ΛΕΩΦΟΡΕΙΟΝ Ο ΠΟΘΟΣ ΤΟΥ ΤΕΝΕΣΙ ΟΥΙΛΙΑΜΣ

A Streetcar named Desire -Tennessee Williams 

Υπόθεση: Η Μπλάνς, μια καθηγήτρια από τις Νότιες Πολιτείες, επισκέπτεται μετά τον πλειστηριασμό της οικογενειακής περιουσίας της, την αδελφή της Στέλλα, που ζει με τον άντρα της Στάνλεϋ Κοβάλσκυ στη Νέα Ορλεάνη. Ο Κοβάλσκυ, που ως Πολωνός μετανάστης και εργάτης αντιμετωπίζεται υποτιμητικά από την Μπλανς, καθηλώνει την Στέλλα με τον οξύθυμο και επιβλητικό χαρακτήρα του, σε μία σχέση που κυριαρχείται από το ωμό πάθος. Η υπερευαίσθητη και κάπως υπερβολική Μπλανς, τονίζοντας την ευγενή καταγωγή και την καλή ανατροφή της, μπαίνει στο στόχαστρό του και ενδόμυχα γεννιέται ένας κρυφός πόθος. Όσο περνά ο καιρός, αποκαλύπτονται μυστικά του παρελθόντος της Μπλανς και λόγω της συγκατοίκησης, δημιουργούνται εντάσεις και πολλαπλά ξεσπάσματα, που αφαιρούν ένα-ένα τα πέπλα από τους πολύπλοκους χαρακτήρες των ηρώων. Εν τέλει το όριο μεταξύ λογικής και παράνοιας γίνεται όλο και περισσότερο θολό, με αποτέλεσμα το ολέθριο τέλος.

Μετάφραση: Γεράσιμος Σταύρου
Ραδιοσκηνοθεσία: Λάμπρος Κωστόπουλος
Μουσική επιμέλεια: Μύρτα Πολύζου
Ρύθμιση ήχου: Κώστας Αναλογίδης

Παίζουν οι ηθοποιοί: Βέρα Ζαβιτσιάνου- Μπλανς Ντυμπουά, Κώστας Πρέκας-Στάνλεϋ Κοβάλσκι, Χλόη Λιάσκου- Στέλλα Κοβάλσκι, Νικήτας Τσακίρογλου- Χάρολντ Μίτσελ (Μιτς), Σόφη Μυρμιγκίδου- Γιούνις, Δημήτρης Ιωακειμίδης -Στηβ, Σπύρος Μεργιανός -Πάμπλο Γκονζάλες, Μανώλης Βαμβακούσης- Νέος, Τάκης Παναγόπουλος- Γιατρός, Ειρήνη Χατζηκωνσταντή- Νοσοκόμα, Μάκης Ρευματάς- αφηγητής.

Με άλλους ηθοποιούς σε παλαιότερη ανάρτηση μας:

http://radio-theatre.blogspot.com/2009/09/blog.html

ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟ ΣΤΟ ΣΤΗΘΟΣ ΤΟΥ ΤΕΝΕΣΙ ΟΥΙΛΙΑΜΣ

Αγαπητοί φίλοι του radio-theatre, καλησπέρα σας!

Η σημερινή μας ανάρτηση αφορά ένα από τα γνωστότερα έργα του Τένεσι Ουίλιαμς. Πρόκειται για το "Τριαντάφυλλο στο στήθος", το οποίο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Μπρόντγουει το 1951, ενώ έγινε και κινηματογραφική ταινία το 1955, με την Άννα Μανιάνι (Όσκαρ Α' γυναικείου ρόλου) και τον Μπαρτ Λάνκαστερ. Στην Ελλάδα ανέβηκε για πρώτη φορά το 1956 από το Θέατρο Τέχνης, σε σκηνοθεσία Καρόλου Κουν.

