Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΟΥ ΓΚΟΡΝΤΟΓΚΑΝ ΤΟΥ ΙΒΣΙΚ ΡΑΝΤΟΒΑΝ

King Gordogan by Radovan Ivsic

Ράντοβαν Ίβσικ «Ο βασιλιάς Γκόρντογκαν» (θεατρικό δράμα σε πέντε πράξεις, μετάφραση από τα γαλλικά σε συνεργασία με τον Βασίλη Νικολαΐδη - το έργο πρωτοανέβηκε το 1982 από το Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν)

 Ο σκηνοθέτης Βασίλης Νικολαΐδης μιλάει για τον «Βασιλιά Γκόρντογκαν»

«Ελεγεία της βίας», «αποτρόπαιο θέαμα σε πέντε πράξεις» και «σουρεαλιστικό παραμύθι» χαρακτηρίζει το έργο «Ο Βασιλιάς Γκόρντογκαν», του γιουγκοσλάβου συγγραφέα Ράντοβαν Ιβσικ, ο Βασίλης Νικολαΐδης, που το μετέφρασε μαζί με την Μπίλη Βέμη και το σκηνοθετεί.

«Στο έργο συναντά κανένας όλους τους βασικούς ήρωες του μύθου, τον πρίγκιπα και την πριγκίπισσα, τον κακό βασιλιά, τον τρελό ­ που προέρχεται από τον Σαίξπηρ καθώς και τα ξωτικά, τους ιππότες, τους χωρικούς. Ωστόσο όλοι αυτοί οι ήρωες είναι παρηκμασμένοι, διεφθαρμένοι, χρεοκοπημένοι, όπως είναι και ο κόσμος τους. Σε αυτόν τον κόσμο, όπου κυβερνά η βία, η ίδια η βία είναι που σκοτώνει τους πάντες και τα πάντα».

Γραμμένο το 1943, για έναν θίασο νέων της Γιουγκοσλαβίας, από τον 23χρονο, τότε, Ράντοβαν Ιβσικ, το έργο αποτελεί μια διαμαρτυρία κατά της καθημερινής βίας, γι' αυτό και είναι διαχρονικό, όπως λέει ο σκηνοθέτης. Ο συγγραφέας είναι ένας από τους τελευταίους σουρεαλιστές και είναι ο ίδιος που μετέφρασε το κείμενο στα γαλλικά «ένα κείμενο ποιητικό», όπως λέει ο σκηνοθέτης. «Οι λέξεις και οι φράσεις είναι διαφορετικές, περίεργες, γι' αυτό και η μετάφρασή του αποτέλεσε μια δύσκολη δουλειά, όπως και η σκηνοθεσία». Η βία είναι το στοιχείο που δεσπόζει, αλλά κινείται μέσα σε κωμικοτραγικά πλαίσια, δανειζόμενη στοιχεία από τον Σαίξπηρ αλλά και τον συμβολισμό, από τον κόσμο του παραμυθιού αλλά και του πολέμου. Ωστόσο σε αυτόν τον κόσμος της βίας που αφανίζεται, ο μόνος που επιζεί είναι ο ιππότης που έχει όμως χάσει τη μνήμη του. «Από την ένωση του "καθαρισμένου" μέσα από τη λήθη ήρωα και ενός ξωτικού, συμβόλου της φύσης, της επιστροφής στις απλές - γήινες αξίες, θα γεννηθεί ο καινούργιος ελπιδοφόρος κόσμος». ΄Οσο για τον βασιλιά, σύμβολο του παλιού φθαρμένου κόσμου, χάνεται μέσα στο δάσος η απειλή της επανεμφάνισής του όμως παραμένει.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Λούνα - Νίκος Σακαλίδης, Αγγελιοφόρος - Δημήτρης Τζουμάκης, Οντάν - Θόδωρος Σειριώτης, Τρελλός - Βασίλης Παπαβασιλείου, Γκόρντογκαν  - Γιάννης Μπέζος, Βασιλικός ξεριζωτής αυτιών, 2ος χωρικός, πουλί  - Χρήστος Βαλαβανίδης, Βασιλικός ξεριζωτής ματιών, 1ος χωρικός, Παπαγάλος - Τάκης Παπαματθαίου, Λευκή -  Ναταλία Τσαλίκη, Ιππότης - Αλέξανδρος Αντωνόπουλος, Τίνατιν - Δημήτρης Καταλειφός, 3ος χωρικός - Δημήτρης Γεννηματάς, Τικαλίνα - Ελένη Κοκκίδου.

ΜΑΡΙΑΝΑ ΠΙΝΕΔΑ ΤΟΥ ΦΕΝΤΕΡΙΚΟ ΓΚΑΡΘΙΑ ΛΟΡΚΑ

 

Mariana Pineda   

 Federico García Lorca

 Η Μαριάνα Πινέδα είναι μια υπαρκτή εθνική ηρωίδα της Ισπανίας του 19ου αιώνα, που στα 27 της χρόνια την κρέμασαν στην πόρτα του σπιτιού της γιατί παρά τις προσπάθειες καλοπιάσματος κι εξαγοράς δεν έπαψε στιγμή να μιλά για Δημοκρατία και  Δικαιώματα.

