ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

Υπόθεση: Σε γενικές γραμμές, ακολουθεί τις τελευταίες ραψωδίες της ομηρικής Οδύσσειας, ενώ έχει επισημανθεί η οφειλή του στο έργο του Χάουπτμαν Το τόξο του Οδυσσέα. Μετά από είκοσι χρόνια, ο Οδυσσέας επιστρέφει στην Ιθάκη, τη μέρα που η Πηνελόπη αποφασίζει να παντρευτεί όποιον τεντώσει το τόξο του συζύγου της. Η επιστροφή του τον γεμίζει απογοήτευση: η Ιθάκη είναι φτωχική και ταπεινή, η Πηνελόπη θέλει κάποιον άλλον, ο Τηλέμαχος ανυπομονεί να λυτρωθεί από την πατρική σκιά.

Παρ' όλα αυτά, ο Οδυσσέας αποφασίζει να διεκδικήσει τα δικαιώματά του. Εμφανίζεται γέρος και αγνώριστος στο παλάτι, μαζί με τον Εύμαιο και τον Τηλέμαχο, που αγνοούν την πραγματική του ταυτότητα. Οι μνηστήρες γλεντούν ανυπόμονοι για τον αγώνα, χωρίς να δίνουν σημασία στα ζοφερά προαισθήματα του Φήμιου. Φέρονται περιφρονητικά στον ξένο, ο οποίος τους αφηγείται φανταστικές περιπέτειες και μιλά αινιγματικά. Όταν, ένας μετά τον άλλον, αποτυγχάνουν στη δοκιμασία του τόξου, ο ξένος πετά τα κουρέλια του και τεντώνει το τόξο, φανερώνοντας ότι είναι ο Οδυσσέας.

Πληροφορίες για τη συγγραφή

Γράφεται στα τέλη του 1915. Το 1948, στο Παρίσι, ο Καζαντζάκης το μεταφράζει στα γαλλικά.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Ανδρέας Ζεμπίλας, Θεόδουλος Μωρέας, Νεόφυτος Νεοφύτου, Μάχη Συρράκου Καζαμία.

ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ Ο ΠΑΡΑΒΑΤΗΣ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

 

Χρήστος Σουγάρης, Μαρίζα Τσάρη

Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος

 
Υπόθεση: Το έργο αναφέρεται στις τελευταίες ώρες της ζωής του Ιουλιανού, κατά την εκστρατεία εναντίον των Περσών (363 μ.Χ.). Ενώ οι Πέρσες κινούνται για να περικυκλώσουν το στρατό του Ιουλιανού, οι χριστιανοί απεργάζονται τη δολοφονία του.

Επικεφαλής της συνωμοσίας είναι ο Επίσκοπος, πρώην παιδαγωγός του Ιουλιανού και τώρα φανατικός εχθρός του, η βασίλισσα Έλενα, σύζυγος του αυτοκράτορα, η Μαρίνα, η «παρακοιμώμενή» του αλλά όχι και ερωμένη του αφού ο Ιουλιανός είναι ένα είδος εγκόσμιου ασκητή, και ο νεαρός Στέφανος. Ο Επίσκοπος αναθέτει στη Μαρίνα να αποπλανήσει τον αυτοκράτορα και να τον δολοφονήσει, εκείνη όμως είναι ερωτευμένη μαζί του και το αναβάλλει διαρκώς.

Ο Ιουλιανός εμφανίζεται διχασμένος ανάμεσα στο αρχαίο ελληνικό πνεύμα και τη χριστιανική ηθική παρ' όλο που χλευάζει τους χριστιανούς και καταστρέφει τις ιερές εικόνες τους, βλέπει σε όραμα το Χριστό, συμπεριφέρεται με επιείκεια στους αντιπάλους του και μιλά για αγάπη και καλοσύνη. Όλα αυτά εντείνουν την εσωτερική σύγκρουση της Μαρίνας, που ελπίζει ότι στο τέλος ο αυτοκράτορας θα μεταστραφεί στο χριστιανισμό.

Καθώς πληθαίνουν οι αρνητικοί οιωνοί, ο Ιουλιανός μαθαίνει για τη συνωμοσία από την ίδια τη Μαρίνα και αποφασίζει να εκδικηθεί. Καλεί τη βασίλισσα και, μετά από την ερωτική τους συνεύρεση, την παίζει στα ζάρια με τους φρουρούς και τη χάνει. Εκείνη αυτοκτονεί, ενώ οι στρατηγοί ειδοποιούν για την περσική απειλή και προτείνουν να αναχωρήσει ο στρατός με τα πλοία. Ο Ιουλιανός αρνείται, προστάζει να καούν τα πλοία και επιστρέφει στο πεδίο της μάχης.

