ΦΟΝΙΚΟ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ του Τ. Έλιοτ

Θωμάς Μπέκετ, υαλογράφημα, Καθεδρικός του Κάντερμπρυ

Αγαπητοί φίλοι του radio-theatre , καλησπέρα σας!

 Η σημερινή μας ανάρτηση αποτελεί συνέχεια προηγούμενης με τον τίτλο " Μπέκετ ή η τιμή του Θεού" του Ζαν Ανούιγ, αφού έχει σαν σκοπό της να παρουσιάσει το έργο του Τόμας Έλιοτ "ΦΟΝΙΚΟ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ". Και τα δύο αυτά θεατρικά έργα αντλούν το θέμα τους από το ίδιο ιστορικό γεγονός, αυτό της δολοφονίας του Άγγλου Αρχιεπισκόπου - και μετέπειτα Αγίου - Θωμά Μπέκετ. Ωστόσο αφού ακούσει κανείς τα έργα θα διαπιστώσει και δύο θεμελιώδεις διαφορές:  Η πρώτη είναι ότι ο Ανούιγ γράφει ένα χρονικό της πολιτικής του ΙΒ΄ αιώνα, ενώ το ΦΟΝΙΚΟ συγκεντρώνει την προσοχή του στο θάνατο και στο μαρτύριο του Μπέκετ. Η δεύτερη αφορά στη δομή, τη μορφή, με αυτήν του έργου του Έλιοτ να ανήκει στο ποιητικό δράμα ( έμμετρο), που συνδυάζει αριστουργηματικά το Χριστιανικό μυστήριο με τον τραγικό χορό του αρχαίου θεάτρου.

 Θυμίζουμε την υπόθεση:

Ο καθεδρικός της Καντερβουρίας τέλος του19ου αιώνα

 'Ένας άνθρωπος γυρίζει στην πατρίδα του προβλέποντας ότι θα τον σκοτώσουν και τον σκοτώνουν. Έτσι συνοψίζει ο ίδιος ο Έλιοτ την υπόθεση αυτού του έργου που έγραψε το 1935 για το Φεστιβάλ της Καντερβουρίας κι έχει για ήρωά του τον μαρτυρικό αρχιεπίσκοπο Μπέκετ και τον αγώνα του ενάντια σε εξωτερικές δυνάμεις και στις εσωτερικές του αδυναμίες. Ο Θωμάς Μπέκετ παραιτήθηκε από την Καγκελαρία κι αγωνίστηκε με πάθος για τα δικαιώματα της Εκκλησίας. Η μακρά πορεία του συνεχίστηκε με την αυτοεξορία του στη Γαλλία, και στο τέλος, με μια φαινομενική συνδιαλλαγή και την επιστροφή του. Δεν πέρασε ωστόσο ένας μήνας και τον σκότωσαν μέσα στην ίδια του την εκκλησία τέσσερις ιππότες.

Στην Ελλάδα η πρώτη μεταφορά στο θεατρικό σανίδι έγινε το 1993 από το ΚΘΒΕ.

Για το ραδιόφωνο πραγματοποιήθηκαν δύο ηχογραφήσεις με την δεύτερη, διασκευασμένη για τη ΜΙΚΡΗ ΑΥΛΑΙΑ

Όλες οι παραπάνω παραστάσεις στηρίχτηκαν στην μετάφραση του Γιώργου Σεφέρη

Πρώτη ηχογράφηση - εκδοχή (στηριγμένη στο πλήρες έργο) με τους: Α.Γιαννούλη, Γ. Μετσόλη, Κ. Καρρά, Ν. Κεδράκα, Καρούσο στο ρόλο του Μπέκετ, Γ. Μιχαλακόπουλο, Β. Ανδρονίδη, Γ. Αργύρη, Γ. Βαφιά, Ζ. Τσάπελη, Φ. Ταξιάρχη, Γ. Τζώρτζη και  πολυπρόσωπο χορό  γυναικών. 

Η ραδιοσκηνοθεσία είναι του Κανέλου Αποστόλου.

