ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ ΤΗΣ ΣΕΒΙΛΛΗΣ του Λόπε ντε Βέγκα

La estrella de Sevilla

Αγαπητοί φίλοι του radio-theatre, καλησπέρα σας.

 Ο Λόπε ντε Βέγκα είναι ο πιο γνωστός  ίσως Ισπανός λογοτέχνης μετά τον Θερβάντες.
Ποιητής, μυθιστοριογράφος αλλά κυρίως θεατρικός συγγραφέας με 480 διασωθέντα από τα  1880 έργα !!!
Στο θεατρικό και ραδιοθεατρικό κοινό έγινε γνωστός με το ΦΟΥΕΝΤΕ  ΟΒΕΧΟΥΝΑ. Ωστόσο το "σκάλισμα" στα αρχεία μας απέδωσε καρπούς και ένα ακόμη έργο του - δυστυχώς το τελευταίο που διαθέτουμε - μοιραζόμαστε απόψε μαζί σας. 

Τα λόγια που ακολουθούν και παρουσιάζουν την υπόθεση είναι παρμένα από το πρόγραμμα της παράστασης που ανέβηκε στο Εθνικό Θέατρο το 1954 και τα υπογράφει ο Άγγελος Τερζάκης.

Λόπε ντε Βέγκα

"…Σύγκρουση εσωτερική ανάμεσα στο συναίσθημα και το καθήκον είναι το κεντρικό θέμα στο ΑΣΤΕΡΙ ΤΗΣ ΣΕΒΙΛΛΗΣ. Ο περήφανος Δον Σάντσος θα βρεθεί σε αυτήν ακριβώς την περιπλοκή. Θα την αντιμετωπίσει αρρενωπά, σαν γνήσιος Ισπανός, και αφού θυσιάσει για το δοσμένο λόγο του το πολυτιμότερο αγαθό της ζωής του – φίλο αδερφικό και γυναίκα αγαπημένη- θα αποκρούσει την απαλλαγή, το συμβιβασμό, που θα του εξασφάλιζαν την ατιμωρησία. Την έννοια εκείνη, που με αρκετή συμβατικότητα, με διακοσμητικό μάλλον χαρακτήρα, αποκαλούμε στον δικό μας κόσμο ιπποτισμό, θα την βρούμε αυθεντική, στην πιο βαθειά και ανόθευτη πηγή της, με το ΑΣΤΕΡΙ ΤΗΣ ΣΕΒΙΛΛΗΣ. Είναι ένα αίσθημα βαθύτερης αξιοπρέπειας, υπερηφάνεια δραματική ευγενικού ζώου, που ξέρει να δαμάσει τον πόνο του, τις αδυναμίες του, και να μην εξευτελίζει την ψυχή του. Έτσι οι κατά βαθμό , ιεραρχία , μικρότεροι, θα μπορέσουν στο δράμα αυτό, να δώσουν, μαθήματα υψηλοφροσύνης στον ανώτερο από όλους τους, να τον κάνουν να ντραπεί γιατί παρασύρθηκε από μια ανθρώπινη κλίση του ως το σημείο που αρχίζει η κατάχρηση της εξουσίας…"

Συμπερασματικά…

"...ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ ΤΗΣ ΣΕΒΙΛΛΗΣ ανήκει στην κατηγορία των έργων που διερμηνεύουν με αξεπέραστη αυθεντικότητα, ευαισθησία και λάμψη, το ισπανικό πνεύμα. Είναι το ιπποτικό χρέος , η λατρεία της τιμής, το δημοκρατικό αίσθημα τέλος, που υψώνει, στο ΑΣΤΕΡΙ ΤΗΣ ΣΕΒΙΛΛΗΣ, πάνω και από την ανώτατη πολιτική εξουσία, πάνω από τα προσωπικά συμφέροντα και τα ανθρώπινα πάθη, την ιδέα της τιμής και της δικαιοσύνης..."

Για το ραδιόφωνο η ηχογράφηση έγινε το 1966 και τους ρόλους ερμήνευσαν οι: Γιάννης Αποστολίδης, Άγγελος Γιαννούλης, Βασίλης Παπανίκας, Άρης Μαλιαγρός, Κώστας Κοσμόπουλος, Βασίλης Μαυρομάτης, Χριστίνα Κουτσουδάκη, Ελένη Χατζηαργύρη, Θάνος Κωτσόπουλος, Νίκος Καζής, Θάνος Δαδινόπουλος, Ειρήνη Παύλου, Βασίλης Κανάκης, Τάκης Βουλαλάς, Κώστας Καρλής, Γιώργος Καρέτας.
Η μετάφραση του έργου ήταν του Καρθαίου και η ραδιοσκηνοθεσία του Λάμπρου Κωστόπουλου

                                                                                                                Καλή σας ακρόαση!

ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΟΥ ΘΕΟΦΙΛΟΥ ΤΟΥ ΝΕΣΤΟΡΑ ΜΑΤΣΑ

"Μια φορά και έναν καιρό, ήταν ένας φτωχός φουστανελάς που είχε τη μανία να ζωγραφίζει. Τον έλεγαν Θεόφιλο. Τα πινέλα του τα κουβαλούσε στο σελάχι του, εκεί όπου οι πρόγονοί του έβαζαν τις πιστόλες και τα μαχαίρια τους. Τριγύριζε στα χωριά της Μυτιλήνης και του Πηλίου και ζωγράφιζε. Ζωγράφιζε ό,τι του παράγγελναν για να βγάλει το ψωμί του. Στον Άνω Βόλο υπάρχουν κάμαρες ολόκληρες ζωγραφισμένες από το χέρι του Θεόφιλου, καφενέδες στη Λέσβο, μπακάλικα και μαγαζιά σε διάφορα μέρη, που δείχνουν το πέρασμά του - αν σώζονται ακόμη. Ο κόσμος τον περιγελούσε …

Έτσι κυλούσε η ζωή του και ο Θεόφιλος πέθανε (1873-1934). Μια μέρα ήρθε ένας ταξιδιώτης από το Παρίσι. Είδε αυτή τη ζωγραφική, μάζεψε καμιά πενηνταριά κομμάτια, τα τύλιξε και πήγε να τα δείξει στους φωτισμένους κριτικούς που κάθονται κοντά στον Σηκουάνα. Και οι φωτισμένοι κριτικοί βγήκαν και έγραψαν, πως ο Θεόφιλος ήταν σπουδαίος ζωγράφος. Και μείναμε με το στόμα ανοιχτό στη Αθήνα.

Το επιμύθιο αυτής της ιστορίας είναι ότι λαϊκή παιδεία δεν σημαίνει μόνο να διδάξουμε τον λαό αλλά και να διδαχθούμε από τον λαό" .                                             Γιώργος Σεφέρης

Παίζουν οι ηθοποιοί: Γιάννης Αργύρης - Θεόφιλος, Σταύρος Ξενίδης, Πόπη Παπαδάκη, Αγγελος Γιαννούλης, Ανδρέας Βεντουράτος, Βασίλης Ανδρονίδης, Χρήστος Κατσιγιάννης, Λουκιανός Ροζάν, Αγνή Βλάχου, Τζόλη Γαρμπή, Ορφέας Ζάχος, Λάζος Τερζάς, Ελένη Μενάνδρου, Μάκης Λειβαδάς, Ματίνα Καρρά. 

Ο Νέστορας Μάτσας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1935. Ακολούθησε ελεύθερες σπουδές για το θέατρο και τον κινηματογράφο στο Παρίσι και μάλιστα με υποτροφία της Γαλλικής Κυβέρνησης. Είναι αδερφός του Αρτέμη Μάτσα, η ομοιότητά τους δε είναι εκπληκτική.

Από πολύ νωρίς (1951) έκανε την εμφάνισή του στο χώρο των γραμμάτων με νουβέλες και διηγήματα στο περιοδικό Νέα Εστία. Η πρώτη συλλογή διηγημάτων του αποτέλεσε και το πρώτο του βιβλίο με τον τίτλο "Άνθρωποι των Χαμένων Παραδείσων" που κυκλοφόρησε το 1954. Ακολούθησαν έκτοτε πολλά βιβλία όπως βιογραφίες, διηγήματα, μυθιστορήματα αλλά και παιδική λογοτεχνία. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν το "Κλειστοί ουρανοί", "Ο Μεσσίας", "Το παραμύθι του Θεόφιλου" (με το οποίο και κατέκτησε το Α' κρατικό βραβείο μυθιστορηματικής βιογραφίας), "Χωρίς Αγάπη" (με το οποίο έλαβε διεθνή έπαινο βραβείου Άντερσεν), "Στέγη από ουρανό: Σαρακατσάνικο οδοιπορικό", "Το περιβόλι με τα χαμένα παραμύθια" (Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών), "Το δισάκι του ασκητή" κ.ά.

Παράλληλα ο Νέστορας Μάτσας ασχολήθηκε με τον κινηματογράφο και ιδιαίτερα με τη διάσωση του λαογραφικού υλικού της Ελλάδος έχοντας στο ενεργητικό του άνω των 70 "ντοκιμανταίρ", ελληνικού εθνογραφικού περιεχομένου, μεταξύ των οποίων και τρεις μεγάλου μήκους ταινίες "Οι ρίζες του τόπου μας" με το οποίο και τιμήθηκε με Χρυσό Μετάλλιο καθώς και Βραβείο Διεθνούς Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, "Το Α και το Ω: Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός" και "Αλέξανδρος ο Μέγας". Επίσης θεωρείται ο πρώτος που εισήγαγε λαογραφικές εκπομπές στην ελληνική τηλεόραση.

Τιμήθηκε με πολλά τόσο λογοτεχνικά βραβεία ελληνικά και ξένα όσο και κινηματογραφικά από τα οποία και ξεχωρίζουν το μεγάλο βραβείο με ασημένιο κύπελλο του Ιταλικού υπουργείου παιδείας για το εξαίρετο ντοκιμαντέρ: "Ο Οδυσσέας ζει πάντα - Ελληνικές θάλασσες", επίσης το Μεγάλο Βραβείο με χρυσό Μετάλλιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Τουριστικών Ταινιών Μασσαλίας για το ντοκιμαντέρ "Η γιορτή δεν τελειώνει ποτέ", καθώς και τιμητικό δίπλωμα του Φεστιβάλ Καννών 1970 για τη ταινία (μικρού μήκους) "Η άλλη σιωπή". Τέλος τιμητικό επίσης δίπλωμα του Διεθνούς Φεστιβάλ Ρώμης για τα δύο ντοκιμαντέρ "Το παραμύθι του Θεόφιλου" και "Το τάμα" 1971.

Η προσφορά του Νέστορα Μάτσα στην ελληνική Λαογραφία υπήρξε αναμφισβήτητα μεγάλη και ίσως η μεγαλύτερη στο καλλιτεχνικό αυτό είδος του ντοκιμαντέρ.