ΔΟΝΙΑ ΙΝΕΖ ΤΟΥ ΑΛΕΧΑΝΔΡΟ ΚΑΣΟΝΑ

Corona de amor y muerte

Στέμμα έρωτα και θανάτου, 1955

Υπόθεση: Η ειρήνη μεταξύ της Ισπανίας και της Πορτογαλίας πρέπει να σφραγιστεί με έναν μεγάλο πολιτικό γεγονός. 

Το γάμο της πριγκίπισσας Infanta  Constance της Καστίλλης με τον πρίγκιπα Pedro γιό του βασιλιά Afonso IV.

Η Infanta  όταν φτάνει για το γάμο μαθαίνει ότι ο πρίγκιπας έχει δώσει την καρδιά του σε άλλη γυναίκα την Inez de Castro.

Η έντονη προσωπικότητά της και η βασιλική καταγωγή της, της υπαγορεύουν να δώσει η ίδια ένα τέλος στον παράνομο αυτό δεσμό και η κάθε μια να πάρει την θέση που της αξίζει.

Παρόμοιο δίλλημα θα αντιμετωπίσει και ο βασιλιά Afonso IV αμφιταλαντευόμενος για τον αν η απόφαση που θα λάβει πρέπει να είναι μεταξύ στο δίκαιο ή το άδικο ή αν θα πρέπει να είναι μια καθαρά πολιτική απόφαση...

Μετάφραση και ραδιοφωνική προσαρμογή Ιουλίας Ιατρίδη

Παίζουν οι ηθοποιοί: Γιώργος Νέζος - Στρατηγός, Γκέλυ Μαυροπούλου - Ινφάντα, Ιορδάνης Μαρίνος - Βασιλειάς, Πάνος Βέλλιος - Κοέλιο, Νίκος Γαροφάλου - Πατσέκο, Λουίζα Ποδηματά - Αμαράντα, Βασίλης Μαυρομάτης - Πέδρο, Γιάννης Λιακάκος - Φραγόσο, Βέρα Ζαβιτσιάνου - Ινέζ, Γιάννης Καλατζόπουλος - Χουάν, Πύρρος Ολύμπιος - Άλβα

Τα πρόσωπα και η ιστορία του έργου είναι αληθινά. Η Inez de Castro (1325-1355) ήταν μια Γαλικίας αρχόντισσα poy γεννήθηκε από μια πορτογαλική μητέρας. Είναι γνωστή ως ερωτική σύντροφος και μετά θάνατον αναγνωρισμένη σύζυγος του βασιλιά Peter I της Πορτογαλίας. Οι δραματικές συνθήκες της σχέσης της με τον Peter I, που ήταν απαγορευμένη από τον πατέρα του, βασιλιά Afonso IV, η δολοφονία της υπό τις διαταγές του Afonso, η αιματηρή εκδίκηση του Peter I για δολοφόνους της, και το θρύλο της στέψης της που έγινε μετά την εκταφή του πτώματός της από τον Peter, έχουν καταστήσει την Inez de Castro ένα συχνό θέμα της τέχνης, της μουσικής και δράματος δια μέσου των αιώνων.

Ο Αλεχάντρο Κασόνα (Alejandro Casona, 1903-1965) ήταν Ισπανός θεατρικός συγγραφέας και ποιητής. Λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Ισπανού θεατρικού συγγραφέα Ροντρίγκεθ Αλβάρεθ. Από το 1939 έως το 1963 έζησε ως πολιτικός πρόσφυγας στην Αργεντινή. Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους Ισπανούς δραματουργούς και πολλά έργα του είχαν παγκόσμια απήχηση.

Τα κυριότερα από αυτά είναι: Η σειρήνα που άραξε στη στεριά (1934) και Η Νατάσα μας (1935), που αναφέρονται στη ζωή και στα προβλήματα της ισπανικής φοιτητικής νεολαίας, Απαγορεύονται οι αυτοκτονίες την άνοιξη (1937), Τα δέντρα πεθαίνουν όρθια (1949), Εφτά κραυγές στον ωκεανό (1952), Η τρίτη λέξη (1954) και Ο ιππότης με τα χρυσά σπιρούνια (1965).

Προοδευτικός και φιλειρηνιστής, έγραψε κείμενα που διαπνέονται από πνεύμα βαθύτατα ανθρωπιστικό. Έργα του, μεταφρασμένα στα ελληνικά, έχουν ανεβεί και στα ελληνικά θέατρα.

