Η ΤΡΑΓΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΔΟΚΤΟΡΑ ΦΑΟΥΣΤΟΥΣ ΤΟΥ ΚΡΙΣΤΟΦΕΡ ΜΑΡΛΟΟΥ

 

The tragical History of Dr. Faustus by Christopher Marlowe

Yπόθεση: Είναι η ιστορία ενός λόγιου της Αναγέννησης που πουλάει την ψυχή του στο Διάβολο. Ο Δόκτωρ Φάουστους εκφράζει δραματικά με έντονη δριμύτητα το δίλημμα ενός ανθρώπου παγιδευμένου σε δύο κόσμους. Ένας γενναίος καινούργιος κόσμος "του κέρδους και της ηδονής" έχει ανακαλυφθεί. Αλλά ποιο είναι το τίμημα; Ο Φάουστους προκαλεί το άπειρο: επιδιώκει να ελέγξει ένα διάστημα και μια διάσταση που δεν του ανήκουν δικαιωματικά. Ο πόθος του για προσωπική αθανασία και για μια χωρίς όρια αυτοκρατορία είναι μια αυθάδης απόρριψη όλων των επίγειων περιορισμών του χρόνου και του χώρου.

Μετάφραση: Χριστίνα Μπάμπου -Παγκουρέλη
Σκηνοθεσία: Γιώργος Μιχαηλίδης
Μουσική επιμέλεια: Δανάη Ευαγγελίου
Τεχνική Επιμέλεια: Γιώτα Κασσάρα
Παραγωγή: Δημήτρης Φραγκουδάκης
Το έργο προλογίζει η μεταφράστρια.

Δόκτορ Φάουστους : ο Μηνάς Χατζησάββας
Μεφιστοφελής : ο Κώστας Γαλανάκης  

Παίζουν οι ηθοποιοί: Άρτω Απαρτιάν, Νίκος  Γαροφάλλου, Ακίνδυνος  Γκίκας,  Γιώργος Λιάντος, Γιάννης  Μαυριτσάκης, Σπύρος  Μπιμπίλας, Κώστας Τριανταφυλλόπουλος, Ζαχαρίας  Ρόχας.
Επιμέλεια εκπομπής: Μάρα Καλούδη

 Ο Κρίστοφερ Μάρλοου, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της αγγλικής σκηνής, σύγχρονος του Σαίξπηρ αλλά και του Τόμας Κύντ, του Ρόμπερτ Γκρήν, του Τόμας Νάς κ.α., έγραψε μόνο έξι έργα στη σύντομη αλλά πολυτάραχη ζωή του.

«Η τραγική ιστορία του Δόκτορα Φάουστους», γράφτηκε και πολύ πιθανόν παραστάθηκε το 1589. Η έκδοσή του καθυστέρησε περίπου 15 χρόνια και μόλις το 1604 τυπώθηκε σε αποσπασματική μορφή, με εμβόλιμες σκηνές κωμικού χαρακτήρα (που πιθανόν ανήκουν σε μεταγενέστερο συγγραφέα) και πρωταγωνιστή τον Διάβολο.

Η πρώτη μετάδοση του έργου έγινε τον Απρίλιο του 1990 από την εκπομπή «Θεατρική Βραδιά».

Ο ΓΑΜΠΡΟΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΠΟΥΑΡΙΕ του Εμίλ Οζιέ

 Θεατρικό Μουσείο Κύπρου,αφίσα 1913

Αγαπητοί φίλοι του radio-theatre, καλησπέρα σας.

Απόψε "απελευθερώνουμε" και μοιραζόμαστε το ένα και μοναδικό έργο  του Εμίλ Οζιέ που υπάρχει στη συλλογή μας. Πρόκειται για μια απολαυστική κωμωδία ηθών, που αναδεικνύει τη σύγκρουση αντιλήψεων μεταξύ της νεάς αστικής τάξης της εποχής και της ξεπεσμένης πλέον αριστοκρατίας της Γαλλίας.

