ΔΟΝΙΑ ΙΝΕΖ ΤΟΥ ΑΛΕΧΑΝΔΡΟ ΚΑΣΟΝΑ

Corona de amor y muerte

Στέμμα έρωτα και θανάτου, 1955

Υπόθεση: Η ειρήνη μεταξύ της Ισπανίας και της Πορτογαλίας πρέπει να σφραγιστεί με έναν μεγάλο πολιτικό γεγονός. 

Το γάμο της πριγκίπισσας Infanta  Constance της Καστίλλης με τον πρίγκιπα Pedro γιό του βασιλιά Afonso IV.

Η Infanta  όταν φτάνει για το γάμο μαθαίνει ότι ο πρίγκιπας έχει δώσει την καρδιά του σε άλλη γυναίκα την Inez de Castro.

Η έντονη προσωπικότητά της και η βασιλική καταγωγή της, της υπαγορεύουν να δώσει η ίδια ένα τέλος στον παράνομο αυτό δεσμό και η κάθε μια να πάρει την θέση που της αξίζει.

Παρόμοιο δίλλημα θα αντιμετωπίσει και ο βασιλιά Afonso IV αμφιταλαντευόμενος για τον αν η απόφαση που θα λάβει πρέπει να είναι μεταξύ στο δίκαιο ή το άδικο ή αν θα πρέπει να είναι μια καθαρά πολιτική απόφαση...

Μετάφραση και ραδιοφωνική προσαρμογή Ιουλίας Ιατρίδη

Παίζουν οι ηθοποιοί: Γιώργος Νέζος - Στρατηγός, Γκέλυ Μαυροπούλου - Ινφάντα, Ιορδάνης Μαρίνος - Βασιλειάς, Πάνος Βέλλιος - Κοέλιο, Νίκος Γαροφάλου - Πατσέκο, Λουίζα Ποδηματά - Αμαράντα, Βασίλης Μαυρομάτης - Πέδρο, Γιάννης Λιακάκος - Φραγόσο, Βέρα Ζαβιτσιάνου - Ινέζ, Γιάννης Καλατζόπουλος - Χουάν, Πύρρος Ολύμπιος - Άλβα

Τα πρόσωπα και η ιστορία του έργου είναι αληθινά. Η Inez de Castro (1325-1355) ήταν μια Γαλικίας αρχόντισσα poy γεννήθηκε από μια πορτογαλική μητέρας. Είναι γνωστή ως ερωτική σύντροφος και μετά θάνατον αναγνωρισμένη σύζυγος του βασιλιά Peter I της Πορτογαλίας. Οι δραματικές συνθήκες της σχέσης της με τον Peter I, που ήταν απαγορευμένη από τον πατέρα του, βασιλιά Afonso IV, η δολοφονία της υπό τις διαταγές του Afonso, η αιματηρή εκδίκηση του Peter I για δολοφόνους της, και το θρύλο της στέψης της που έγινε μετά την εκταφή του πτώματός της από τον Peter, έχουν καταστήσει την Inez de Castro ένα συχνό θέμα της τέχνης, της μουσικής και δράματος δια μέσου των αιώνων.

Ο Αλεχάντρο Κασόνα (Alejandro Casona, 1903-1965) ήταν Ισπανός θεατρικός συγγραφέας και ποιητής. Λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Ισπανού θεατρικού συγγραφέα Ροντρίγκεθ Αλβάρεθ. Από το 1939 έως το 1963 έζησε ως πολιτικός πρόσφυγας στην Αργεντινή. Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους Ισπανούς δραματουργούς και πολλά έργα του είχαν παγκόσμια απήχηση.

Τα κυριότερα από αυτά είναι: Η σειρήνα που άραξε στη στεριά (1934) και Η Νατάσα μας (1935), που αναφέρονται στη ζωή και στα προβλήματα της ισπανικής φοιτητικής νεολαίας, Απαγορεύονται οι αυτοκτονίες την άνοιξη (1937), Τα δέντρα πεθαίνουν όρθια (1949), Εφτά κραυγές στον ωκεανό (1952), Η τρίτη λέξη (1954) και Ο ιππότης με τα χρυσά σπιρούνια (1965).

Προοδευτικός και φιλειρηνιστής, έγραψε κείμενα που διαπνέονται από πνεύμα βαθύτατα ανθρωπιστικό. Έργα του, μεταφρασμένα στα ελληνικά, έχουν ανεβεί και στα ελληνικά θέατρα.

ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ ΤΗΣ ΣΕΒΙΛΛΗΣ του Λόπε ντε Βέγκα

La estrella de Sevilla

Αγαπητοί φίλοι του radio-theatre, καλησπέρα σας.