 Φονικό στην εκκλησιά (Ζ. Τσάπελης)   (1)    Χρονική διάρκεια 1ω 51 λ

Δεύτερη ηχογράφηση - εκδοχή (στηριγμένη σε διασκευή του Μάριου Ποντίκα) με τους: Α. Αντωνόπουλο, Ν. Γαροφάλου, Κ. Ιγερινού, Γ. Μοσχίδη, Γ. Μπαγιώκης, Ε. Νενεδάκη, Ν. Τσακίρογλου. 

Η ραδιοσκηνοθεσία είναι του Γ. Θεοδοσιάδη

Φονικό στην εκκλησιά (Ν. Τσακίρογλου 18/01/2013)  (2)  Χρονική διάρκεια 1ω 2 λ

Σημαντικές πληροφορίες και φωτογραφικό υλικό αντλήσαμε από την ιστοσελίδα του  ΚΘΒΕ και το ιστολόγιο του Ρογήρου .   Τους ευχαριστούμε θερμά!

ΟΙ ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΕΝΟΙ ΤΟΥ ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΙ

Demons by Fyodor Mikhailovich Dostoyevsky (1872)

Yπόθεση: Σε μια μικρή πόλη, μια παρέα νεαρών ανδρών συγκεντρώνεται γύρω από τον διανοούμενο πρώην δάσκαλό της κι ονειρεύεται ν' αλλάξει τον κόσμο. Μόνο η καταστροφή του παλιού κόσμου, του βουτηγμένου στη διαφθορά και την ακολασία, μπορεί να σημάνει μια ελπίδα για την αποπροσανατολισμένη τους γενιά. Με τη συμβολή ενός «Σωτήρα», η αγωνιστική ορμή της ομάδας θα παρασύρει στην καταστροφή όσους αθώους γρήγορα πίστεψαν στο όραμα μιας καλύτερης ζωής. Δώδεκα άνθρωποι παλεύουν για την εξουσία αλλά και τη σωτηρία του μυαλού τους. Όταν τα αισθήματα χαθούν κι η απελπισία επικρατήσει, τα όπλα θα δώσουν τη λύση. 

Όταν το 1871 πρωτοδημοσιεύτηκαν οι "Δαιμονισμένοι", το κατεξοχήν πολιτικό και προφητικό μυθιστόρημα του Ντοστογιέφσκι, θύελλα αντιδράσεων ξέσπασε στους λογοτεχνικούς και πολιτικούς (κατά κύριο λόγο στους επαναστατικούς) κύκλους της Ρωσίας. Μια τεράστια συζήτηση άνοιγε κι ένας πόλεμος κηρυσσόταν εναντίον του "μεταμελημένου" πρώην θανατοποινίτη και πρώην κατάδικου της Σιβηρίας. Τα γεγονότα που βρήκαν απήχηση στο μυθιστόρημα ήταν η «υπόθεση Νιετσάγεφ», η δραστηριότητα της οργάνωσης «Λαϊκή εκδίκηση» κι η δολοφονία από πέντε μέλη της του φοιτητή της Γεωπονικής Ακαδημίας Ι. Ι. Ιβανόφ. Το ενδιαφέρον του Ντοστογιέφσκι τράβηξαν οι ιδεολογικές και οργανωτικές αρχές των μηδενιστών, οι συνεργοί στο έγκλημα και η προσωπικότητα του αρχηγού τους Σ. Γ. Νιετσάγεφ. Το πλούσιο πραγματολογικό υλικό του το προσέφεραν η επαναστατική βιβλιογραφία, οι εφημερίδες της εποχής και τα πρακτικά της πολύκροτης δίκης -της πρώτης μέχρι τότε ανοιχτής πολιτικής δίκης-, οι απολογίες και τα πολιτικά μανιφέστα των κατηγορουμένων.
Το ιδεολογικό υπόβαθρο, λίγο ως πολύ, ο συγγραφέας το γνώριζε. Ο λογοτεχνικός κόσμος του Ντοστογιέφσκι είναι ταραγμένος, ανησυχητικός, καταστροφικός. Θα έλεγε κανείς ότι η «απλή ζωή» φέρνει στον συγγραφέα πλήξη. Το ενδιαφέρον του κεντρίζεται από τη στιγμή που θα εκδηλωθούν τα παράδοξα της ψυχής, από τη στιγμή που οι ήρωές του θα αφήσουν το τέρας της ψυχής να αναδυθεί και να τους τραβήξει τελεσίδικα στα βάθη της αβύσσου. Κατεξοχήν μαχόμενος συγγραφέας, θέλει να καταλάβει και να πάρει θέση. Γι' αυτό ίσως και δίνει ελάχιστη σημασία στην "καλολογία" της γλώσσας, που συχνά η δυσκολία της έγκειται στο ανορθόδοξο της σύνταξης, αυτοσχέδιας και εσφαλμένης κάποιες φορές. Η βασική του μέριμνα είναι το νόημα. Το νόημα που προσπαθούν να «διαβάσουν», πάλι και πάλι, οι καινούργιες γενιές κριτικών και ιστορικών της λογοτεχνίας, προσθέτοντας κι από λίγο στον τεράστιο όγκο της βιβλιογραφίας για τον Ντοστογιέφσκι, και προσπαθούν να αποδώσουν οι ανά τον κόσμο μεταφραστές του προσαρμοζόμενοι στις απαιτήσεις της ζωντανής, εξελισσόμενης γλώσσας.