Υπόθεση: Ο Πουαριέ που έγινε πλούσιος με σκληρή προσωπική δουλειά και με τις γνωστές μεθόδους της πρώτης βιομηχανικής εποχής, έχει τη φιλοδοξία να γίνει Ομότιμος της Γαλλίας και Βαρώνος. Και γι' αυτό παντρεύει την κόρη του με έναν παλιό αριστοκράτη, τον Ντε Πρελ. Και κάποια μέρα εκθέτει ο πεθερός στον γαμπρό του τους πόθους του. Και αυτός τα χάνει όταν ακούει τις εξωφρενικές, κατά τη γνώμη του, αξιώσεις του πατέρα της γυναίκας του.

Η ηχογράφηση είναι του 1979 και παίζουν οι ηθοποιοί Ντίνος Σταυρίδης, Κωστής Γαλανάκης, Νικηφόρος Νανέρης, Γιάννης Αργύρης, Παντελής Ζερβός, Πόπη Παπαδάκη, Δημήτρης Κουκής, Βαγγέλης Κούλης και Μιχάλης Μητρούσης. 

Οζιέ, Εμίλ (Émile Augier, Βαλάνς 1820 – Κρουασί-σιρ-Σεν 1889). Γάλλος θεατρικός συγγραφέας. 

Τα περισσότερα από τα έργα του χαρακτηρίζονται ως κωμωδίες ηθών που αφορούν τα συντηρητικά ήθη και την καθημερινότητα της αστικής τάξης την περίοδο της Β’ Αυτοκρατορίας (1852-70), τα οποία και υπερασπίζεται. Μαζί με τον Αλέξανδρο Δουμά υιό και τον Βικτοριέν Σαρντού, θεωρείται ο κυριότερος εκπρόσωπος της ηθογραφικής κωμωδίας της εποχής του στη Γαλλία. 

Από τα έργα του, ξεχωρίζουν Η Γαβριέλα (1849), διδακτικό θεατρικό έργο σε έμμετρη μορφή, Οι φτωχιές λιονταρίνες (1858), μέσω του οποίου σατιρίζει την απληστία και τη μοιχεία, και κυρίως Ο γαμπρός του κ. Πουαριέ (1854), το οποίο γράφτηκε σε συνεργασία με τον Ζιλ Σαντό.  

Ο Οζιέ άσκησε μεγάλη επίδραση στο ευρωπαϊκό θέατρο.

ΤΙΜΩΝ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΤΟΥ ΟΥΙΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡ

 

Τίμων ο Αθηναίος

Υπόθεση: Ο πλούσιος Αθηναίος ευγενής Τίμων ξοδεύει τα χρήματά του σε τεράστια συμπόσια από τα οποία περνάει ολόκληρη η Αθήνα. Όλοι όσοι τον περιτριγυρίζουν του δείχνουν αγάπη και τον κολακεύουν για ν' απολαμβάνουν τα δώρα του. Πολύ σύντομα τού ανακοινώνεται πως έχει χρεοκοπήσει και, όταν θα τρέξει στους «φίλους» του για να ζητήσει βοήθεια, το μόνο που θα εισπράξει είναι άρνηση. Οργισμένος από αυτό ο Τίμων απαρνείται ολόκληρο το ανθρώπινο γένος, γίνεται μισάνθρωπος και αποφασίζει να πεθάνει μόνος μακριά από τους ανθρώπους που τόσο πολύ τον απογοήτευσαν. 