Ο Στέφανος τον μαχαιρώνει πισώπλατα και ο Επίσκοπος πιέζει τη Μαρίνα να τον αποτελειώσει. Μετά από αρκετές αμφιταλαντεύσεις, η κοπέλα μοιράζεται με τον τραυματισμένο αυτοκράτορα μια κούπα δηλητηριασμένο κρασί.

Η ραδιοφωνική ηχογράφηση μεταδόθηκε πρώτη φορά από την εκπομπή «Το Θέατρο στο Γ΄ Πρόγραμμα», τον Φεβρουάριο του 1989.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Έφη Μουρίκη - Βάγια, Λυδία Κονιόρδου -Μαρίνα, Λάζαρος Ανδριώτης - Στέφανος, Ναπολέων Ροδίτης -Γέρος, Γιώργος Μοσχίδης - Επίσκοπος, Ηλίας Χριστόπουλος - Οδηγός, Παναγιώτης Σεραφίδης - γερο-στρατηγός, Θόδωρος Μπογιατζής - Πήγασος, Χρήστος Μάντζαρης - Γούμενος, Δημήτρης Παπαγιάννης - Γραφιάς, Κώστας Κοκκάκης -Χριστιανός, Θόδωρος Κατσαφάδος -Μαθητής, Αλέξης Μαρτζούκος :Στρατιώτης, Χρήστος Κωνσταντόπουλος - Μαντατοφόρος, Δημήτρης Ζακυνθινός - Εθνικός, Τάκης Παναγόπουλος - Φρουρός, Χλόη Λιάσκου - Βασίλισσα.

Στο ρόλο του Ιουλιανού ο Κώστας Καστανάς

Προσαρμογή-Ραδιοσκηνοθεσία: Λάμπρος Κωστόπουλος
Μουσική σύνθεση: Βασίλης Τενίδης
Επιμέλεια ήχων: Άντα Μουσουτζάνη
Ρύθμιση ήχου: Γιώτα Κασσάρα
Επιμέλεια εκπομπής: Χαρά Αποστόλου
Παραγωγή: Γ΄ Πρόγραμμα Ε.ΡΑ

Επιμέλεια εκπομπής: Μάρα Καλούδη

Πληροφορίες για τη συγγραφή

Σε επιστολή του στον Πρεβελάκη, από το Γκότετσγκαμπ το 1931, ο Καζαντζάκης εξομολογείται ότι η μορφή του Ιουλιανού τον συγκινούσε από παλιά και σχεδίαζε να γράψει ένα μεγάλο έργο με τίτλο Ο Παραβάτης. Η τραγωδία γράφεται το 1939 στο σπίτι της κόρης του Σαίξπηρ, στο Στράτφορντ-ον-Έηβον (Αγγλία), υπό το βόμβο των πολεμικών αεροπλάνων. Ένα απόσπασμα της δημοσιεύτηκε στην εφημ. Η Καθημερινή, 8.4.1940. Το 1948, ο Καζαντζάκης μετέφρασε το έργο στα γαλλικά.

ΚΩΜΩΔΙΑ ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΜΟΝΟΠΡΑΧΤΗ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

Η Κωμωδία-τραγωδία, γράφεται το 1908 και δημοσιεύεται αρχικά στο περιοδικό Κρητική Στοά του Ηρακλείου, το 1909 με το ψευδώνυμο του συγγραφέα, Πέτρος Ψηλορείτης.

Εδώ ο Καζαντζάκης, αποκαλύπτει την αναζήτησή του της αλήθειας για το φαινόμενο ζωή-θάνατος.

Πραγματεύεται την αδυναμία της χριστιανικής ελπίδας να πραγματωθεί.

Κρίνει τη θέση του χριστιανικού δόγματος, σύμφωνα με την οποία, οι οπαδοί του οφείλουν να γνωρίζουν και να αναμένουν την μετά θάνατον κρίση για τον τρόπο με τον οποίο έζησαν.

Υπογραμμίζει τη διάψευση των εκκλησιαζομένων, εφόσον δεν πραγματοποιείται η αναμενόμενη κρίση.