Υπόθεση: Το έργο τοποθετείται χρονικά στη δεκαετία του '50 και διηγείται την ιστορία της Σεραφίνα ντέλλε Ρόζε, μιας Ιταλο-Αμερικανίδας χήρας στη συνοικία των Ιταλών μεταναστών στη Λουιζιάνα της Αμερικής. Απλή, αλλά γεμάτη συναισθήματα, αποτραβιέται ωστόσο οικειοθελώς από τον έξω κόσμο μετά το θάνατο του αγαπημένου της συζύγου και ορκίζεται πίστη στη μνήμη του και εγκράτεια, παρά την πληθωρικότητά της. Δουλεύει ως μοδίστρα, ενώ την ίδια συμπεριφορά και τρόπο ζωής επιβάλλει και στην κόρη της, τη δεκαπεντάχρονη Ρόζα. Ωστόσο, η Ρόζα είναι ερωτευμένη με έναν ναύτη, τον Τζακ Χάντερ, ο οποίος γνωρίζει τη μητέρα της και υπόσχεται ότι οι σκοποί του για την κόρη της είναι αγνοί.

Τα πράγματα όμως αλλάζουν όταν στη ζωή της Σεραφίνας εμφανίζεται ένας άγνωστος άντρας, ο Αλβάρο Μαντζακαβάλλο, οδηγός φορτηγού, με το ίδιο τατουάζ, σαν του άντρα της, ένα

"τριαντάφυλλο στο στήθος". Η Σεραφίνα αντιστέκεται στις επιθυμίες της σάρκας, αλλά τελικά υποκύπτει, όταν μαθαίνει πως ο μακαρίτης άνδρας της την απατούσε με την Εστέλλα Χοχενγκάρντεν, και συμμετέχει στη "διονυσιακή λατρεία".

Ο Τένεσι Ουίλιαμς έγραψε το έργο αυτό κατά τη διάρκεια της πολύχρονης σχέσης του με τον Ιταλό μετανάστη Φρανκ Μέρλο κι είναι το μόνο του έργο με ευτυχή κατάληξη. Το έργο περιέχει πολλές προσωπικές νύξεις: ο Μέρλο ήταν οδηγός φορτηγού πριν εγκατασταθεί στο σπίτι του συγγραφέα, ενώ ακόμα υπάρχει κι η αφιέρωση «Στον Φρανκ, σε ανταπόδοση για τη Σικελία».

Η ραδιοφωνική ηχογράφηση είναι του 1990 σε σκηνοθεσία Βασίλη Νικολαΐδη πάνω σε  μετάφραση είναι του Μάριου Πλωρίτη.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Μαίρη Αρώνη, Λυδία Φωτοπούλου, Δήμητρα Ζέζα, Ελένη Κοκκίδου, Νανά Κακαβά, Ηλέκτρα Αλεξανδροπούλου, Γιάννα Ανδρεοπούλου, Γιάννης Αργύρης, Κώστας Καγξίδης, Μελίνα Βαμβακά, Μιράντα Ζαφειροπούλου, Μαρία Κατσιαδάκη, Λάζαρος Γεωργακόπουλος, Πέτρος Φιλιππίδης, Δημήτρης Τσούτσης.

ΤΟ ΓΛΥΚΟ ΠΟΥΛΙ ΤΗΣ ΝΙΟΤΗΣ ΤΟΥ ΤΕΝΝΕΣΥ ΟΥΙΛΛΙΑΜΣ

Sweet Bird of Youth

Γραμμένο το 1959, το “Γλυκό πουλί της νιότης”, από τα πιο γνωστά και αγαπημένα έργα του Τενεσί Ουίλιαμς.


