ΤΟ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΤΖΟΝ ΝΤΙΚΙΝΣΟΝ ΚΑΡ

John Dickson Carr   (1906 – 1977)

          

Η αστυνομική ιστορία «Το χέρι του τρόμου» μεταδόθηκε πρώτη φορά από το Β΄ Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας στη σειρά «Θρίλερ στο Β΄ πρόγραμμα» τον Μάρτιο του 1978. 

Υπόθεση: Ο δικαστής Ιωσήφ Ντέσλερ ζη  στο σπίτι του με την κα Ντρέσλερ, τον γιό τους Μάθιου και τις κόρες τους Μαίρη, Βιργινία και Κλαίρη καθώς και με τον γιατρό Βάλτερ Σμιτ σύζυγο της Κλαίρης.

Ένα βράδυ καλεί στο σπίτι τον παλιό του φίλο Χανς Μπράουν και ζητά να τον φέρει σε επαφή με τον αστυνομικό Ντιπ Χάμιλτον του οποίου χρειάζεται άμεσα την βοήθεια.

Πιστεύει πως όλοι συνωμοτούν εναντίων του. Προσπαθούν να τον τρελάνουν ή ακόμα και να τον πεθάνουν...

Μετάφραση-Διασκευή: Χρήστος Αντωνιάδης
Μουσική επιμέλεια: Αρίστη Γεωργοπούλου
Επιμέλεια ήχων: Ζίνα Υφαντή
Ρύθμιση ήχου: Δημήτρης Πουλόπουλος
Ραδιοσκηνοθεσία: Βύρων Πάλλης

Παίζουν οι ηθοποιοί: Βύρων Πάλλης - αφηγητής, Ματίνα Καρρά - Μαίρη, Τρύφων Καρατζάς - Χανς, Ιάκωβος Ψαρράς - δικαστής Ντέσλερ, Γιώργος Γεωγλερής - Βάλτερ Σμιτ, Δημήτρης Ζακυνθινός - Μάθιου, Άννα Γεραλή - Βιργινία, Νίκος Κούρος - αστυνόμος Κουρτμίλλερ, Δημήτρης Μπάνος - Βολφ Στράους, Αφροδίτη Γρηγοριάδου - Κλαίρη, Λουίζα Ποδηματά - κα Ντρέσλερ, Μάκης Ρευματάς - Ντιπ Χάμιλτον, Πάνος Τουλιάτος - Τομ.

Επιμέλεια εκπομπής: Μάρα Καλούδη

ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΚΑΘΑ ΚΡΙΣΤΙ

Το πρώτο δικαστικό δράμα για τον Ηρακλή Πουαρό, «Το μυστικό της τριανταφυλλιάς» γραμμένο από την Άγκαθα Κρίστι λίγο πριν το ξέσπασμα του δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, μια ιδιαίτερα γόνιμη περίοδο για την Αγγλίδα συγγραφέα και τον αγαπημένο της Βέλγο ντετέκτιβ, εκδόθηκε το 1939.

 
Το 1992 το BBC 4 δραματοποίησε και μετέδωσε πρώτη φορά την ιστορία σε συνέχειες. Στο ρόλο του Ηρακλή Πουαρό ήταν ο John Moffatt.

Το 2003 η Βρετανική τηλεόραση συμπεριέλαβε «Το μυστικό της τριανταφυλλιάς», (Sad Cypress) στην επιτυχημένη αστυνομική σειρά που προβλήθηκε και στην Ελλάδα από την ΕΡΤ-1 με πρωταγωνιστή τον David Suchet.

Υπόθεση: Η Elinor Carlisle και ο Roddy Welman είναι αρραβωνιασμένοι και σύντομα θα παντρευτούν. Δεν έχουν οικονομικά προβλήματα αλλά περιμένουν μια μεγάλη κληρονομία μετά τον θάνατο της ηλικιωμένης θείας της Elinor της κυρίας Laura. Ένα ανώνυμο γράμμα πληροφορεί την Elinor πως η κληρονομιά μπορεί να κινδυνεύει εξαιτίας της παρουσίας στο σπίτι της θείας της Mary Gerrard. Το ζευγάρι επισκέπτεται τη θεία η οποία πεθαίνει. Τότε ο δικηγόρος της οικογένειας ενημερώνει πως δεν υπάρχει διαθήκη. Σαν να μην έφτανε αυτό η  Elinor μαθαίνει για τη κρυφή σχέση του αρραβωνιαστικού της με την Mary ....