Την αναμονή που υποδεικνύει ο χριστιανισμός, τη θεωρεί “Κωμωδία”, και την αναμονή των Χριστιανών, “Τραγωδία”.

Στο θεατρικό Κωμωδία, τραγωδία μονόπραχτη, αποκαλύπτονται οι απόψεις του Καζαντζάκη για τον Χριστιανισμό και την μεταθανάτια ζωή. Η απομάκρυνσή του από την Ελληνορθόδοξη πίστη και η γνώση του της θεωρίας του Charles Darwin, επηρεάζουν τη διαμόρφωση των πεποιθήσεών του για το αναπάντητο μυστήριο της μετά θάνατον, ζωής.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Ντίνος Δουλγεράκης-Γέρος α΄, Θεόδωρος Σαρρής-Γέρος β΄, Ελένη Ζαφειρίου-Γριά, Γιώργος Κυρίτσης- Ασκητής, Γιώργος Μάζης-Εργατικός, Μαργαρίτα Ανθίδη- Νέα, Γιάννης Λαμπρόπουλος- Νέος, Τρύφων Καρατζάς-Άφρων, Χλόη Λιάσκου- Καλόγρια, Άννα Βενέτη-μαμά, Βάντα Καρακατσάνη-κορίτσι.

Ραδιοσκηνοθεσία: Κώστας Μπάκας
Μουσική σύνθεση: Βασίλης Τενίδης
Επιμέλεια ήχων: Δόμνα Ακατογλίδου
Ρύθμιση ήχου: Νίκος Χανιώτης
Παραγωγή: Βίκυ Μουνδρέα
Επιμέλεια εκπομπής: Μάρα Καλούδη

ΦΑΣΓΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

Γράφεται στην Αθήνα, το 1907. Φασγά ονομάζεται η κορυφή του όρους όπου πέθανε ο Μωυσής. Το «Φασγά» υποβλήθηκε το 1908 στον Παντελείδιο Δραματικό Διαγωνισμό μαζί με το έργο «Έως Πότε;», χωρίς επιτυχία.

Υπόθεση: Ο Λώρης, ένας άθεος γιατρός και θεατρικός συγγραφέας, έχει παράνομο δεσμό με μια μοιραία γυναίκα, τη βοηθό του Ελένη. Μετά από μια σφοδρή σύγκρουση με τη γυναίκα του Μαρία, εγκαταλείπει την οικογένειά του και φεύγει με την ερωμένη του. Μερικά χρόνια αργότερα, επιτυχημένος δραματουργός, ζει με την Ελένη και τη θετή τους κόρη· έχει κερδίσει τη δόξα αλλά δεν είναι ευτυχισμένος. Η Μαρία τον επισκέπτεται και του ζητά βοήθεια για το άρρωστο παιδί τους, αλλά εκείνος τη διώχνει. Μετά από αρκετό καιρό, γλεντά σ' ένα καμπαρέ ξεπεσμένος και μόνος, αφού η Ελένη τον έχει εγκαταλείψει. Μισότρελος από τις τύψεις του, ξεψυχά στην αγκαλιά της πρώην γυναίκας του."

Αφηγητής - Γιώργος Κοτανίδης

Παίζουν οι ηθοποιοί: Τάκης Βουλαλάς-Λώρης, Όλια Λαζαρίδου-Ελένη, Ανδρέας Φιλιππίδης- Μίμης, Ασπασία Κράλλη- Μαρία, Μαίρη Μανιάτη- Ειρήνη
Συμμετέχουν : Χρήστος Βαλαβανίδης, Δημήτρης Πουλικάκος, Λόισκα Αβαγιανού, Ράνια Οικονομίδου, Νίτα Παγώνη.

Ραδιοσκηνοθεσία: Γιώργος Χριστοδουλάκης
Μουσική επιμέλεια: Δημήτρης Πουλικάκος
Επιμέλεια ήχων: Δόμνα Ακατογλίδου
Ρύθμιση ήχου: Σπύρος Καββακόπουλος

Επιμέλεια εκπομπής: Μάρα Καλούδη

ΞΗΜΕΡΩΝΕΙ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

Υπόθεση: Ο Αλέκος είναι παντρεμένος και πολύ ερωτευμένος με την γυναίκα του Λαλώ με την οποία έχουν μια κόρη τη μικρή Χρυσούλα. Μια μέρα ο Αλέκος έρχεται σπίτι φέρνοντας μια υπέροχη είδηση. Ο ποιητής αδελφός του Φίλιππος έρχεται να τους επισκεφτεί και θα μείνει μαζί τους για κάποιες μέρες. Η είδηση αυτή θα είναι η αρχή της δυστυχίας για την Λαλώ η καρδιά της οποίας είναι αιχμάλωτη στον έρωτα της για τον Φίλιππο......