Οι «Δαιμονισμένοι», από τα πιο πολιτικοποιημένα μυθιστορήματα του Ντοστογιέφσκι, γράφτηκε το 1870-71. Είναι ένα έργο που δεν εξερευνά μόνο το βάθος της ανθρώπινης ψυχής, αλλά είναι ταυτόχρονα και μια ουσιαστική μαρτυρία της ζωής στην τσαρική Pωσία του τέλους του 19ου αιώνα. Είναι η εποχή της έντονης πολιτικοποίησης της ρωσικής κοινωνίας, η εποχή των μεγάλων ιδεολογικών συγκρούσεων. H εποχή των δυτικιστών-φιλελεύθερων, των σλαβόφιλων, των μηδενιστών (όπως αποκαλείτο η ριζοσπαστική ακραία επαναστατική τάση) του Μπακούνιν και του Νιετσάγεφ. Διώξεις, πολιτικοί φόνοι, ένας από αυτούς περιγράφεται και στο βιβλίο (Πιοτρ Βερχοβένσκι-Σάτοφ), παθιασμένοι έρωτες και παθιασμένες ηρωΐδες, κρυφές ζωές και συγκλονιστικές εξομολογήσεις.

 Hχογράφηση 1966  -    διάρκεια (3:21:40)

Διασκευή: Αλμπέρτ Καμύ

Σκηνοθεσία: Μήτσος Λυγίζος

Μετάφραση και ραδιοφωνική προσαρμογή: Μανώλης Σκουλούδης

Μουσική επιμέλεια: Αργυρώ Μεταξά

Επιμέλεια ήχων: Στέλιος Γιαννακόπουλος

Ρύθμιση ήχου: Νίτσα Λονγκή

 
Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί: Καρούσος, Βασίλης Διαμαντόπουλος, Μαρία Αλκαίου, Πέτρος Φυσσούν, Γρηγόρης Βαφειάς, Τίτος Βανδής, Βασίλης Κανάκης, Στέφανος Ληναίος, Μάνος Κατράκης, Άννα Ραπτοπούλου, Νέλη Αγγελίδου, Δημήτρης Χατζημάρκος, Άννα Συνοδινού, Γιώργος Λευτεριώτης, Ιορδάνης Μαρίνος, Αντιγόνη Βαλάκου, Δάνης, Νίκος Χατίσκος, Σπύρος Καλογήρου. 

ΧΑΜΕΝΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ ΤΟΥ ΤΖΕΪΜΣ ΧΙΛΤΟΝ

Μια καλά κρυμμένη κοιλάδα στις μακρινές βουνοκορφές του Θιβέτ. Ένας ιερός τόπος πέρα από τις συμβατικότητες της ζωής, σε μία μυστηριακή γη ασύγκριτης ομορφιάς. Μια ομάδα ανθρώπων, μακριά από τις αρπάγες ενός άγριου και καταδικασμένου κόσμου, δημιουργούν ένα όνειρο για το ανθρώπινο μέλλον. Όπως όλα τα όνειρα, όμως, κρύβει ένα μεγάλο και καλά φυλαγμένο μυστικό...!