Το στερνό καράβι του Αλεχάντρο Κασόνα

La casa de los siete balcones, 1957

Άλλοι τίτλοι του έργου είναι  "Το σπίτι με τα εφτά μπαλκόνια" και "Χορεύοντας με τη σιωπή".

Το έργο διαδραματίζεται στο σπίτι που το λένε "τα εφτά μπαλκόνια", αρχοντικό που ανήκει σε πλούσιους κτηματίες του Ισπανικού Βορρά.

Είναι ένα μεταφυσικό παραμύθι επικεντρωμένο στις σχέσεις μιας παράξενης οικογένειας με κέντρο μια ανύπαντρη γυναίκα, την Ελισέα, που ζει στα όρια της παραφροσύνης και ενώ περιμένει τον αρραβωνιαστικό της να γυρίσει απ’ την Αμερική, αφήνει τον ρεαλιστικό χρόνο να περνάει μένοντας στο τότε.

Εύθραυστη, σαν σπασμένος καθρέφτης, που πέφτοντας πάνω της το φως (η πραγματικότητα) αλλάζει χρώματα και λάμψεις.

Γύρω της ένας ιστός ανθρώπων και καταστάσεων που απαρτίζουν έναν ιδιαίτερο κόσμο:
Κυριαρχεί ο σύζυγος της νεκρής αδερφής της, Ραμόν, ένα πρόσωπο καταραμένο και κατακερματισμένο συναισθηματικά, με έντονα πάθη και απρόβλεπτες αντιδράσεις.

Ο χαρακτήρας και οι προθέσεις του υπονομεύουν κάθε προσπάθεια προσέγγισης προς τον έφηβο γιο του Έρον, που δεν μιλάει και δεν επικοινωνεί με κανέναν άλλον  εκτός από τη θεία του.

Η σχέση θείας - ανιψιού, η επικοινωνία τους, η έκφρασή τους και το ιδιαίτερό τους χάρισμα να βλέπουν την "Τρίτη διάσταση" των πραγμάτων τους κάνει να ζουν στον κόσμο που θέλουν.

Η ιστορία τους σπάει τα όρια της στενής πραγματικότητας και μας φέρνει αντιμέτωπους με το εξωπραγματικό, όχι σαν κάτι αληθινά φανταστικό αλλά σαν μια ιδιάζουσα πραγματικότητα.
Την ισορροπία προσπαθεί να εξασφαλίσει η ιδανική πλευρά της ανθρώπινης φύσης, ο Δον Γερμάν, ο γιατρός της οικογένειας, η προσωποποίηση της καλοσύνης και της δικαιοσύνης.

Το "Χορεύοντας στη σιωπή" πρωτοπαρουσιάστηκε στην Ελλάδα από τον Δημήτρη Μυράτ και τη Βούλα Ζουμπουλάκη στο θέατρο Αθηνών την περίοδο 1964-65, με τον τίτλο "Το Στερνό Καράβι".
Στην πρεμιέρα, καλεσμένος του θιάσου, παραβρέθηκε και ο ίδιος ο Κασόνα.

Tις περιόδους 2006-2008 ανέβηκε στη σκηνή του θεάτρου Βεάκη, σε διασκευή και σκηνοθεσία του Νίκου Καραγεώργου και πρωταγωνιστές τη Μίρκα Παπακωνσταντίνου, τον Χρήστο Βασιλόπουλο και τον Κώστα Αρζόγλου.

Αλεχάντρο Κασόνα (1903 - 1965) – συγγραφέας

Το 1903 γεννήθηκε ο Αλεχάντρο Ροντρίκεζ. Ήταν ο δεύτερος από πέντε παιδιά της οικογένειας. Το ψευδώνυμο Κασόνα το έδωσε αργότερα ο ίδιος, σαν αναφορά στο μεγάλο σπίτι ή “casona” όπου όλη η οικογένεια ζούσε κατά τη διάρκεια της παιδικής του ηλικίας. Ο εξαίρετος αυτός θεατρικός συγγραφέας έζησε μια πολύ όμορφη συναισθηματικά ζωή, σε μια πολύ ζεστή οικογενειακή ατμόσφαιρα σε ένα μικρό χωριό στα βόρεια της Ισπανίας. Το χωριό αυτό του πρόσφερε την απλή ζωή, τις παραδόσεις και τις αξίες που συνεχίζονταν από γενιά σε γενιά, τις ιστορίες και τους μύθους της Ισπανίας. Όλα αυτά καθόρισαν την φαντασία και διαπέρασαν όλη την ύπαρξη του και αργότερα τη θεατρική του γραφή. Μεταφέρει όλες αυτές τις αξίες της ταπεινής του καταγωγής, με μεγάλη μαεστρία στα έργα του, αυτές κουβαλούν τα απαραίτητα στοιχεία που ανοίγουν και ξεδιπλώνουν διάπλατα τον ορίζοντα της διαδοχής των εικόνων των ιδεών και των συναισθημάτων που αγγίζουν το θεατή.