Ο ίδιος ο Λόρκα λέγει ότι η Μαριάνα ήταν μια από τις πιο μεγάλες συγκινήσεις των παιδικών του χρόνων

ΛΟΡΚΑ ΦΕΝΤΕΡΙΚΟ ΓΚΑΡΘΙΑ Γεννήθηκε το 1898 στην Ανδαλουσία. Γιός αγρότη και δασκάλας, ποιητής, συγγραφέας και μουσικός. Εγκατέλειψε τις σπουδές του στη νομική γιά να ασχοληθεί με τη λογοτεχνία,τη μουσική και τη ζωγραφική. Το βιβλίο ποιημάτων και τα τραγούδια είναι οι δύο πρώτες του ποιητικές συλλογές. Το Τσιγγάνικο Ρομανθέρο ήταν η ποιητική συλλογή που τον καθιέρωσε. Ο Λόρκα ταξίδεψε αρκετά στην Ευρώπη και την Αμερική και γνώρισε κυρίαρχα λογοτεχνικά ρεύματα της εποχής. Το ποίημα Ποιητής στη Νέα Υόρκη και το Θρήνος γιά τον Ιγκνάσιο Σάντσες είναι δύο μοναδικά έργα του ποιητή. Όμως,εκτός από την ποίηση ο Λόρκα είχε μιά σημαντική παρουσία και στο θέατρο. Τα μάγια της πεταλούδας, Η Μαριάννα Πινέδα, Η θαυμαστή μπαλωματού είναι μερικά αντιπροσωπευτικά δείγματα της δουλειάς του. Κατά την διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στην ισπανία ο Λόρκα συνελήφθη από τους εθνικιστές και δολοφονήθηκε. Κανείς δεν γνωρίζει τι έγινε το πτώμα του, και πολύ περισσότερο, το λόγο της εκτέλεσης του. Το λογοτεχνικό έργο του αγαπήθηκε από πολλούς Έλληνες καλλιτέχνες μεταξύ των οποίων και ο Νίκος Γκάτσος.

Για το ραδιόφωνο

Παίζουν οι ηθοποιοί:Λυδία Κονιόρδου, Νίκος Τζόγιας, Μελίνα Βαμβακά, Μαρία Κατσιαδάκη, Άννα Μιχαήλ, Κωστής Καπελώνης, Δημήτρης Κωνσταντίνου, Χριστίνα Στόγια, Νικαίτη Κοντούρη, Ελένη Κοκκίδου, Λάζαρος Γεωργακόπουλος, Μάνια Παπαδημητρίου, Θοδωρής Γκόνης, Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος

Μετάφραση: Τάκης Δραγώνας

Μουσική σύνθεση: Χρήστος Λεοντής

Σκηνοθεσία: Βασίλης Νικολαΐδης

Η ΗΛΙΚΙΑ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ του Ιάκωβου Καμπανέλλη

Με  το σημερινό έργο ολοκληρώνουμε  την συνολική παρουσίαση της «τριλογίας» με την οποία ο Ιάκωβος Καμπανέλλης εγκαινίασε μια   περίοδο ανανέωσης του  νεοελληνικού θεάτρου στη δεκαετία του ’50. Πρόκειται για την «Ηλικία της Νύχτας», που παρουσιάστηκε για πρώτη φόρα το 1959 από το Θέατρο Τέχνης του Κ.Κουν, ενώ έχουν ήδη προηγηθεί οι αναρτήσεις της «Έβδομης Μέρας της Δημιουργίας» (30/03/’11) και της «Αυλής των Θαυμάτων»(16/06/’10).

Η "Νύχτα" ίσως να μην παρουσιάζει την πληρότητα σύλληψης και τεχνικής διάρθρωσης που χαρακτηρίζουν την "Αυλή". 

Ωστόσο,στο συγκεκριμένο έργο ο Καμπανέλλης κάνει ένα βήμα προς τα εμπρός, καθώς από την ηθογραφία προχωρεί στη διαχείριση πιο σύνθετων προβλημάτων. Παράλληλα οι χαρακτήρες και οι μεταξύ τους συγκρούσεις διαγράφονται τώρα με μεγαλύτερη σαφήνεια, ενώ όλα τα πρόσωπα δικαιολογούν με πειστικό τρόπο  το ψυχολογικό τους υπόβαθρο.

Οι δυο χώροι,όπου διαδοχικά διαδραματίζεται η υπόθεση του έργου, παντρεύουν τις δυο κυρίαρχες τάσεις της παράδοσης: τη λαϊκή της αυλής και την αστική του κλειστού σαλονιού.
Σύμφωνα με τις κριτικές επισημάνσεις τόσο στην "Ηλικία της Νύχτας", όσο και στα υπόλοιπα έργα της τριλογίας κυριαρχούν με καταλυτικό τρόπο  εικόνες που σχετίζονται με τα εθνικά μας σύνδρομα, την αίσθηση να είσαι εξόριστος στον τόπο σου, τη βουλιμία για το κέρδος, την κερδοσκοπία ως πολιτική βούληση, το αγοραίο αίσθημα και την αναισθησία της αγοράς και το όνειρο κόντρα στην πραγματικότητα, μια πραγματικότητα που δολοφονεί τα όνειρά μας.

Το έργο ηχογραφήθηκε για την Κρατική Ραδιοφωνία το 1988, σε σκηνοθεσία Β.Παπαβασιλείου. Ερμηνεύουν οι ηθοποιοί: Αστεριάδης Δημήτρης, Βάσω Σακελλάρη, Βόγλης Γιάννης, Καπετάνιος Γιάννης, Ρήγας Γιάννης, Γκόνης Θοδωρής, Ζαλμάς Σταύρος, Κοκκίδου Ελένη, Παπαδημητρίου Μάνια, Φιλιππίδης Πέτρος, Σακελλαροπούλου Αλεξάνδρα, Σώζος Χάρης, Υφάντης Τάσος.