Υπόθεση: Ο νεαρός και φιλόδοξος Τσανς Γουέιν επιστρέφει στην πόλη που γεννήθηκε μαζί με την άλλοτε διάσημη ηθοποιό Αλεξάνδρα ντελ Λάγκο – σε μια πόλη μεταλλαγμένη, υποταγμένη στους σκληρούς νόμους μιας πραγματικότητας, όπου βασιλεύει η βία, το δίκαιο του ισχυρότερου και ο ρατσισμός. Οι δυο τους, κυριευμένοι από τρόμο μπροστά στο Χρόνο που κυλάει αδυσώπητα, βρίσκουν καταφύγιο μέσα από τεχνητούς παραδείσους σε μία απατηλή ζωή που προσδοκούν ότι θα τους χαρίσει η τέχνη και η δόξα. Όμως αυτή η απόδραση τους αφήνει με άδεια χέρια. Ένα έργο για την ελεύθερη πτώση δύο ανθρώπων από το όνειρο στην ωμή πραγματικότητα

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΚΩΣΤΗΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ,
ΠΑΡΑΓΩΓΗ Ρ.Σ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ,
ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΤΕΡΕ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ,
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΜΑΡΙΟΣ ΠΛΩΡΙΤΗΣ

Παίζουν οι ηθοποιοί:

ΕΛΕΑΝΑ ΑΠΕΡΓΗ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΚΟΔΡΗΣ, ΑΝΤΩΝΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΛΟΣ, ΠΕΤΡΟΣ ΚΑΜΠΑΓΙΟΒΑΝΗΣ, ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΑΠΑΤΟΣ, ΕΛΕΝΗ ΚΑΡΠΕΤΑ, ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΤΥΣ, ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΙΡΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΑΖΙΡΗΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΤΟΥΜΟΥΖΗΣ, ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΛΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ, ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΕΤΡΙΔΗΣ, ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΦΑΝΖΙΚΑ, ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΤΖΟΒΑΝΙ, ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΧΕΛΜΗ

ΤΡΙΑ ΕΡΓΑ

Το πρώτο χάδι    (You Τouched Μe),
Τένεσι Ουίλιαμς γραμμένο με τον Ντόναλντ Ουίνταμ

Για το θέατρο της Τετάρτης 1966

Παίζουν οι ηθοποιοί: Νίκος Κούρκουλος, Βάσω Μεταξά, Βέρα Ζαβιτσιάνου, Φραντζέσκα Αλεξάνδρου, Κώστας Ρηγόπουλος, Γιάννης Μιχαλόπουλος, Τότης Ντανιέλος

ΤΑ ΔΕΝΤΡΑ ΠΕΘΑΙΝΟΥΝ ΟΡΘΙΑ

Το έργο εκτυλίσσεται στην Ισπανία γύρω στα 1930-40. Η Μάρθα, μια νεαρή, απογοητευμένη, πριν προλάβει να θέσει τέρμα στη ζωή της παίρνει ένα παράξενο αλλά φιλικό μήνυμα που την οδηγεί σ' ένα μυστηριώδες γραφείο. Εκεί συναντά το γέρο Μπαλμπόα που πήρε κι αυτός παρόμοιο μήνυμα βοήθειας στην προσπάθεια του να βοηθήσει τη σύζυγο του που ζει με την προσμονή του αγαπημένου της εγγονού. 0 γέρο Μπαλμπόα είχε κρύψει από τη σύζυγο του ότι ο παραστρατημένος εγγονός τους που ο ίδιος έδιωξε μια νύχτα πριν είκοσι χρόνια, ήταν τώρα ένας κακοποιός στον Καναδά. 0 Μπαλμπόα φρόντισε γράφοντας ο ίδιος επιστολές που έφταναν στα χέρια της γιαγιάς να την κάνει να πιστέψει πως ο εγγονός τους έγινε ένας σπουδαίος αρχιτέκτονας και μάλιστα πρόσφατα παντρεύτηκε. Ξαφνικά, όμως παίρνουν ένα τηλεγράφημα από τον πραγματικό εγγονό που τους πληροφορεί πως έρχεται. Η γιαγιά γίνεται άλλος άνθρωπος και πλέει σε πελάγη ευτυχίας γιατί επιτέλους θα γνωρίσει τον επιτυχημένο εγγονό της. Ο παππούς, όμως, που γνωρίζει την πραγματικότητα, αναζητά εναγωνίως βοήθεια για να αντιμετωπίσει την κατάσταση

