ΠΡΟΒΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΡΜΕΝΗ

 «H πρόβα» της φθοράς

Υπόθεση: Πρόκειται για μια πρόβα που κάνει ένας άνθρωπος με άλλους επτά ηθοποιούς και πραγματεύεται την περίπτωση ενός ευαίσθητου άνδρα που από το τίποτε η κοινωνία τον κάνει αποδιοπομπαίο τράγο.

 

O Γιώργος Αρμένης αναφέρει μεταξύ άλλων για το έργο: 

«Είναι ένα νεανικό μου έργο που το ξανακοίταξα, φρεσκάρισα λίγο τον λόγο των ηθοποιών. Είχε την τύχη να βραβευτεί με όλα τα βραβεία του Φεστιβάλ Ιθάκης, όπου την επιτροπή αποτελούσαν η Μαρία Φαραντούρη, η Ελένη Χατζηαργύρη, ο Μάνος Χατζιδάκις και ο Αλέξης Διαμαντόπουλος» αναφέρει ο συγγραφέας και σκηνοθέτης. Το έργο παίχτηκε στο παρελθόν δύο φορές από το ΔΗΠΕΘΕ Ιωαννίνων - όπου συμπτωματικά είναι και ο τόπος αναφοράς του κειμένου - και από την Ελεύθερη Αυλαία του Ντίνου Καρύδη και της Τζούλιας Αργυροπούλου. 

«Στις μέρες μας η ρηχότητα και η φτήνια περισσεύουν, το μόνο που μας μένει είναι να επιμένουμε σ' αυτό που πιστεύουμε ο καθένας μας από τη θέση του, να εναντιωθούμε στη λαίλαπα της προχειρότητας και καπατσοσύνης που γεννάει την έλλειψη ήθους. Είναι καιρός όλοι μαζί να πούμε φτάνει πια. Να ενώσουμε τις δυνάμεις μας, μήπως καταφέρουμε κάτι καλύτερο».

Για το ραδιόφωνο

Παίζουν οι ηθοποιοί: Τάκης Παπαματθαίου, Περικλής Καρακωνσταντόγλου, Χρήστος Μίνης, Χάρης Σώζος, Γιάννης Δεγαίτης, Βασίλης Βασιλάκης, Παντελής Παπαδόπουλος, Γιάννης Καρατζογιάννης, Λυδία Κονιόρδου, Γιάννης Ρήγας.

ΓΑΪΤΑΝΑΚΙ ΤΟΥ ΑΡΤΟΥΡ ΣΝΙΤΣΛΕΡ

το θεατρικό έργο του Άρθουρ Σνίτσλερ, "Reigen" ("Ο Κύκλος" ) στις ελληνικές θεατρικές σκηνές επικράτησε ως "Γαϊτανάκι του Έρωτα"), κείμενο που ενέπνευσε και το ομότιτλο έργο του Μαξ Οφίλς το 1950 και ασχολείται με τις ερωτικές συνευρέσεις διαφορετικών χαρακτήρων.