Μετάφραση-Διασκευή: Βασίλης Μητσάκης
Μουσική επιμέλεια: Στέλιος Φωτιάδης
Επιμέλεια ήχων: Δόμνα Ακατογλίδου
Ρύθμιση ήχου: Νίκος Χανιώτης
Ραδιοσκηνοθεσία: Δημήτρης Παναγιωτάτος

Παίζουν οι ηθοποιοί: Μάκης Πανώριος, Χρήστος Κωστόπουλος, Άννα Γεραλή, Νόρα Κατσέλη, Δήμητρα Βολονίνη, Νίτα Παγώνη, Δήμητρα Δημητριάδη, Γιώργος Σαλάχας, Γιάννης Παπαιωάννου.

Στο ρόλο του Ηρακλή Πουαρό ο Γιώργος Μιχαλακόπουλος.

Ο τίτλος του έργου προέρχεται από το τραγούδι που υπάρχει στην 2η πράξη σκηνή 4 του έργου του Shakespeare Twelfth Night (Δωδέκατη νύχτα) που έχει τυπωθεί στη νουβέλα ως επιγραφή.

Come away, come away, death,
And in sad cypress let me be laid;
Fly away, fly away breath;
I am slain by a fair cruel maid.
My shroud of white, stuck all with yew,
O, prepare it!
My part of death, no one so true
Did share it.

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΗΣ ΤΡΟΙΑΣ ΔΕΝ ΘΑ ΓΙΝΕΙ του Ζάν Ζιρωντού

Η σημερινή μας ανάρτηση αφορά ένα από τα γνωστότερα αντιπολεμικά θεατρικά. Πρόκειται για το έργο «Ο πόλεμος της Τροίας δεν θα γίνει» του Ζάν Ζιρωντού.

Ο συγγραφέας γεννιέται στις 29/10/1882 στο Μπελάκ στην επαρχεία της Οτ Βιέν. Ο πατέρας του είναι μηχανικός και η μητέρα του, μία εκλεκτή γυναίκα που ζει αθόρυβα στην επαρχία και επηρεάζει σημαντικά το γιο της στα νεανικά του χρόνια. Παρακολουθεί μαθήματα στο σχολείο του Πελβουζέν και τελειώνει τις γυμνασιακές του σπουδές με υποτροφία, στο λύκειο του Σατωρού. Από μαθητής διακρίνεται για τις επιδόσεις του στα γράμματα και στον αθλητισμό.

Το 1914 καλείται στα όπλα. Επιστρατεύεται λοχίας και τραυματίζεται στην Αλσατία. Ντοκουμέντο των εμπειριών του από το μέτωπο της μάχης της Μάρνης αποτελούν «Τα πέντε βράδια και τα πέντε ξημερώματα της Μάρνης». Τραυματίζεται και στη μάχη των Δαρδανελίων απ’ την οποία εμπνεύστηκε το «Αναγνώσματα για έναν ίσκιο». Ταξιδεύει στην Πορτογαλία και πάλι στην Αμερική με αποστολή ως δάσκαλος σε σχολές πολέμου. Έκτοτε η ιστορία της ζωής του είναι η ιστορία των έργων του και των υπηρεσιακών αποστολών του.

Για την συμμετοχή του και την δράση του στον  πρώτο παγκόσμιο πόλεμο του απονέμεται το παράσημο της Λεγεώνας της τιμή.Το 1939 ονομάζεται επίτροπος στο υπουργείο πληροφοριών,  αλλά μετά την ήττα της Γαλλίας εγκαταλείπει τη θέση του και αποχωρεί από την δημόσια ζωή για να αφιερωθεί σχεδόν αποκλειστικά στην λογοτεχνία. Πεθαίνει μόλις λίγους μήνες μετά την απελευθέρωση.