ΕΓΩ Ο ΚΛΑΥΔΙΟΣ

Ο Κλαύδιος, συνεσταλμένος και ευγενικός, διόλου φιλόδοξος και στην πραγματικότητα έξυπνος και στοχαστικός, ζει τον 1ο μ.Χ αιώνα στα ανάκτορα των πιο φημισμένων αυτοκρατόρων της Ρώμης. Με την οξύνεια, το χιούμορ και την αδιαμφισβήτητη ικανότητα να καταλαβαίνει τους ανθρώπους, κατορθώνει να διαφύγει και να επιβιώσει των ραδιουργιών της αυλής και να ανακηρυχθεί ύπατος αρχηγός της απέραντης Ρωμαΐκής αυτοκρατορίας.

John Mortimer
Ρόμπερτ Ράνκε Γκρέιβς

Ο Ρόμπερτ Ράνκε Γκρέιβς γεννήθηκε στο Ουΐμπλεντον στα περίχωρα του Λονδίνου το 1895. Ο πατέρας του Άλφρεντ Πέρσιβαλ Γκρέιβς υπήρξε σημαντικός ποιητής της ιρλανδικής αναγέννησης των αρχών του αιώνα η μητέρα του Αμαλία φον Ράνκε ήταν ανιψιά του περίφημου Γερμανού ιστορικού του 19ου αιώνα Λέοπολντ φον Ράνκε. Μεγαλώνοντας σε περιβάλλον διανοουμένων, καλλιτεχνών και ιστορικών κατόρθωσε να αντισταθεί στην παραδοσιακή του δομή κρατώντας μόνο όσα στοιχεία τον αντιπροσώπευαν. Με το ξέσπασμα του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου, μόλις είχε τελειώσει το γυμνάσιο, κατατάχτηκε στο πυροβολικό. Γυρίζοντας βαριά τραυματισμένος από το μέτωπο παρασημοφορήθηκε και συνέχισε τις σπουδές του στην Οξφόρδη. Αφού πήρε το πτυχίο του, δίδαξε στη μέση εκπαίδευση και κατόπιν σε πανεπιστήμια αγγλική λογοτεχνία και κλασικά γράμματα^συνεργάστηκε με πολλούς εκδοτικούς οίκους εκδίδοντας αρχαίους Έλληνες και Λατίνους συγγραφείς το 1961 εκλέχτηκε καθηγητής στην Οξφόρδη όπου δίδαξε ποίηση. Πέθανε στη Μαγιόρκα το 1985. Με ωριμότητα υπερβολικά πρώιμη, σφυρηλατημένη στον πόλεμο, δημοσίευσε τον πρώτο τόμο με ποιήματά του, Πάνω από την πυροστιά, το 1916. Όλη η ποιητική παραγωγή του πάνω από 40 τόμοι, και κυρίως των δεκαετιών του ’20 και του ’30, καθορίζεται απόέντονη αντιπολεμική πεποίθηση, από εντελώς προσωπική μελαγχολική αίσθηση ζωής, από ακραίο σαρκασμό και πικρό λυρισμό. Μαζί με τους προδρόμους του Ουΐλιαμ Μπάτλερ Γέιτς και Τ. Χάρντι, και τους συγχρόνους του Έζρα Πάουντ, Τ. Σ. Έλιοτ, Χ. Όντεν και Ντίλαν Τόμας, θεωρείται από τους σπουδαιότερους ποιητές του 20ού αιώνα. Η ίδια ατμόσφαιρα και στάση ζωής αποτελούν τον πυρήνα και του αυτοβιογραφικού μυθιστορήματός του Αποχαιρετισμός σε όλα αυτά, ενός από τα πιο συγκινητικά λογοτεχνήματα του μεσοπολέμου. Δημοσιεύτηκε το 1929 και κυκλοφόρησε πάλι το 1957 ξαναδουλεμένο με μεγαλύτερη οξύτητα στον αντιπολεμικό χαρακτήρα του. Η μεγάλη δημοτικότητα του Ρόμπερτ Γκρέιβς όμως στο πλατύ αναγνωστικό κοινό οφείλεται κυρίως στα ιστορικά μυθιστορήματά του, όπου συνταιριάζονται αρμονικά ιστορική πιστότητα, πλούσια αφηγηματική δεξιοτεχνία και λεπτό χιούμορ. Κορυφαία έργα του είναι: Εγώ, ο Κλαύδιος (1934), Κλαύδιος ο θεός (1934) και Βελισάριος (1938). Ασφαλώς στο τεράστιο σε έκταση έργο του Γκρέιβς –περισσότεροι από 140 τόμοι έχουν εκδοθεί μέχρι σήμερα καταλαμβάνουν ξεχωριστή θέση τα δοκίμια και τα κριτικά βιβλία του για την ποίηση από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας. Το 1948, ύστερα από ατέλειωτες εκδοτικές περιπέτειες, εκδόθηκε από τον Τ. Σ. Έλιοτ Η Λευκή Θεά: ιστορική γραμματική του ποιητικού μύθου του Ρόμπερτ Γκρέιβς. Πρόκειται για ιδιόρρυθμο βιβλίο που ερευνά τους εσωτερικούς συσχετισμούς και τις ταυτίσεις των πρωτόγονων γυναικείων μύθων και τις λατρείες γυναικείων θεοτήτων στην εποχή της μητριαρχίας. Το έργο ξάφνιασε τον επιστημονικό κόσμο με την πρωτοτυπία των απόψεών του και, μαζί με άλλα, όπως Ποια ήταν η τροφή των Κενταύρων (1958), Το αποκαταστημένο ναζαρηνό ευαγγέλιο (1960), αποτέλεσε το θεωρητικό υπόβαθρο των μεγάλων του έργων Οι ελληνικοί μύθοι και Οι εβραϊκοί μύθοι (1963).

ΓΥΑΛΙΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΤΕΝΕΣΙ ΟΥΙΛΙΑΜΣ

Παγκόσμια Πρεμιέρα Σικάγο, Δεκέμβριος 1944
Πανελλήνια Πρεμιέρα 1946
Ρόλοι Τομ, Τζιμ, Αμάντα, Λώρα

Ο Γυάλινος Κόσμος (αγγλικός τίτλος: The Glass Menagerie, Το Γυάλινο Θηριοτροφείο) είναι θεατρικό έργο του Αμερικανού συγγραφέα Τένεσι Ουίλιαμς. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το Δεκέμβριο του 1944 στο θέατρο Σιβίκ (Civic) του Σικάγου το 1944 και την επόμενη χρονιά στη Νέα Υόρκη (Θέατρο Playhouse, Μάρτιος 1945), όπου κέρδισε το Βραβείο New York Drama Critics Circle Award. Αποτέλεσε τη πρώτη μεγάλη θεατρική επιτυχία του Τένεσι Ουίλιαμς, που καθιερώθηκε ως ένας από τους μεγαλύτερους θεατρικούς συγγραφείς του αιώνα.

Στο έργο εξιστορείται μέσα από τις αναμνήσεις του Τομ η ζωή της οικογένειας Γουίνγκφιλντ, που την απαρτίζουν ο γιος Τομ, η μητέρα Αμάντα και η κόρη Λώρα. Ο πατέρας τούς έχει εγκαταλείψει για χρόνια κι εκείνοι ζουν σ' ένα δικό τους "γυάλινο κόσμο". Η μητέρα έχει έμμονη ιδέα με τα παιδικά και νεανικά της χρόνια στο Νότο, ωστόσο τώρα δείχνει την εικόνα της "ξεπεσμένης καλλονής", ένα μοτίβο που επανέρχεται σε πολλά έργα του συγγραφέα.