 Ο Λόπε ντε Βέγκα είναι ο πιο γνωστός  ίσως Ισπανός λογοτέχνης μετά τον Θερβάντες.
Ποιητής, μυθιστοριογράφος αλλά κυρίως θεατρικός συγγραφέας με 480 διασωθέντα από τα  1880 έργα !!!
Στο θεατρικό και ραδιοθεατρικό κοινό έγινε γνωστός με το ΦΟΥΕΝΤΕ  ΟΒΕΧΟΥΝΑ. Ωστόσο το "σκάλισμα" στα αρχεία μας απέδωσε καρπούς και ένα ακόμη έργο του - δυστυχώς το τελευταίο που διαθέτουμε - μοιραζόμαστε απόψε μαζί σας. 

Τα λόγια που ακολουθούν και παρουσιάζουν την υπόθεση είναι παρμένα από το πρόγραμμα της παράστασης που ανέβηκε στο Εθνικό Θέατρο το 1954 και τα υπογράφει ο Άγγελος Τερζάκης.

Λόπε ντε Βέγκα

"…Σύγκρουση εσωτερική ανάμεσα στο συναίσθημα και το καθήκον είναι το κεντρικό θέμα στο ΑΣΤΕΡΙ ΤΗΣ ΣΕΒΙΛΛΗΣ. Ο περήφανος Δον Σάντσος θα βρεθεί σε αυτήν ακριβώς την περιπλοκή. Θα την αντιμετωπίσει αρρενωπά, σαν γνήσιος Ισπανός, και αφού θυσιάσει για το δοσμένο λόγο του το πολυτιμότερο αγαθό της ζωής του – φίλο αδερφικό και γυναίκα αγαπημένη- θα αποκρούσει την απαλλαγή, το συμβιβασμό, που θα του εξασφάλιζαν την ατιμωρησία. Την έννοια εκείνη, που με αρκετή συμβατικότητα, με διακοσμητικό μάλλον χαρακτήρα, αποκαλούμε στον δικό μας κόσμο ιπποτισμό, θα την βρούμε αυθεντική, στην πιο βαθειά και ανόθευτη πηγή της, με το ΑΣΤΕΡΙ ΤΗΣ ΣΕΒΙΛΛΗΣ. Είναι ένα αίσθημα βαθύτερης αξιοπρέπειας, υπερηφάνεια δραματική ευγενικού ζώου, που ξέρει να δαμάσει τον πόνο του, τις αδυναμίες του, και να μην εξευτελίζει την ψυχή του. Έτσι οι κατά βαθμό , ιεραρχία , μικρότεροι, θα μπορέσουν στο δράμα αυτό, να δώσουν, μαθήματα υψηλοφροσύνης στον ανώτερο από όλους τους, να τον κάνουν να ντραπεί γιατί παρασύρθηκε από μια ανθρώπινη κλίση του ως το σημείο που αρχίζει η κατάχρηση της εξουσίας…"

Συμπερασματικά…

"...ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ ΤΗΣ ΣΕΒΙΛΛΗΣ ανήκει στην κατηγορία των έργων που διερμηνεύουν με αξεπέραστη αυθεντικότητα, ευαισθησία και λάμψη, το ισπανικό πνεύμα. Είναι το ιπποτικό χρέος , η λατρεία της τιμής, το δημοκρατικό αίσθημα τέλος, που υψώνει, στο ΑΣΤΕΡΙ ΤΗΣ ΣΕΒΙΛΛΗΣ, πάνω και από την ανώτατη πολιτική εξουσία, πάνω από τα προσωπικά συμφέροντα και τα ανθρώπινα πάθη, την ιδέα της τιμής και της δικαιοσύνης..."

Για το ραδιόφωνο η ηχογράφηση έγινε το 1966 και τους ρόλους ερμήνευσαν οι: Γιάννης Αποστολίδης, Άγγελος Γιαννούλης, Βασίλης Παπανίκας, Άρης Μαλιαγρός, Κώστας Κοσμόπουλος, Βασίλης Μαυρομάτης, Χριστίνα Κουτσουδάκη, Ελένη Χατζηαργύρη, Θάνος Κωτσόπουλος, Νίκος Καζής, Θάνος Δαδινόπουλος, Ειρήνη Παύλου, Βασίλης Κανάκης, Τάκης Βουλαλάς, Κώστας Καρλής, Γιώργος Καρέτας.
Η μετάφραση του έργου ήταν του Καρθαίου και η ραδιοσκηνοθεσία του Λάμπρου Κωστόπουλου

                                                                                                                Καλή σας ακρόαση!

ΟΙ ΑΘΛΟΙ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΗ (ΠΟΥΑΡΟ) ΤΗΣ ΑΓΚΑΘΑ ΚΡΙΣΤΙ ΤΑ ΜΗΛΑ ΤΩΝ ΕΣΠΕΡΙΔΩΝ

  

Apples of the Hesperides

Υπόθεση: Τον Ηρακλή Πουαρό επισκέπτεται ο διάσημος συλλέκτης κ. Power. Είναι γνωστό ότι τα αντικείμενα που συλλέγει εκτός από την μεγάλη χρηματική τους αξία τα συνοδεύει και μια σημαντική ιστορία.