Η συνάντηση του αυτή με τον Λουί Ζουβέ ήταν καθοριστική για να στραφεί προς το θέατρο και να ξεκινήσει την καριέρα του ως θεατρικός συγγραφέας. Μεταξύ των χρόνων 1930-΄40 τα κείμενα του Ζιροντού και οι θεατρικές παραγωγές με τον Ζουβέ γοήτευαν το Παρίσι. Δημιούργησαν μία ασυνήθιστα κλειστή σχέση σκηνικής φαντασίας και δεξιοτεχνίας του λόγου. Στο πρόσωπο του Ζουβέ ο νέος συγγραφέας βρήκε τον ιδανικό ηθοποιό και σκηνοθέτη που φρόντισε και σκηνοθέτησε με αγάπη τα έργα του και ο σκηνοθέτης έναν συγγραφέα που είχε ανακαλύψει την μαγεία του δραματικού.

Ο Ζιροντού πάντα  σε κάθε θεατρική παραγωγή υποστηρίζει τα πρωτεία του κειμένου, άποψη που ακολουθήθηκε πιστά απ’ τον Ζουβέ. Η σημαντικότητα και η καθαρότητα των κειμένων του ήταν τέτοια που ο σκηνοθέτης είπε πως έπρεπε να διδάξει τους ηθοποιούς πώς να μιλήσουν το κείμενο και όχι πώς να το παίξουν. Και οι δύο άντρες υπερασπίστηκαν το λογοτεχνικό θέατρο σε βάρος πιο θεαματικών ειδών παραγωγής στις οποίες το κείμενο θυσιαζόταν στην σκηνοθεσία.

Με το  θεατρικό¨Ο πόλεμος της Τροίας δε θα γίνει ¨(La guerre de Troie n'aura pas lieu,1935) ο Ζιρωντού  παρουσιάζει ένα έργο στο οποίο το τρομερό μυστήριο του πολέμου ερμηνεύεται σαν ένα περιοδικά εμφανιζόμενο ιστορικό πεπρωμένο, όπου η ανθρώπινη βούληση είναι ανίκανη να αντισταθεί. Ένα έργο που παίρνει τον μύθο μόνο σαν πρόσχημα για να δείξει την επικίνδυνη άνοδο της βίας και της αγωνίας στην Ευρώπη που θα καταλήξουν στον β’ παγκόσμιο πόλεμο.
Ο πόλεμος είναι θέμα που κρατά μια σημαντική θέση στα έργα του Ζιροντού. Εδώ όμως γίνεται μοναδικό θέμα του έργου του, όπως ακριβώς για την εποχή του ήταν και το μοναδικό θέμα εναγώνιων συζητήσεων σε όλη την Ευρώπη. Σε μία χώρα καταπονημένη από τα σημάδια του πολέμου, σε μία εποχή όπου όλη η Ευρώπη αποτελεί εμπόλεμη ζώνη, όπου διαρκώς όλα είναι έτοιμα να εκραγούν, ο συγγραφέας θίγει τη ματαιότητα του πολέμου μεταφέροντας το επίκεντρο στην Τροία.
Τα πρόσωπα γνωστά από την Ιλιάδα, αντικατοπτρίζουν την ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Οι ήρωες γνωρίζουν τον πόλεμο και τη φρικτή του πραγματικότητα. Οι ήρωες που πολέμησαν, σαν τον Ζιροντού, δεν διστάζουν να αποποιηθούν την ηρωική τους ταυτότητα και τους τιμητικούς τίτλους για χάρη της ειρήνης. Πάντα όμως υπάρχουν δύο στρατόπεδα. Αυτοί που επιθυμούν την ειρήνη και αυτοί που εκ του ασφαλούς και εις βάρος τον ηρώων επιθυμούν τον πόλεμο. Στην ομάδα ειρήνης πρωτοστατούν ο Έκτορας, η Ανδρομάχη και η Εκάβη. Στην ομάδα πολέμου ο Πρίαμος και ο ανόητος ποιητής Δημόδοκος, ο εκπρόσωπος του δικαίου Βούσιρις και οι ξεμωραμένοι γέροι της Τροίας.
Τραγική φιγούρα που προδιαγράφει την πορεία του έργου είναι η Κασσάνδρα. Το πρόσωπο που πατά στο παρελθόν και προοιωνίζει το μέλλον. Είναι η φωνή της πραγματικότητας που δε δίνει χώρο στην ουτοπική σκέψη του κεντρικού ήρωα και κατ’ επέκταση του συγγραφέα.

Είναι η γνώση της φρικαλεότητας του πολέμου και των σκοπών που κρύβονται πίσω από αυτόν.