Η θεατρικότητα των έργων του είναι δεδομένη, αφού, όπως συμβαίνει και με όλους τους γνωστούς Ισπανούς δραματουργούς, έχει τις ρίζες της στην πλούσια θεατρική παράδοση αυτού του λαού. Την εποχή της δημοκρατίας, ο Κασόνα με το φίλο του Λόρκα, εργάστηκαν με αυταπάρνηση και πάθος για τη διάδοση του θεάτρου στο λαό, ακολουθώντας την παράδοση των θιάσων του χρυσού ισπανικού αιώνα. Ο Λόρκα με την περίφημη “Μπαράκα” του και ο Κασόνα, από το ’31 έως το ’36 διευθύνοντας ένα θίασο σπουδαστών και δίνοντας πάνω από τριακόσιες παραστάσεις σε μικρές πόλεις και χωριά, όπου οι περισσότεροι από τους κατοίκους δεν είχαν δει ποτέ θέατρο. Το 1936 στο σπίτι της μεγάλης πρωταγωνίστριας Μαργαρίτας Ξίργκου, ο Κασόνα, ο Λόρκα και κάμποσοι συγγραφείς, ηθοποιοί, καλλιτέχνες, συνειδητοποιούν ότι ο πόλεμος δε θα αφήσει τόπο για το θέατρο. Αποφασίζουν τη μετάβασή τους στην Νότιο Αμερική, στο Μπουένος Άιρες, εκτός από τον Λόρκα. Στο Μπουένος Άιρες, Κασόνα, γράφει τα περισσότερα από τα έργα του, τα οποία σκηνοθετεί τις περισσότερες φορές ο ίδιος. Εκεί γνωρίζει μεγάλη επιτυχία και γίνεται γνωστός σε Αμερική και Ευρώπη. Μετά από 26 χρόνια αυτοεξορίας επιστρέφει στην Ισπανία, όπου και πεθαίνει στη Μαδρίτη, το 1965.

Μεταδόθηκε από το Τρίτο Πρόγραμμα στο Θέατρο της Κυριακής στις 2 Φεβρουαρίου του 1972 με τους Αντιγόνη Βαλάκου, Νέλλη Αγγελίδου, Γιάννη Αργύρη, Βούλα Χαριλάου, Ματίνα Καρρά

ΒΑΡΚΑ ΧΩΡΙΣ ΨΑΡΑ ΤΟΥ ΑΛΕΧΑΝΤΡΟ ΚΑΣΟΝΑ

Ο Γκόρντον Γκέκο (Μάικλ Ντάγκλας) από τη Γουόλ Στριτ του Όλιβερ Στόουν, ο Τζον Μίλτον (Αλ ΠΑτσίνο) από τον Δικηγόρο του διαβόλου,

ο Λουίς Σιφέρ (Ρόμπερτ Ντε Νίρο) από τον Δαιμονισμένο άγγελο του Άλαν Πάρκερ, ο Ανδρέας (Δημήτρης Χορν) από το Αλοίμονο στους νέους του Αλέκου Σακελλάριου (χράτσα-χρούτσα, χράτσα-χρούτσα ...θυμάστε;) και φυσικά ο Φάουστ του Γκαίτε, συναντιούνται στο σημερινό μας έργο με τον Ρικάρντο Χορντάν (Νίκος Τζόγιας) του Αλεχάντρο Κασόνα.