Μουσική σύνθεση: Βασίλης Τενίδης .
Ρύθμιση ήχου: Νίκος Χανιώτης.
Επιμέλεια ήχων: Δόμνα Ακατογλίδου.
Ραδιοσκηνοθεσία: Κώστας Μπάκας.
Παραγωγή: Βίκυ Μουνδρέα.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Τρύφων Καρατζάς (Αλέκος), Άννα Βενέτη (Λαλώ), Χλόη Λιάσκου (Φωφώ), Βάντα Καρακατσάνη (παιδί), Ελένη Ζαφειρίου (μαμά), Γιώργος Κυρίτσης (Φίλιππος), Γιώργος Μάζης (Σταύρος), Γιώργος Μοσχίδης (γιατρός).

Επιμέλεια εκπομπής: Μάρα Καλούδη.

ΕΩΣ ΠΟΤΕ; ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

Υπόθεση: Στην Κρήτη του 16ου αι., οι Βενετοί ζητούν 14.000 άνδρες για να υπηρετήσουν στις γαλέρες. Δυσαρεστημένοι, οι Κρητικοί άρχοντες αποφασίζουν να επαναστατήσουν υπό την αρχηγία του Γεωργίου Καντανολέου˙ στο κίνημα συμπράττουν και ορισμένοι Βενετοί άρχοντες των Χανίων, μεταξύ των οποίων ο Φραγκίσκος Δα Μολίνος.

Έχοντας αποτύχει να εξαγοράσουν τον Καντανολέο, οι Βενετοί προσπαθούν να αντιμετωπίσουν την επανάσταση με δόλια μέσα. Στο μεταξύ, στον πύργο του Δα Μολίνου, οι Κρήτες και οι Βενετοί επαναστάτες επισφραγίζουν τη συμμαχία τους με μια επιγαμία: ο γιος του Καντανολέου, Πέτρος, αρραβωνιάζεται τη θυγατέρα του Δα Μολίνου, Σοφία.

Ανάμεσα στους καλεσμένους είναι άνθρωποι του Βενετού δούκα, οι οποίοι παγιδεύουν τους επαναστάτες, που βρίσκονται περικυκλωμένοι από τον βενετσιάνικο στρατό. Αφού απομακρύνουν τους αμάχους, οι επαναστάτες ανατινάζουν τον πύργο. Όσοι επιζούν, καταδικάζονται σε θάνατο. Η γυναίκα του δούκα εξορίζει τη Σοφία και δίνει χάρη στον Πέτρο (με τον οποίον είναι ερωτευμένη)˙ εκείνος όμως αρνείται και οι δύο νέοι αυτοκτονούν μέσα στο δικαστήριο."

Το κείμενο πήραμε από το http://totheatro.blogspot.gr/2013/10/kazantzakis-eos.pote.html

Μουσική επιμέλεια: Δημήτρης Πουλικάκος.
Ρύθμιση ήχου: Σπύρος Καββακόπουλος.
Επιμέλεια ήχων: Δόμνα Ακατογλίδου.

 
Ραδιοσκηνοθεσία: Γιώργος Χριστοδουλάκης.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Τάκης Βουλαλάς (Καντανολέος), Όλια Λαζαρίδου (Δεσποινιώ), Μπάμπης Αλατζάς (Γιώργης Παπαδερός), Λόισκα Αβαγιανού (σύζυγος Δούκα), Τάκης Μόσχος (Πέτρος Καντανολέος), Ανδρέας Φιλιππίδης (αφηγητής, Δούκας), Χρήστος Βαλαβανίδης (Μέμος Ιωνάθαν), Νίτα Παγώνη (μάνα), Μπάμπης Γιωτόπουλος (Δαμολίνος), Ράνια Οικονομίδου (Σοφία), Γιώργος Κοτανίδης (Ερρίκος), Νίκος Γαλιάτσος (sir Ιωνάθαν, Μανώλης, Ειρηναίος), Ντίνος Μακρής, Μαίρη Μανιάτη, Ασπασία Κράλλη, Δημήτρης Πουλικάκος, Θέκλα Τσελεπή.

Επιμέλεια εκπομπής: Μάρα Καλούδη.