Η ηχογράφηση του έργου πραγματοποιήθηκε το 1985 σε σκηνοθεσία Ντίνου Δημόπουλου. Ερμηνεύουν οι  ηθοποιοι: Αννα Γεραλη, Ευα Κοταμανιδου, Νικος Γαλανος, Σοφοκλης Πεππας, Νοτης Περγιαλης, Ελενη Χατζηαργυρη, Θοδωρος Συριωτης, Βερα Κρουσκα, Γιαννης Στρατακης, Νικος Κανακακης, Δημητρης Ουραηλιδης.

ΤΟ ΑΕΡΙΚΟ ΤΟΥ ΚΑΛΝΤΕΡΟΝ ΝΤΕ ΛΑ ΜΠΑΡΚΑ

Μάνος Κατράκης (Δον Λούις), Χριστόφορος Νέζερ (Κοσμάς), Νίκος Δενδραμής (Δον Μανουέλ Ενρίκες), Βάσω Μανωλίδου (Δόνια Αγγέλα).
Η γυναίκα στοιχειό (1943) Εθνικό Θέατρο: Δραματική Σκηνή

Η «Γυναίκα Στοιχειό» είναι μια κωμωδία, στην οποία ο Καλντερόν, σε έξαρση φαντασίας, μας δίνει χαρακτήρες εξαιρετικά ζωντανούς και βαθύτατα ανθρώπινους. Ο θεατής απολαμβάνει την εξέλιξή της με άνεση, που του εξασφαλίζει η βαθιά γνώση της σκηνικής οικονομίας που από πολύ νέος κατείχε ο Καλντερόν.

Η «Γυναίκα Στοιχειό» είναι η κορυφαία κωμωδία του και ανήκει στο είδος κωμωδίας που είχε καλλιεργηθεί στα χρόνια εκείνα στην Ισπανία, γνωστό και σαν «Κωμωδία της κάπας και του σπαθιού».

Ο μύθος της κωμωδίας αρχίζει με την σύγκρουση δύο ιπποτών του Δον Λουίς και του Δον Μανουέλ Ενρίκες που ξιφομαχούν για μια γυναίκα άγνωστη, για ένα γυναικείο όνειρο που πέρασε από μπροστά τους. Εν τω μεταξύ επεμβαίνει ο αδελφός του Δον Λούις, ο Δον Χουάν του Τολέδο και τους συμφιλιώνει. Η άγνωστη γυναίκα είναι η Δόνα Αγγέλα, η ωραιότατη αδελφή του Λουίς και του Χουάν. Η Δόνα Αγγέλα που έχει ερωτευτεί τον Δον Μανουέλ με τη βοήθεια της υπηρέτριας Ισαβέλλας και της φίλης της Δόνα Βεατρίκης πλέκει ολόκληρο ερωτικό παιχνίδι γύρω από τον νέο ιππότη που τον ακολουθεί ο πιστός του υπηρέτης Κασμάς.

Η Δόνα Αγγέλα είναι τελικά το στοιχειό που γνωρίζει το μυστικό τρόπο να μπαίνει στο δωμάτιο του ιππότη και με τα ερωτικά γράμματα που αφήνει αναστατώνει τον ίδιο, τρομοκρατεί τον υπηρέτη του και δημιουργεί απολαυστικές κωμικές σκηνές. Στο τέλος όλα αποκαλύπτονται και καταλήγουν στο επιθυμητό αποτέλεσμα.

Στην ελληνική μυθολογία η πριγκίπισσα Ψυχή πέφτει στη δυσμένεια της θεάς Αφροδίτης η οποία δίνει εντολή στον γιος της τον Έρωτα να αναγκάσει με ένα βέλος του την Ψυχή να οδηγηθεί σε έναν ανεκπλήρωτο έρωτα. Ο ΄Ερως τρυπώνει στο δωμάτιο της αλλά κατά λάθος το βέλος που προοριζόταν για την πριγκίπισσα κτυπά τον ίδιο με αποτέλεσμα να την ερωτευτεί παράφορα. Από τότε και κάθε βράδυ την επισκέπτεται απαιτώντας να μην προσπαθήσει ποτέ να τον δει. Μια από τις αδελφές της επιμένει ότι ο επισκέπτης είναι ένα τέρας και από περιέργεια η πριγκίπισσα γυρίζει το πρόσωπό της προσπαθώντας να τον δει. Ο Έρως εξοργίζεται και τελικά η παρέμβαση του Δία – πατέρα των θεών βάζει τα πράγματα στη θέση τους.