Το σημερινό μας έργο έχει μια αρκετά ιδιαίτερη ιστορία, αλλά κι ένα εξαιρετικό ραδιοφωνικό ανέβασμα. Γράφτηκε το 1900 από τον Αυστριακό συγγραφέα Άρτουρ Σνίτσλερ και η πρώτη κυκλοφορία του ήταν μη επίσημη, καθώς το έργο για την εποχή του θεωρήθηκε όχι απλά τολμηρό, αλλά σχεδόν πορνογραφικό. Τα 200 αντίτυπα που τυπώθηκαν επί της ουσίας για προσωπική χρήση, κυκλοφόρησαν από χέρι σε χέρι και αν μερικοί αναγνώστες ενθουσιάστηκαν, οι πλειοψηφία σοκαρίστηκε. Το «Γαϊτανάκι του έρωτα», όπως είναι το πλήρες όνομά του, προκάλεσε τέτοιο σάλο, διαπραγματευόμενο τον έρωτα, που, όταν το 1903 μία φοιτητική ομάδα τόλμησε να ανεβάσει κάποιες σκηνές από το έργο, ασκήθηκε εναντίον της ποινική δίωξη. Η πρώτη επίσημη πρεμιέρα του έργου το 1912 στη Βουδαπέστη απαγορεύτηκε, λόγω ακατάλληλου περιεχομένου, ενώ, ακόμα κι όταν ανέβηκε για πρώτη φορά – είκοσι ολόκληρα χρόνια μετά την συγγραφή του – το 1920 στο Βερολίνο, και το 1921 στη Βιέννη, προκλήθηκαν τέτοιες αναταραχές, με αποτέλεσμα τελικά οι παραστάσεις να διακοπούν. Εκατό και πλέον χρόνια μετά τη συγγραφή του, το «Γαϊτανάκι» θεωρείτε πλέον αριστούργημα…
Τέλος, σημειώνω πως το σημερινό ραδιοφωνικό ανέβασμα έχει σκηνοθετήσει ο Κάρολος Κουν, ενώ παίζουν ανάμεσα στους άλλους οι σημαντικές Ρένη Πιττακή και Λυδία Κονιόρδου..
Καλή ακρόαση…

ΥΠΟΘΕΣΗ

Βιέννη. Δέκα σκηνές, δέκα ζευγάρια, δέκα διαφορετικές σεξουαλικές συναντήσεις ανθρώπων που αντιπροσωπεύουν διαφορετικές κοινωνικές τάξεις, δοσμένες με γούστο, ειλικρίνεια και υπέροχη αίσθηση του χιούμορ. Ένα γαϊτανάκι όπου η ήρωες τους αναζητούν ευκαιρίες… διαφορετικές από τα αιτήματά τους. Ένα ερωτικό γαϊτανάκι με γέλιο και σκωπτική διάθεση… Εξάλλου, όπως λέει και ο συγγραφέας μας, η βέβαιη τύχη οποιασδήποτε σύμβασης, κι ακόμα περισσότερο της ερωτικής, είναι εν τέλει να αποκαλύπτεται και να κωμικοποιείται…


ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Πέτρος Μαρκάρης
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Κάρολος Κουν
ΡΑΔΙΟΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Μίμης Κουγιουμτζής
ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ρηνιώ Παπανικόλα
ΠΑΙΖΟΥΝ: Ρένη Πιττακή, Λυδία Κονιόρδου, Βάσος Ανδρονίδης, Νάντια Μουρούζη, Μίμης Κουγιουμτζής, Γιάννης Καρατζογιάννης, Ρουμπίνη Βασιλακοπούλου, Κώστας Παμπικίδης, Τζένη Σαμπάνη, Τάκης Παπαματθαίου
ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ: 1986 (2 Νοεμβρίου)



ΛΙΓΑ ΜΟΝΟ ΛΟΓΙΑ

Το σημερινό μας έργο στην Ελλάδα είχε περίεργη τύχη. Ενώ ήταν ήδη αναγνωρισμένο, δεν είχε ανέβει πολλές φορές στο παρελθόν. Όμως, την τελευταία δεκαετία ανεβαίνει σχεδόν κάθε χρόνο. Όσο για τις παραστάσεις, πρέπει καταρχήν να σημειώσω τη σπουδαία παράσταση του Θεάτρου Τέχνης την περίοδο 1984 – 1985, αφού επί της ουσίας το σημερινό ραδιοφωνικό ανέβασμα δεν είναι άλλο από εκείνη την παράσταση, με τους ίδιους ακριβώς συντελεστές. Ωστόσο, θα συμπληρώσω τα παρακάτω ανεβάσματα: το 2004 ανέβηκε από την ομάδα «Θέατρο 9 και κάτι» σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, και το 2005 και πάλι από την ίδια ομάδα στη σκηνή του Θεάτρου Τέχνης. Ανέβηκε για μία ακόμα φορά το 2006 στο Club 22. Πολλές παραστάσεις έχουν γίνει και από κάποιες θεατρικές ομάδες και ΔΗ. ΠΕ. ΘΕ. Τέλος, το έργο μας θα έχει ένα ακόμα ανέβασμα μέσα στο 2010 στο θέατρο Ηλύσια. Στο θέατρο της Δευτέρας, έχει παιχτεί το 1989 σε σκηνοθεσία του Κωστή Τσώνου με πρωταγωνιστές τους: Νικήτα Τσακίρογλου, Χρυσούλα Διαβάτη, Γρηγόρη Βαλτινό κ.α.

