον στολισμό μιας αίθουσας για την δεξίωση που θα πραγματοποιηθεί την επομένη με την ευκαιρία μιας εθνικής γιορτής.

Μάριος Ποντίκας

Στη μιάμιση ώρα που διαρκεί το έργο σημειώνονται ένας φόνος και μια γέννα.Και οι φωνές...

Φωνές που υψώνονται, χαμηλώνουν, ουρλιάζουν, ψελλίζουν, μπλέκονται, συγκρούονται και προσπαθούν να εκφράσουν τα ανέκφραστα.

Ένα δίπρακτο κριτικής και καταγγελίας της  ναρκωμένης και αλλοτριωμένης κοινωνικής και εθνικής μας συνείδησης. 
Ο συγγραφέας θέτει υπό  κρίση διαστρεβλωμένες και καπηλευόμενες έννοιες όπως: έθνος, φυλή, πατρίδα, φιλοπατρία, εθνική ταυτότητα.

Ερμηνεύουν με την σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί: Δημήτρης Πουλικάκος, Παύλος Ορκόπουλος. Άννα Μακράκη, Γιώργος Κέντρος, Νίτα Παγώνη, Ράσμη Τσόπελα, Δημήτρης Τζούμακης, Χρήστος Ευθυμίου και Βασίλης Κολοβός. 

Η ηχογράφηση πραγματοποιήθηκε το 1989 σε σκηνοθεσία Χρήστου Σιόπαχα.  

 ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ Η ΓΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