Ταυτόχρονα, ονειρεύεται ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά της, ωστόσο η πραγματικότητα είναι σκληρή. Για το γιο της, θεωρεί ότι είναι ένας εγωιστής ονειροπόλος, ο οποίος είναι ανεύθυνος και καταφεύγει στο αλκοόλ, στην ποίηση, στη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο, αντί να συνεισφέρει ουσιαστικά στην οικογένεια. Ο ίδιος ονειρεύεται να φύγει και αυτός όπως ο πατέρας του. Η Λώρα είναι μια εύθραυστη παρουσία, ανάπηρη στο πόδι, φοβάται τον έξω κόσμο, προτιμώντας τη συλλογή της από γυάλινα ζωάκια και την συλλογή παλιών δίσκων γραμμοφώνου του πατέρα της.

Κάποια στιγμή, όλη η οικογένεια στρέφει την ελπίδα της σε ένα τέταρτο πρόσωπο, τον Τζιμ, έναν επισκέπτη από τον έξω κόσμο, με τον οποίο έχει ένα σύντομο φλερτ η Λώρα. Ωστόσο, τα πάντα γκρεμίζονται, καθώς εκείνος διαλύει τις αυταπάτες τους κι έτσι επανέρχονται στη σκληρή πραγματικότητα.

Το έργο και η προσωπική ζωή του συγγραφέα

Σε πολλά από τα έργα του, ο Τένεσι Ουίλιαμς ενσωματώνει στοιχεία της δικής του προσωπικής ζωής και των παιδικών του χρόνων με την οικογένειά του. Ο Γυάλινος Κόσμος θεωρείται το πιο αυτοβιογραφικό έργο του Αμερικανού συγγραφέα. Στην ουσία, περιγράφει την ίδια του την οικογένεια. Ο πατέρας του, μια αυστηρή πατριαρχική φιγούρα, τον θεωρούσε ουσιαστικά "απόντα" λόγω της δουλειάς του. Ο Τομ του έργου είναι ο ίδιος ο συγγραφέας (το πραγματικό μικρό όνομα του Ουίλιαμς ήταν Τόμας), η Αμάντα είναι η μητέρα του, μια αριστοκρατική γυναίκα, ωστόσο υπερπροστατευτική, αλλά κυρίως έχει επηρεαστεί από την αδερφή του, Ρόουζ. Η Ρόουζ είναι η έμπνευση για τη Λώρα, καθώς η ίδια έπασχε από σχιζοφρένεια κι είχε υποβληθεί σε λοβοτομή, με αποτέλεσμα να μείνει σχεδόν ανάπηρη για το υπόλοιπο της ζωής της.

Όπως παρατήρησε ο Πλωρίτης,

"Οι χαρακτήρες του γυάλινου κόσμου δεν σβήνουν μαζί με το έργο. Προεκτείνονται στα κατοπινά έργα του Ουίλλιαμς. Η Άλμα του 'Καλοκαίρι και καταχνιά" είναι ομογάλακτη αδελφή της Λάουρας, κι ο ξεπεσμός της Άλμας στην τελευταία σκήνή του έργου συνεχίζεται δραματικός σ'όλοκληρο το "Λεωφορείο ο Πόθος", όπου η Μπλάνς Ντυ Μπουά ξαναγυρίζει στις φαντασιώσεις της Αμάντας του "Γυάλινου κόσμου". Ουσιαστικά σε όλα τα έργα του Ουίλλιαμς υπάρχει ένας βασικός χαρακτήρας, μία βασική κατάσταση: ο άνθρωπος (η γυναίκα κυριώτατα), που ανήμπορος να πλάσει την πραγματικότητα σύμφωνα με τα όνειρά του και μή αντέχοντας τη θλιβερότητά της, γλιστράει στη φαντασία για να βρει μιαν υπνωτική λύτρωση

Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί:
Νίκος Τζόγιας ως Τομ, Άννα Παΐταζή Αμάντα, Αντιγόνη Βαλάκου Λώρα, Μάκης Ρευματάς Τζιμ,


Γυάλινος κόσμος (Ν. Τζόγιας) 
 
Γυάλινος κόσμος (Μ. Χατζησάββας )