Για το έργο και το κείμενο ευχαριστούμε πολύ τον NikosPs.

Ο ΤΡΟΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΘΛΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΥ ΡΑΙΧ ΤΟΥ ΒΕΡΤΟΛΤ ΜΠΡΕΧΤ

Fear and Misery of the Third Reich, (Furcht und Elend des Dritten Reiches ή The Private Life of the Master Race)

Δώδεκα από τις περίφημες εικοσιτέσσερις σκηνές, που έγραψε ο Μπρεχτ εξόριστος, ανάμεσα στο 1935 καi το 1939. Μερικές απ' αυτές τις σκηνές ανεβάστηκαν για πρώτη φορά στο Παρίσι το 1937, σε σκηνοθεσία του συγγραφέα. Όταν ο Μπρεχτ έγραφε αυτά τα μονόπρακτα, δεν είχε ακόμα αποκαλυφθεί όλη η φρίκη της φασιστικής εξουσίας. 'Ηταν όμως αισθητή στη βαριά ατμόσφαιρα της δημόσιας και της ιδιωτικής ζωής, στην προετοιμασία της τρομοκρατίας με την κατασκευασμένη εκ των άνω διαστροφή της γλώσσας, με την καταπίεση, τη δυσπιστία και την υποκρισία, που κάποτε στάθηκαν πιο καταλυτικές κι από την ίδια την ωμή τρομοκρατία. Ο Μπρεχτ μας δείχνει σ' αυτές τις σκηνές, με διαύγεια που φτάνει ως τη φρίκη, πως «πολύ πριν φανούν από πάνω μας τα βομβαρδιστικά», οι γερμανικές πόλεις δεν ήταν κατοικήσιμες.

Για το ραδιόφωνο:
Χρονολογία Ηχογράφησης 11 Μαίου 1987
Πρώτη εκπομπή: 25 Μαίου 1987
Επαναληπτικές εκπομπές: 28 Μαίου 1987

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ Μίμης Κουγιουμτζής,
ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Δόμνα Ακατογλίδου,
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Πέτρος Μάρκαρης,

Παίζουν οι ηθοποιοί: Μίμης Κουγιουμτζής, Βάσος Ανδρονίδης, Δημήτρης Αστεριάδης, Μελίνα Βαμβακά, Γιάννης Ρήγας, Γιάννης Δεγαϊτης, Λίλιαν Δημητρακοπούλου, Αγγελική Ελευθερίου, Περικλής Καρακωνσταντόγλου, Γιάννης Καρατζογιάννης, Λυδία Κονιόρδου, Τάκης Μαργαρίτης, Παντελής Παπαδόπουλος, Τάκης Παπαματθαίου, Χριστίνα Τσάφου, Χρήστος Νίνης, Κάτια Γέρου.