Η διακειμενικότητα σε όλο της το μεγαλείο και ένα έργο με σοβαρό θέμα, εξίσου σοβαρή διαπραγμάτευση και τίμια και σωστή ερμηνεία από όλο το επιτελείο που αποτελούν οι:

Νίκος Τζόγιας, Θεανώ Ιωαννίδου, Δημήτρης Καλλιβωκάς Γιώργος Μοσχίδης Ρίτα Μουσούρη, Ειρήνη Κουμαριανού, Βασίλης Κανάκης, Μαίρη Λαλοπούλου, Δήμος Σταρένιος.

Η ηχογράφηση αυτή που συμπληρώνει το μικρό μας αφιέρωμα στον Κασόνα, μας έρχεται από το μακρινό 1967 σε ραδιοσκηνοθεσία του Λάμπρου Κωστόπουλου. Το έργο γράφτηκε στην Αργεντινή κατά τη διάρκεια των "διακοπών" του συγγραφέα στην μακρινή αυτή χώρα, πρωτοανέβηκε στο Μπουένος Άυρες το 1945 και γυρίστηκε για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση.

La barca sin pescador λοιπόν. Βάρκα δίχως ψαρά, του Αλεχάντρο Κασόνα.

    καλή ακρόαση!

Η ΤΡΙΤΗ ΛΕΞΗ, του Αλεχάντρο Κασόνα

Ο Αλεχάντρο Κασόνα (ψευδώνυμο του Alejandro Rodríguez Alvarez) ήταν Ισπανός ποιητής και συγγραφέας που γεννήθηκε στο Besullo, Ásturias στις 23 Μαρτίου του 1903 και πέθανε στις 24 Σεπτεμβρίου του 1965 στη Μαδρίτη.
Με το φίλο του, Γκαρθία Λόρκα, αναμόρφωσαν το ισπανικό θέατρο και έκαναν αντίσταση με τα θέατρα που ίδρυσαν και τις παραστάσεις που έδιναν σ' όλη την Ισπανία. Επειδή δεν άντεχε την πολλή δημοκρατία του Φράνκο αυτοεξορίζεται για 26 χρόνια στην Αργεντινή όπου και έγραψε το έργο που σας προσφέρει σήμερα το RadioTheatre. 

Υπόθεση: Η Ματίλντη και η Αγγελίνα δυο υπερήλικες δεσποινίδες αναζητούν μια δασκάλα που θα διδάξει τον Πάμπλο ανάγνωση και γραφή. Η Μαργαρίτα Λουχάν, που ανταποκρίνεται στην αγγελία, συνειδητοποιεί γρήγορα ότι ο μαθητής της είναι 24 ετών και μάλλον έχει η ίδια πολλά να διδαχτεί από αυτόν. Ο έρωτας είναι αυτόματος και αστραπιαίος, έρωτας ανενδοίαστος και θρασύς, αναπόφευκτος και μοιραίος, η Μαργαρίτα, άλλωστε, αμέσως αποκαλεί τον Πάμπλο «αγάπη μου», γιατί να περιμένει να περάσει καιρός, είναι λογική και ρεαλίστρια, δεν αμφιβάλλει στιγμή ότι συνάντησε τον άντρα της ζωής της.

Κατακλυσμός από θαλπωρή και γλυκύτητα, οι διάλογοι ανάμεσα στον Πάμπλο και τη Μαργαρίτα, δεν είναι γλυκανάλατοι, δεν είναι δήθεν, δεν είναι γλυκείς από ζάχαρη, έχουν τη φυσικότητα, τη γλυκύτητα και τη συμπυκνωμένη γεύση που έχει το πετιμέζι.

Εύληπτη πλοκή, καθημερινά λόγια, γνωστοί χαρακτήρες, σε μαγικούς συνδυασμούς. Τα χαρακτηριστικά της υψηλής τέχνης και της μοναδικής ικανότητας των ταλαντούχων ανθρώπων να λένε απίστευτα όμορφα πράγματα με το πεπερασμένο σύνολο των γνωστών λέξεων.

Τη συμπαθούσα πολύ αυτή την Amy Winehouse. Ήταν σ’ αυτή την κατηγορία, των προικισμένων ποιητών, αλλά συνάμα και στην παρέα των εύθραυστων, των καταραμένων, αυτών που έχουν σύντομη προδιαγεγραμμένη ζωή, όπως ο Μόρισον, ο Κομπέιν, ο Βιζυηνός, η Βιρτζίνια Γουλφ. Κρίμα που δεν μπόρεσε να νικήσει τα φαντάσματά της. Θα είχαμε πολλά ακόμα να ακούσουμε από τη μοναδική της φωνή.