Στο ισπανικό έργο του Calderón οι ρόλοι αντιστρέφονται και το μυστηριώδες άγνωστο πρόσωπο είναι η γυναίκα.

Pedro Calderon de la Barca (Πέδρο Καλντερόν ντε λα Μπάρκα) 1600-1681.

Ισπανός δραματουργός, διάδοχος του Λόπε ντε Βέγκα. Έγραψε περίπου 200 έργα, τα καλύτερα από τα οποία χρονολογούνται μεταξύ 1625 και 1640. Μετά τη χειροτόνησή του σε ιερέα το 1651, έγραψε κυρίως autos sacramentales, καθώς και θεαματικά έργα το θέατρο της Αυλής στο ανάκτορο του Μπουέν Ρετίρο, με το οποίο συνεργαζόταν από τότε που το ίδρυσε ο Φίλιππος ο Β΄. Τα γνωστότερα από τα πρώιμα θρησκευτικά έργα του ήταν το "La cena del Rey Baltasar" ("Το συμπόσιο του βασιλιά Μπαλτάσαρ") (περ. 1634) και το "El gran teatro del mundo" ("Το μεγάλο θέατρο του κόσμου") (περ. 1641). Από τα κοσμικά έργα του, το ωραιότερο και γνωστότερο είναι το "La vida es sueno" ("Η ζωή είναι όνειρο") (περ. 1638), μια ιστορία για την ψυχική αναγέννηση του ανθρώπου. Άλλα σημαντικά του έργα είναι τα: "El Alcalde de Zalamea" ("O δήμαρχος της Θαλαμέα") (περ. 1640), "El magico prodigioso" ("O καταπληκτικός μάγος") (1637), "El medico de su honra" ("Ο γιατρός της τιμής του") (1635), "El pintor de su deshonra" ("Ο ζωγράφος της ατιμίας του") (1637), και "A secreto agravio, secreta verganza" ("Kρυφή εκδίκηση για κρυφή προσβολή") (1635). Ο Καλντερόν άσκησε σημαντική επιρροή στην ευρωπαϊκή δραματουργία.

Για το ραδιόφωνο:
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΜΑΝΩΛΗΣ ΜΑΥΡΟΜΑΤΗΣ,
ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΛΕΝΗ (ΝΕΝΗ), ΤΖΗΜΑ
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΙΟΥΛΙΑ ΙΑΤΡΙΔΗ,
ΔΙΑΣΚΕΥΗ ΠΩΛ ΚΩΝΤΕΝ,

Παίζουν οι ηθοποιοί: ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ, ΒΑΣΟΣ ΑΝΔΡΟΝΙΔΗΣ, ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΒΑΣΙΛΑΚΟΥ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΕΡΤΗΣ, ΑΝΝΑ ΓΕΡΑΛΗ, ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΑΪΦΟΡΟΣ, ΚΙΚΗ ΡΕΠΠΑ, ΤΡΥΦΩΝ ΚΑΡΑΤΖΑΣ

ΗΤΑΝ ΟΛΟΙ ΤΟΥΣ ΗΡΩΕΣ, των Φεντερίκ Νταρ - Ρομπέρ Οσέν

Χρονολογία Ηχογράφησης, 29 Ιουνίου 1982
Πρώτη εκπομπή: 10 Οκτωβρίου 1982

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ Αντώνης Δωριάδης, ΠΑΡΑΓΩΓΗ Βίκη Μουνδρέα, ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Δανάη Ευαγγελίου, ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Αντώνης Δωριάδης,
Παίζουν οι ηθοποιοί: Δημήτρης Ιωακειμίδης, Αλέξης Γεωργίου, Θόδωρος Εξαρχος, Λάμπρος Τσάγκας, Στέλιος Λιονάκης, Νίκος Γκλαβάς, Αννα Γεραλή, Λευτέρης Βογιατζής, Γκάρυ Βοσκοπούλου, Γιώργος Μάζης, Κώστας Καστανάς

AAARobert Hossein AAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAA Frédéric Dard

Το έργο είναι από το αρχείο του Γιάννη από τη Θεσσαλονίκη και τον ευχαριστούμε πολύ.