Τρόμος και αθλιότητα του Γ' Ράιχ
Στίχοι: Bertolt Brecht
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Πρώτη εκτέλεση: Γιάννης Κούτρας

Να και οι προδότες έχουν σκάψει
Μα ο δρόμος δεν θα τους ξεχάσει
Τον λάκκο του αδερφού και του γειτόνου
Ξέρουν πως οι άλλοι τους γνωρίζουν
Τον ύπνο τους δεν τον ορίζουν
Δεν ήρθε ακόμα το πλήρωμα του χρόνου

Να κι οι δεσμοφύλακες
Χαφιέδες χωροφύλακες
Υπηρέτες του λαού της Γερμανίας
Καταπιέζουν, μαστιγώνουν,
Βασανίζουν, παλουκώνουν
Όλα σε τιμή ευκαιρίας

Να οι κύριοι δικαστές
Τους λέμε οι καταπιεστές
Πως δίκαίο είναι τον λαό τι συμφέρει
Μα αυτοί δεν ξέρουν
Ποιο είναι αυτό
Κι έτσι δικάζουν στο σωρό
Μέχρι να βάλουν τον λαό ολόκληρο
Στο χέρι

Έρχονται οι άλλοι
Με τα τσίγκινα φέρετρα
Που μέσα τους βάζουν
Τ’ανθρώπινα σκέλεθρα
Που φέρουν αυτοί σε τέτοιο χάλι
Ήταν αυτοί που δεν υποταχτήκανε
Και στην πάλη απάνω σκοτωθήκανε
Στην μεγάλη των τάξεων πάλη

Ο ΟΜΠΟΥ ΒΑΣΙΛΙΑΣ του Αλφρέ Ζαρύ

Ο βασιλιάς Ομπού (1975) Εθνικό Θέατρο: Κεντρική Σκηνή Π. ΖΕΡΒΌΣ - Μ. ΑΡΏΝΗ

Ο βασιλιάς Ομπού παρουσιάστηκε στην Ελλάδα 80 χρόνια ύστερα από την πρώτη παράστασή του στη Γαλλία(1896).Το συγκεκριμένο έργο θεωρείται σήμερα ο θεμέλιος λίθος του σύγχρονου πρωτοποριακού θεάτρου.Γράφτηκε όταν ο Ζαρύ ήταν 15 ετών(!) και παίχτηκε αρχικά για μαριονέτες.

Έργο με άγριο και αναρχικό χιούμορ, αποτέλεσε μια εξέγερση ενάντια στην κοινωνία και στις συμβάσεις του νατουραλιστικού θεάτρου, σκανδάλισε το κοινό της εποχής και συνεχίζει να έχει σημαντική απήχηση. Ο κυρ-Ομπού ακόλαστος, δειλός, άξεστος, αλαζονικά σκληρός και ξεδιάντροπα αμοραλιστής , είναι ένα φαρσικό αρχέτυπο του μεταγενέστερου αντι-ήρωα της πυρηνικής εποχής. Πολλά στοιχεία του έργου κατάγονται από το κουκλοθέατρο: χρήση προσωπείων, απλών σκηνικών, χονδροειδούς παντομίμας, στυλιζαρισμένης εκφοράς του λόγου, στοιχεία χυδαίας φάρσας και σλάπστικ κ.α. Η τεχνική του παραπέμπει επίσης στον Σαίξπηρ ,στον Καραγκιόζη και στο μιούζικ- χολ. Σύμφωνα μάλιστα με τον έγκυρο κριτικό Κ.Γεωργουσόπουλο "Ο Ομπού εκπροσωπεί μια ιδεολογία που είναι γέννημα-θρέμμα της εποχής του και κάθε εποχής με τα ίδια γνωρίσματα και την ίδια αρρώστια.

Η μυθολογία του αιώνα του θετικισμού και η μυθολογία του αιώνα του καπιταλισμού φωλιάζουν μέσα στο ηλίθιο σουβλερό κεφάλι του ήρωα και χωνεύονται στην ανοικονόμητη κοιλιά του για να καταλήξουν στον μεγαλοπρεπή αφεδρώνα του Ούμπου ως merdre (το μοναδικό προϊόν αυτής της μυθολογίας). Όπως      ο Καραγκιόζης προϋπάρχει των γεγονότων,τα οποία δημιουργεί, ο Ομπού ανήκει στον δυτικό πολιτισμό γιατί τον παράγει. Βασιλιάς ή στρατιώτης, πλούσιος ή πένης, ελεύθερος ή δεσμώτης παράγει τα ιδεώδη, την τέχνη, την επιστήμη και την πολιτική της εποχής μας. Υπουργός εξωτερικών, συνωμότης, βασανιστής, δολοφόνος, χαφιές, άρχων ή αναρχικός παράγει πολιτιστικά και καταναλωτικά αγαθά και ύστερα κάθεται και τα χωνεύει. Κατόπιν θεοποιεί τα απορρίμματά του.