Μετάφραση: Βασίλη Ρώτα

Παίζουν οι ηθοποιοί: Δάνης Κατρανίδης, Μπάμπης Γιωτόπουλος, Γιώργος Κώνστας, Θάνος Καλλιώρας, Κώστας Καστανάς, Δημήτρης Γεννηματάς, Γιάννης Μαυρογένης, Γρηγόρης Βαφειάς, Θάνος Αρώνης, Αλέξανδρος Αντωνόπουλος, Χριστόφορος Καζαντζίδης, Γιώργος Γεωργίου, Ναπολέων Ροδίτης, Βαλεντίνη Μουτάφη, Δημήτρης Τσούτσης, Κώστας Κωσμόπουλος, Πάνος Δαδινόπουλος, Θόδωρος Δημήτριεφ, Γιάννης Μαργαρίτης, Δαμιανός Ματζαβίνος, Γιώργος Μεσάλας, Βάνα Μπλαζουδάκη, Κώστας Καξίδης, Κώστας Γαλανάκης, Κώστας Τύμβιος, Θόδωρος Ανδριακόπουλος, Αννα Κυριακού.

Ο Τίμων (β΄μισό 5ου αι. π.Χ.) ήταν Αθηναίος εύπορος πολίτης, ο οποίος έγινε ονομαστός για τη μισανθρωπία του. Τον αναφέρουν οι αρχαίοι συγγραφείς ως παράδειγμα μισανθρωπίας (Αριστοφάνης, Στράβων, Πλούταρχος, Αλκίφρων, Διογένης ο Λαέρτιος· ο Νεάνθης ο Κυζικηνός (240- 190 π.Χ.) τον συμπεριέλαβε στις «Βιογραφίες περί ενδόξων ανδρών») και οι κωμωδιογράφοι τον χρησιμοποιούν για να πλάσουν τους ανάλογους τύπους τους (Μονότροπος του Φρυνίχου, Τίμων του Αντιφάνη, Δύσκολος του Μενάνδρου.

Γιος του Εχεκρατίδη έζησε στους χρόνους του Πελοποννησιακού πολέμου, όπως αναφέρει ο Θουκυδίδης και καταγόταν από το δήμο Κολυττό. Έλαβε τη φιλοσοφική μόρφωση της εποχής του και, εξαιτίας της ηθικής κατάπτωσης των συγχρόνων του, οδηγήθηκε σε μίσος κατά της ανθρωπότητας. Αποσύρθηκε στον Υμηττό και ζούσε απομονωμένος, έχοντας μαζί του κάποιον Απήμαντο, που τον ακολούθησε σε αυτό το τρόπο ζωής. Η μισανθρωπία του Τίμωνα τον κατέστησε αντικείμενο σάτιρας των κωμωδιογράφων της εποχής του και αναφέρονται γι΄αυτόν πολλά ανέκδοτα. Πέθανε από γάγγραινα, γιατί όταν κάποτε έπεσε από ένα δένδρο αρνήθηκε να δεχτεί τις φροντίδες γιατρού. Τον τύπο του περιέγραψαν εκτενώς ο Λουκιανός στο έργο του Τίμων ή Μισάνθρωπος και ο Σαίξπηρ στο δράμα του Τίμων ο Αθηναίος (The life of Timon of Athens).

Τάφηκε κοντά στη θάλασσα, στον δρόμο από τον Πειραιά για το Σούνιο. Το κύμα έκανε τον τάφο του δυσπρόσιτο στους ανθρώπους και η επιτύμβια επιγραφή που αποδίδεται σ’ αυτόν, λέγεται πως είναι γραμμένη απ’ τον ίδιο: «Αφήνοντας μια άθλια ζωή, αναπαύομαι εδώ πέρα. Τ’ όνομά μου δεν πρόκειται να το μάθετε και να πάτε στο διάβολο (ες κόρακαν)». Μια άλλη επιγραφή που έχει διασωθεί και ανήκει στον επιγραμματοποιό Ηγήσιππο, γράφει: «Βάτα και γαϊδουράγκαθα τον τάφο μου τον ζώνουν και πιο κοντά αν θες να ’ρθεις, τα πόδια σου ματώνουν. Ο Τίμων ο μισάνθρωπος εδώ έχει καταλύσει. Και τώρα δρόμο, αρκετά, μ’ όσα μ’ έχεις στολίσει». 

