Ο ΑΛΚΑΔΗΣ ΤΗΣ ΘΑΛΑΜΕΑΣ του Πέντρο Καλντερόν ντε λα Μπάρκα

El Alcalde de Zalamea

Το έργο αφηγείται τα γεγονότα που συνέβησαν στην ισπανική πόλη Θαλαμεα ντε λα Σερενα της επαρχίας της Εστρεμαδούρα όταν τα ισπανικά στρατεύματα πέρασαν από εκεί κατά της διάρκεια του πολέμου με την Πορτογαλία. Ο λοχαγός Δον Αλβάρο ντε Αταιντε αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα αριστοκράτη, ο όποιος ενώ φιλοξενείται στην οικία του Πέδρο Κρεσπο, ενός ευπόρου τοπικού γαιοκτήμονα, απαγάγει και ατιμάζει την όμορφη κόρη του οικοδεσπότη, Ισαβέλλα. Ο Πέδρο Κρεσπο προσπαθεί να επανορθώσει τα πράγματα προσφέροντας πλούσια προίκα στον Δον Αλβάρο για να παντρευτεί την Ισαβέλλα, αλλά ο ευγενής απορρίπτει την πρόταση θεωρώντας την κύπελλα ανάξια του,ως κατώτερης κοινωνικής τάξης. Αυτή η περιφρονητική στάση του,προσβαλλει καίρια την οικογενειακή τιμή του Πέδρο Κρεσπο. Ακριβώς κατά την χρονική περίοδο που βιώνει αυτή την οικογενειακή τραγωδία ο Πέδρο Κρεσπο εκλέγεται δήμαρχος της Θαλαμεας.Με την ιδιότητα του αυτή ικανοποιεί το αίτημα για απονομή δικαιοσύνης στην θιγεισα Ισαβελα στρεφόμενος κατά του Δον Αλβάρο τον οποίο δικάζει και στη συνεχεία εκτελεί, παρόλο που κανονικά στα όρια της δικαιοδοσίας του δεν συμπεριλαμβάνονται οι στρατιωτικοί. Η τελική λύση στο έργο δίνεται από τον βασιλιά Φίλιππο τον Β΄,ο οποίος ύστερα από προσεκτική εξέταση επικυρώνει την απόφαση του δήμαρχου και μάλιστα ανταμοιβή τον Κρεσπο για την ενεργεία του αυτή διορίζοντας τον μόνιμο δήμαρχο της Θαλαμεας.

Ηχογραφήθηκε για το ραδιόφωνο το 1990
μετάφραση Κώστα Δαμιανού
σκηνοθεσία Στέλιου Παπαδάκη.

Παίζουν Κώστας Κοντογιάννης, Βασίλης Ευταξόπουλος, Παναγιώτης Τρικαλιώτης, Λόϊσκα Αβαγιανού, Θάνος Καληώρας, Τάσος Χαλκιάς, Δημήτρης Καλλιβωκάς και Σπύρος Μαβίδης.

Ο Pedro Calderon de la Barca (Πέδρο Καλντερόν ντε λα Μπάρκα) 1600-1681 ήταν Ισπανός δραματουργός κι έγραψε περίπου 200 έργα, τα καλύτερα από τα οποία χρονολογούνται μεταξύ 1625 και 1640. Ο Καλντερόν άσκησε σημαντική επιρροή στην ευρωπαϊκή δραματουργία.
Το έργο του "El Alcalde de Zalamea" ("O δήμαρχος της Θαλαμέα") (περ. 1640), είναι ένα από τα σημαντικά και γνωστότερα έργα του.

ΤΟ ΑΕΡΙΚΟ ΤΟΥ ΚΑΛΝΤΕΡΟΝ ΝΤΕ ΛΑ ΜΠΑΡΚΑ

Μάνος Κατράκης (Δον Λούις), Χριστόφορος Νέζερ (Κοσμάς), Νίκος Δενδραμής (Δον Μανουέλ Ενρίκες), Βάσω Μανωλίδου (Δόνια Αγγέλα).
Η γυναίκα στοιχειό (1943) Εθνικό Θέατρο: Δραματική Σκηνή

Η «Γυναίκα Στοιχειό» είναι μια κωμωδία, στην οποία ο Καλντερόν, σε έξαρση φαντασίας, μας δίνει χαρακτήρες εξαιρετικά ζωντανούς και βαθύτατα ανθρώπινους. Ο θεατής απολαμβάνει την εξέλιξή της με άνεση, που του εξασφαλίζει η βαθιά γνώση της σκηνικής οικονομίας που από πολύ νέος κατείχε ο Καλντερόν.

Η «Γυναίκα Στοιχειό» είναι η κορυφαία κωμωδία του και ανήκει στο είδος κωμωδίας που είχε καλλιεργηθεί στα χρόνια εκείνα στην Ισπανία, γνωστό και σαν «Κωμωδία της κάπας και του σπαθιού».