Θα επανέλθουμε με τον Αλεχάντρο Κασόνα. Ακούστε ξανά την Κυρά της Αυγής , Τα δέντρα πεθαίνουν όρθια, που έχουμε δημοσιεύσει παλιότερα και απολαύστε το σημερινό μας έργο, την Τρίτη λέξη, με την εκπληκτική Ελένη Χατζηαργύρη.Παίζουν ακόμα οι: Χρήστος Πάρλας, Βάσω Μεταξά, Μαργαρίτα Λαμπρινού, Σπύρος Ολύμπιος, Νίκος Παπαναστασίου, Χρήστος Δαχτυλίδης, Ρένα Βενιέρη. Ακούστε το στην εξοχή ή κοντά σε θάλασσα, θα κάνετε μια καταπληκτική διανομή θα φανταστείτε τα πρόσωπα, τα ρούχα και τα σκηνικά με την αρμόζουσα αυθαιρεσία, αλλά σίγουρα με μεγαλύτερη επιτυχία από αυτόν που μοίρασε τους ρόλους στην μεταφορά του έργου στον ισπανικό κινηματογράφο από όπου και η φωτογραφία που δημοσιεύουμε.Κατεβάστε το έργο από εδώ και ...καλή ακρόαση!

Η ΚΥΡΑ ΤΗΣ ΑΥΓΗΣ ΜΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΣΤΗ ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ

Αγαπητοί φίλοι του Θεάτρου στο Ραδιόφωνο, καλησπέρα σας από την ακριτική και πανέμορφη Σάμο.

Ο τίτλος της ανάρτησης είναι η σύνδεση των τίτλων των έργων, που σήμερα θα μπορέσετε να πάρετε. Όταν τα ακούσετε τότε θα δικαιολογήσετε τη διάθεσή μου να "παίξω" με αυτούς, γιατί Η ΚΥΡΑ ΤΗΣ ΑΥΓΗΣ και ΚΥΡΙΑΚΕΣ κι άλλες μέρες βολτάρει στη Ν.Υ και...όχι μόνο.

Στο πρώτο έργο, Η ΚΥΡΑ ΤΗΣ ΑΥΓΗΣ, ηχογράφηση του 1969, πρωταγωνιστούν ο Ανδρέας Φιλιππίδης και η Μαίρη Αρώνη και συγγραφέας ο γνωστός μας Αλεσάντρο Κασόνα. Ακούστε το με φώτα αναμμένα(;;!!) 

Το δεύτερο έχει μια πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία, που η εισαγωγή του έργου έχει να σας πει. Επιτρέψτε μου όμως να σταθώ σε δύο σημεία. Το έργο αυτό σώθηκε και το ακούμε χάρις σ' έναν ακροατή που το ηχογράφησε τότε, το 1964, και το παραχώρησε στην ΕΡΤ. Εκπληκτικό; Αυτό μήπως καταδεικνύει ότι όλοι εμείς οι ραδιοθεατρόφιλοι και η ΕΡΤ είμαστε συνοδοιπόροι τόσο στη διάσωση όσο και στη διάδοση αυτού του πολιτισμικού και "αντιεμπορικού" αγαθού;

 Το άλλο που θέλω να επισημάνω είναι η πολύ σπάνια"εμφάνιση" στο ραδιοφωνικό θέατρο των Βουτσά - Πάντζα - Πάρλα . Καλή ακρόαση και η ευγνωμοσύνη μας στην ΕΡΤ δεδομένη! 

Μια Κυριακή στην Νέα Υόρκη του Νόρμαν Κράσνα

Sunday in New York  - Norman Krasna

Παίζουν οι ηθοποιοί: Αλίκη Βουγιουκλάκη (Πέγκυ Τέιλορ), Γιώργος Πάντζας (Μάικλ Μίτσελ), Χρήστος Πάρλας (Άνταμ Τέιλορ), Κώστας Βουτσάς (Τζέρι Γουίλσον), Τζόλυ Γαρμπή (γυναίκα βεστιαρίου), Κλέαρχος Καραγιώργης (κύριος με δίχτυ), Μαρία Μπονέλου (ταξιθέτρια), Πέτρος Λεωκράτης (ενοχλητικός κύριος), Αλίκη Ζαβερδινού (κυρία με μωρό), Ηλίας Κoυριστής (οδηγός λεωφορείου) .