Ο Σαίξπηρ αποδίδει στο ομώνυμο έργο του την παρακάτω επιτάφια επιγραφή:

«Εδώ κείται άθλια από ψυχήν άθλια κλεμμένη σκόνη·
μη ζητά τ΄όνoμα. Κακό κακούς να σας σκοτώνει.
Ο Τίμων κείται: ζωντανός μίσησα τους ανθρώπους·
βλαστήμα με, μα διάβαινε, μακριά απ΄αυτούς τους
τόπους».

Ο Σαιξπηρικός Τίμων

Ο Τίμων ο Αθηναίος είναι κατά χρονολογική σειρά (1607-1608) το τριακοστό δεύτερο έργο του Σαίξπηρ από τα τριάντα επτά χωρίς τα ποιήματα και τα Σονέτα του. Είναι παλιά μορφή της τέχνης· την πήρε από τον Πλούταρχο και τον Λουκιανό κι΄ έφτιασε ένα έργο ξεχωριστό και μοναδικό για την ποιητική του ανωτερότητα, την τραγική ειρωνεία και τη δραματική του απλότητα. Είναι άλλωστε και το πιο σύντομο μετά τον Μακμπέθ έργο του. Εδώ τώρα μπαίνουμε σε μια τραγική περιοχή χωρίς ορίζοντα, επάνω σε πεδίο ασύνορο, όπου το χάος περιβάλλει απειλητικό το πνεύμα: ο θάνατος του ήρωα είναι ένας τελειωτικός θάνατος, χωρίς καμία παρηγοριά, θάνατος πιο «ολοκληρωτικός» από τον θάνατο του Βασιλιά Ληρ, του Άμλετ, του Οθέλου, του Βρούτου. Είναι ο θάνατος του ανθρώπου που έχασε την πίστη του στον άνθρωπο.

Ο Τίμων είναι ο στενότερος συγγενής του βασιλιά Ληρ. Ο Ληρ πίστεψε στην στοργή των θυγατέρων του και τους μοίρασε το βασίλειό του· κι όταν η πραγματικότητα του διαψεύδει την πίστη του σ΄αυτή τη στοργή, έξαλλος βγαίνει έξω στη έρημη από ανθρώπους φύση και στη μπόρα τ΄ουρανού και καταριέται τις κόρες του. Με το Τίμωνα, το ιδανικό δεν περιορίζεται στη στοργή την οικογενειακή, παρ΄ απλώνεται πλατιά, γενικά στην ανθρώπινη αγάπη, στη φιλία. Ο Τίμων δεν ζει στο φεγγάρι, ζει στην Αθήνα και βέβαια ξέρει πως υπάρχουν και δούλοι και κλέφτες και τοκογλύφοι κι απατεώνες και κίβδηλοι κι Απήμαντοι. Αυτός όμως πιστεύει στην φιλία γι' αυτό μοιράζει τα πλούτη του αλογάριαστα: χαρίζει στη φιλία, επειδή η φιλία τ΄ αξίζει όλα, όλα τα πλούτη της γης είναι λίγα για ένα τέτοιο ιδανικό. Ο Τίμων δεν χαρίζει για ν΄αποκτήσει φίλους, παρά γιατί λατρεύει το ιδανικό του και θυσιάζει σ΄ αυτό όπως κάθε πιστός στον θεό του.

O Πλούταρχος αναφέρει, ότι ο Τίμων παρουσιάστηκε στην εκκλησία του δήμου κι αφού ανέβηκε στο βήμα, είπε στους κατάπληκτους Αθηναίους: «Άνδρες Αθηναίοι, γνωρίζετε ότι έχω ένα κτήμα στον Υμηττό κι ότι σ’ αυτό υπάρχει μια συκιά, απ’ την οποία πολλοί έως τώρα κρεμάστηκαν. Επειδή λοιπόν, σκοπεύω να χτίσω μια καλύβα κι αποφάσισα να την κόψω, θέλω να σας το ανακοινώσω, για να σπεύσουν να κρεμαστούν, όσοι από εσάς θέλουν»