Ο μύθος της κωμωδίας αρχίζει με την σύγκρουση δύο ιπποτών του Δον Λουίς και του Δον Μανουέλ Ενρίκες που ξιφομαχούν για μια γυναίκα άγνωστη, για ένα γυναικείο όνειρο που πέρασε από μπροστά τους. Εν τω μεταξύ επεμβαίνει ο αδελφός του Δον Λούις, ο Δον Χουάν του Τολέδο και τους συμφιλιώνει. Η άγνωστη γυναίκα είναι η Δόνα Αγγέλα, η ωραιότατη αδελφή του Λουίς και του Χουάν. Η Δόνα Αγγέλα που έχει ερωτευτεί τον Δον Μανουέλ με τη βοήθεια της υπηρέτριας Ισαβέλλας και της φίλης της Δόνα Βεατρίκης πλέκει ολόκληρο ερωτικό παιχνίδι γύρω από τον νέο ιππότη που τον ακολουθεί ο πιστός του υπηρέτης Κασμάς.

Η Δόνα Αγγέλα είναι τελικά το στοιχειό που γνωρίζει το μυστικό τρόπο να μπαίνει στο δωμάτιο του ιππότη και με τα ερωτικά γράμματα που αφήνει αναστατώνει τον ίδιο, τρομοκρατεί τον υπηρέτη του και δημιουργεί απολαυστικές κωμικές σκηνές. Στο τέλος όλα αποκαλύπτονται και καταλήγουν στο επιθυμητό αποτέλεσμα.

Στην ελληνική μυθολογία η πριγκίπισσα Ψυχή πέφτει στη δυσμένεια της θεάς Αφροδίτης η οποία δίνει εντολή στον γιος της τον Έρωτα να αναγκάσει με ένα βέλος του την Ψυχή να οδηγηθεί σε έναν ανεκπλήρωτο έρωτα. Ο ΄Ερως τρυπώνει στο δωμάτιο της αλλά κατά λάθος το βέλος που προοριζόταν για την πριγκίπισσα κτυπά τον ίδιο με αποτέλεσμα να την ερωτευτεί παράφορα. Από τότε και κάθε βράδυ την επισκέπτεται απαιτώντας να μην προσπαθήσει ποτέ να τον δει. Μια από τις αδελφές της επιμένει ότι ο επισκέπτης είναι ένα τέρας και από περιέργεια η πριγκίπισσα γυρίζει το πρόσωπό της προσπαθώντας να τον δει. Ο Έρως εξοργίζεται και τελικά η παρέμβαση του Δία – πατέρα των θεών βάζει τα πράγματα στη θέση τους.

Στο ισπανικό έργο του Calderón οι ρόλοι αντιστρέφονται και το μυστηριώδες άγνωστο πρόσωπο είναι η γυναίκα.

Pedro Calderon de la Barca (Πέδρο Καλντερόν ντε λα Μπάρκα) 1600-1681.

Ισπανός δραματουργός, διάδοχος του Λόπε ντε Βέγκα. Έγραψε περίπου 200 έργα, τα καλύτερα από τα οποία χρονολογούνται μεταξύ 1625 και 1640. Μετά τη χειροτόνησή του σε ιερέα το 1651, έγραψε κυρίως autos sacramentales, καθώς και θεαματικά έργα το θέατρο της Αυλής στο ανάκτορο του Μπουέν Ρετίρο, με το οποίο συνεργαζόταν από τότε που το ίδρυσε ο Φίλιππος ο Β΄. Τα γνωστότερα από τα πρώιμα θρησκευτικά έργα του ήταν το "La cena del Rey Baltasar" ("Το συμπόσιο του βασιλιά Μπαλτάσαρ") (περ. 1634) και το "El gran teatro del mundo" ("Το μεγάλο θέατρο του κόσμου") (περ. 1641). Από τα κοσμικά έργα του, το ωραιότερο και γνωστότερο είναι το "La vida es sueno" ("Η ζωή είναι όνειρο") (περ. 1638), μια ιστορία για την ψυχική αναγέννηση του ανθρώπου. Άλλα σημαντικά του έργα είναι τα: "El Alcalde de Zalamea" ("O δήμαρχος της Θαλαμέα") (περ. 1640), "El magico prodigioso" ("O καταπληκτικός μάγος") (1637), "El medico de su honra" ("Ο γιατρός της τιμής του") (1635), "El pintor de su deshonra" ("Ο ζωγράφος της ατιμίας του") (1637), και "A secreto agravio, secreta verganza" ("Kρυφή εκδίκηση για κρυφή προσβολή") (1635). Ο Καλντερόν άσκησε σημαντική επιρροή στην ευρωπαϊκή δραματουργία.

Για το ραδιόφωνο:
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΜΑΝΩΛΗΣ ΜΑΥΡΟΜΑΤΗΣ,
ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΛΕΝΗ (ΝΕΝΗ), ΤΖΗΜΑ
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΙΟΥΛΙΑ ΙΑΤΡΙΔΗ,
ΔΙΑΣΚΕΥΗ ΠΩΛ ΚΩΝΤΕΝ,

Παίζουν οι ηθοποιοί: ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ, ΒΑΣΟΣ ΑΝΔΡΟΝΙΔΗΣ, ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΒΑΣΙΛΑΚΟΥ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΕΡΤΗΣ, ΑΝΝΑ ΓΕΡΑΛΗ, ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΑΪΦΟΡΟΣ, ΚΙΚΗ ΡΕΠΠΑ, ΤΡΥΦΩΝ ΚΑΡΑΤΖΑΣ