Το αντικείμενο λοιπόν που αναζητά είναι ένα κύπελλο το οποίο αν και απέκτησε σε μια δημοπρασία εκλάπη μαζί με άλλα πριν του παραδοθεί. Ο πωλητής προσφέρθηκε να επιστρέψει τα χρήματα γιατί η κλοπή έγινε στο σπίτι του αλλά ο κ. Power αρνήθηκε. Σκοπός του ήταν να παραμείνει ο νόμιμος ιδιοκτήτης ώστε να δικαιούται να το αναζητήσει επειδή πίστευε ότι γνώριζε τον εγκέφαλο της κλοπής.

Το κύπελλο αυτό είχε χρυσά σκαλίσματα.  Ένα δένδρο με ένα φίδι από πολύτιμα πετράδια και μήλα πάνω στο δέντρο από σμαράγδια. Χρονολογείται από τον καιρό της αναγέννησης. Το χρησιμοποιούσε ο πάπας Αλέξανδρος ο Στ΄ ο οποίος πολλές φορές το δάνειζε σε πρόσωπα που συνήθως πέθαιναν...

Παίζουν οι ηθοποιοί: Μάριος Κυπριανίδης, Ανδρέας Ζεμπίλας, Ανδρέας Μακρίδης, Ανδρέας Μαυρομάτης, Χρήστος Παπαδόπουλος, ΄Ελλη Παναγιώτου, Ξένια Αρτεμίου, Ανδρέας Νικολής.

ΑΝΔΟΡΡΑ ΤΟΥ ΜΑΞ ΦΡΙΣ

Υπόθεση: Μια φορά κι  ένα  καιρό ζούσε στην Ανδόρρα ο Αντρί. 'Ένας νεαρός άνδρας γεμάτος προσδοκίες και ελπίδα για το μέλλον. Αυτά που ο ίδιος πίστευε για τον εαυτό του, ήταν όσα οι υπόλοιποι κάτοικοι της φρόντισαν να του προσάψουν. Χαμένος μέσα σε λανθασμένες εντυπώσεις και κακεντρεχείς συμπεριφορές, διαμόρφωσε την εικόνα του, όπως εκείνοι θέλησαν να τη χτίσουν. Περιτριγυρισμένος από ανθρώπους γεμάτους αμφιβολία και άρνηση, ενηλικιώθηκε εισπράττοντας θυμό και απόρριψη. Αιτία η εβραϊκή  καταγωγή του. Καθώς περνούσαν τα χρόνια, ερωτεύτηκε την Μπαρμπλίν. Κόρη του ανθρώπου που κάποτε τον έσωσε από βέβαιο θάνατο και τον μεγάλωσε σαν δικό του παιδί. Τι συμβαίνει όμως όταν ο ανομολόγητος έρωτος τους θα γίνει η αφορμή για την αποκάλυψη ενός τρομερού μυστικού; Πόσο έτοιμος είναι ο Αντρί και οι υπόλοιποι κάτοικοι της Ανδόρρας να αντιμετωπίσουν την αποκάλυψη της αλήθειας και τα όσα αυτή επέφερε; Από που προέκυψε αυτό το φοβερό ξέσπασμα βίας που ακολούθησε;

Η Ανδόρρα γράφτηκε το 1961. Δυο δεκαετίες μετά τις πληγές που άφησε πίσω του ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος. Σε όλη τη διάρκεια του έργου είναι φανερή η πρόθεση του συγγραφέα να θίξει το φλέγον ζήτημα της διαφορετικότητας, αλλά και της ανθρώπινης ταυτότητας. Η προκατάληψη, η ευθύνη, η ενοχή και η δυσπιστία μπαίνουν στο μικροσκόπιό του. Πιστός αρωγός του ο συμβολισμός, αλλά και η σάτιρα, που εναλλάσσεται διαρκώς με τη δραματικότητα. Η Ανδόρρα  θα μπορούσε να είναι μια οποιοδήποτε  χώρα και ο Αντρί ένας οποιοσδήποτε "Εβραίος". Όταν ο Αντρί και οι συμπολίτες του βρεθούν αντιμέτωποι με την άλλη αλήθεια, φανερώνεται πόσο υπεύθυνος είναι ο καθένας μας για το Σύνολο και το Σύνολο για τον Καθένα. Μέσα από τη γλαφυρή γλώσσα του έργου και τη λεπτή δόση σαρκασμού, αποκαλύπτεται πόσο αθώος ή ένοχος είναι ο κάθε Ανδορρανὸς.  Δηλαδή όλοι εμείς.