Η θεατρική διασκευή του έργου εγινε από τον Μανώλη Κορνήλιο.

Ακούγονται οι ηθοποιοί: Γιαννης Μιχαλοπουλος, Λουκιανος Ροζαν, Βασιλης Γεωργιαδης, Νικος Τζογιας, Ανδρεας Μπαρκουλης, Δημητρης Ιωακειμιδης, Πιτσα Καπιτσινεα, Σταυρος Ξενιδης, Ρενα Μαργαρη, Καρουσος.

Σκηνοθετεί ο Γιωργος Θεοδοσιαδης.

Ο Τζέιμς Χίλτον γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου του 1900 στην πόλη του Λέι. Λίγο μετά τη γέννησή του οι οικογένεια του μετακόμισε στο σχολείο Λέις, στο Κέιμπριτζ. Τούτο το σχολείο αποθανάτισε αργότερα στο διάσημο βιβλίο του "Αντίο κε Τσιπς". Το πρώτο του βιβλίο "Η ίδια η Κάθριν" γράφτηκε το 1920, όταν φοιτούσε ακόμη στη κολέγιο Κράιστ, στο Κέιμπριτζ.

Ξεκίνησε την καριέρα του στη δημοσιογραφία, γράφοντας περιστασιακά άρθρα για την Μάντσεστερ Γκάρντιαν και την Ντέιλι Τέλεγκραφ. Η πρώτη μεγάλη επιτυχία του ήταν το "Χαμένοι ορίζοντες". Μαζί με το "Αντίο Κε Τσιπς" τα δύο βιβλία έγιναν μπεστ-σέλερ στη Βρετανία και την Αμερική.

Η συγγραφική επιτυχία του τον οδήγησε στην Αμερική, στη νέα καριέρα του ως σεναριογράφος, όπου κέρδισε το 1942 το Όσκαρ για το φιλμ "Μίνιβερ". Υπήρξε  ένας από τους πιο ακριβοπληρωμένους σεναριογράφους, καθώς τα έργα του έγιναν πηγή έμπνευσης για εκατομμύρια θεατές σε όλον τον κόσμο.

Ο Τζειμς Χίλτον πέθανε στο Λονγκ Μπιτς της Καλιφόρνια στις 22 Δεκεμβρίου του 1954.

ΚΑΛΗ ΑΡΧΗ ΣΤΙΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ ΜΑΣ

Αγαπητοί φίλοι του Θεάτρου στο Ραδιόφωνο, μέσα από την καρδιά μας σας ευχόμαστε καλό καλοκαίρι και ευχάριστες διακοπές. Εμείς είμαστε ήδη στο ακριτικό νησί της Σάμου και δροσιζόμαστε στα γαλανά του νερά. Κι όσο κι αν λένε ότι στις διακοπές ξεχνιέσαι και ξεχνάς, τέτοιους φίλους σαν εσάς δεν τους εγκαταλείπεις ούτε το καλοκαίρι. Έχοντας πάρει μαζί σου το θεατρικό αρχείο, λίγο χρόνο να αφιερώσεις έτοιμη η ανάρτηση. Λοιπόν απόψε ανεβαίνουν δύο έργα από την άποψη της εποχής εντελώς αντίθετα. Το πρώτο ΕΓΚΛΗΜΑ ΣΤΑ ΧΙΟΝΙΑ του Ερρίκου Χάρτμαν σε ηχογράφηση του 1957 με τους Καρούσο, Χαλκούση, Χατζηαργύρη , Παπαμιχαήλ(σε μια από τις λίγες ραδιοφωνικές θεατρικές συμμετοχές) και το δεύτερο ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ του δικού μας Γιάννη Μαρή σε ηχογράφηση του 1981 με τους Κατσαδράμη, Βασιλάκου, Απέργη, Μ. Παπακωνσταντίνου και Μπάρκουλη(κι αυτός με ελάχιστες ραδοφωνικές παρουσίες). Οι συνειρμοί γύρω από τους τίτλους επιτρέπονται.
 ΕΓΚΛΗΜΑ ΣΤΑ ΧΙΟΝΙΑ και  ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