Ο Άμλετ στοχάζεται κρατώντας ένα κρανίο,ο Φάουστ μέσα στο εργαστήρι του,ο Ομπού φιλοσοφεί στον απόπατο".

Υπόθεση: Ο ΟΜΠΟΥ, ένας εντυπωσιακά χοντρός, χαζός και άγριος άνθρωπος, πιέζεται από τη φιλόδοξη γυναίκα του να σκοτώσει το βασιλιά της Πολωνίας Βανσεσλάς, για να σφετεριστεί το θρόνο κι έτσι να κρατάει ομπρέλα και να τρώει πιο πολύ λουκάνικο. Ο ΟΜΠΟΥ που υπήρξε κάποτε βασιλιάς της Αραγωνίας, τώρα είναι συνταγματάρχης των δραγόνων του Βανσεσλάς. Η ηθική του, το απαγορεύει, αλλά η λαιμαργία του υπερισχύει και έτσι την επόμενη κιόλας μέρα, οργανώνει συνωμοσία. Το σύνθημα για την ανταρσία θα είναι το περιβόητο "Merdre!" και ακολουθεί σφαγή. Ο μόνος που γλιτώνει απ' τη βασιλική οικογένεια είναι ο διάδοχος του θρόνου Μπουγκρελάς, που καταφεύγει στη Ρωσία. Ο ΟΜΠΟΥ κυβερνάει δολοφονώντας, βασανίζοντας, βρίζοντας, φορολογώντας και τρώγοντας, με πάθος και όσο περισσότερο μπορεί. Κατακρεουργεί τους ευγενείς, τους αξιωματούχους, τους χωρικούς. Εισπράττει μόνος του τους φόρους (πολλές φορές) και φυλακίζει ακόμα και τον πρώην σύντροφό του Μπορντούρ. Ο τελευταίος όμως δραπετεύει, για να καταφύγει επίσης, στην προστασία του Τσάρου. Ο Τσάρος ορκίζεται εκδίκηση και δικαιοσύνη και έτσι κηρύσσει τον πόλεμο στην Πολωνία και στον βασιλιά ΟΜΠΟΥ. Ο ΟΜΠΟΥ τελικά χάνει, καταδιώκεται και καταφεύγει σε μια σπηλιά όπου έπειτα από μια επική μάχη με μια νεκρή αρκούδα, ξαναβρίσκεται με την γυναίκα του και φεύγουν μαζί για τη Γαλλία.

Για το ραδιόφωνο: Χρονολογία Ηχογράφησης, 11 Μαρτίου 1991
ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ Βασίλης Νικολαΐδης, ΜΟΥΣΙΚΉ ΕΠΙΜΈΛΕΙΑ Ιάκωβος Δρόσος, ΜΕΤΆΦΡΑΣΗ Γιώργος Μαυροΐδης
Παίζουν οι ηθοποιοί: Γιάννης Γκιωνάκης, Λάζαρος Γεωργακόπουλος, Κωστής Καπελώνης, Φώτης Πετρίδης, Περικλής Τσαμαντάνης, Παναγιώτης Σακελλαρίου, Απόστολος Σφακιανάκης, Μαρία Κατσιαδάκη, Γιάννης Κρανάς, Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος, Ντίνα Κώνστα, Αγαπητός Μανδαληός, Τάκης Παπαματθαίου.

Την ηχογραφηση προσφερει στους φιλους του blog ο Γιαννης Χ., τον οποιο και ευχαριστουμε θερμα.