Πρώτη τηλεοπτική μετάδοση: 6 Ιανουαρίου 1976

Το κείμενο είναι από την "Ραδιοτηλεόραση" (που έδωσε το έργο σε DVD)

Για το ραδιόφωνο.

Μετάφραση: Μάριου Πλωρίτη.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Ράνια Οικονομίδου, Γιώργος Μάζης, Βασίλης Μαυρομάτης, Δημήτρης Βυζάντιος, Αλέξης Σταυράκης, Γιώργος Λέφας, Βασίλης Ανδρονίδης, Ιάκωβος Ψαρράς, Θέμις Μάνεσης, Λάμπρος Κοτσίρης, Πόπη Παπαδάκη, Ρένα Βενιέρη.

ΦΡΟΥΡΑ ΣΤΟ ΡΗΝΟ ΤΗΣ ΛΙΛΙΑΝ ΧΕΛΜΑΝ

Watch On The Rhine - Lillian Hellman

Το έργο πρωτοπαρουσιάστηκε από το θίασο του ΠΕΤΡΟΥ ΦΥΣΣΟΥΝ το 1972 στο θέατρο «ΟΡΒΟ» και το 1973-74 στο θέατρο «ΑΚΑΔΗΜΟΣ». 

Υπόθεση: Μετά από είκοσι χρόνια η Αμερικανίδα ΣΑΡΑ επισκέπτεται το σπίτι του αδερφού της και της μητέρας της στην Ουάσιγκτον των Ηνωμένων Πολιτειών. 

Την υποδέχεται η υπηρέτρια ΑΝΙΣ και λίγο αργότερα η μητέρα της η ΦΑΝΗ και ο αδερφός της ο ΝΤΕΪΒΙΝΤ. Μαζί της έρχονται τα τρία της παιδιά ο ΤΖΟΣΑ, η ΜΠΑΜΠΕΤ, ο ΜΠΟΝΤΟ και ο Γερμανός σύζυγός της ΚΕΡΤ, ο οποίος αντιστάθηκε ενάντια στον φασισμό και το ναζισμό. 

Λίγο αργότερα, ο ΚΕΡΤ γνωρίζει τον φιλοξενούμενο στο σπίτι ΤΕΚ ΝΤΕ ΜΠΡΑΝΚΟΒΙΤΣ και την γυναίκα του ΜΑΡΤΙ. Ο ΤΕΚ είναι κόμης από την Ρουμανία που συνομωτούσε με τους Γερμανούς στον εμφύλιο της χώρας του. 

Μια μέρα αργότερα, η ΜΠΑΜΠΕΤ έχει γενέθλια και όπως συνηθίζουν αγοράζουν δώρα για όλους. Ο ΤΕΚ αποφασίζει να αναχωρήσει με την ΜΑΡΤΙ υπό το βάρος των αποκαλύψεων για την εξωσυζυγική σχέση της γυναίκας του με τον ΝΤΕΪΒΙΝΤ. Η ΜΑΡΤΙ του ανακοινώνει ότι δεν θα τον ακολουθήσει και έτσι φεύγει μόνη της. 

Ο ΤΕΚ μαθαίνει πως έχει συλληφθεί ο αρχηγός των αντιστασιακών στην Γερμανία και αντιλαμβάνεται ότι ο ΚΕΡΤ είναι ο καταζητούμενος Γερμανός αντιστασιακός καθώς έχει βρει στα πράγματά του ένα όπλο και χρήματα που προορίζονται για τη χρηματοδότηση της αντίστασης. Για να μην τον προδώσει απαιτεί ως αντάλλαγμα μεγάλο χρηματικό ποσό. 

Ο ΤΕΚ αποφασίζει να αφήσει πίσω την οικογένειά του στο ασφαλές σπίτι της πεθεράς του και να επιστρέψει στην Γερμανία για να βοηθήσει τους συντρόφους του. Λίγο πριν αναχωρήσει ο ΚΕΡΤ σκοτώνει τον ΤΕΚ που προηγουμένως τον εκβίαζε. 

Η ΦΑΝΗ και η υπόλοιπη οικογένεια αποφασίζει να τον βοηθήσει στον αγώνα του καθώς ο ΚΕΡΤ αναχωρεί για την Γερμανία.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Ρίτα Μουσούρη, Λουίζα Ποδηματά, Γιάννης Τσικής, Γιώργος Μετσόλης, Μέλπω Ζαρόκωστα, Αθηνόδωρος Προύσαλης, Ράνια Ιωαννίδου, Βίλμα Κύρου, Ματίνα Καρά, Στράτος Αλεξίου, Βασίλης Μαυρομάτης.

Μετάφραση της ΜΕΛΠΩΣ ΖΑΡΟΚΩΣΤΑ