Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα του Ευγένιος Ο΄Νηλ

Mourning Becomes Electra

      Ο Ευγένιος Ο΄Νηλ παρουσιάζει το 1928 την τριλογία του

«Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα», που βασίζεται στην «Ορέστεια» του Αισχύλου. 

Το έργο αποτελείται από τρία μέρη, αντίστοιχα των τριών του Αισχύλου: «Ο γυρισμός» - «Αγαμέμνων», «Οι κυνηγημένοι» - «Χοηφόροι», «Οι στοιχειωμένοι» - «Ευμενίδες».

Ο αμερικανός δραματουργός τοποθετεί χρονικά το έργο του στον εμφύλιο πόλεμο που συντάραξε την Αμερική (1861-1865) βρίσκοντας αντιστοιχίες ανάμεσα στην οικογένεια Μάννον και στον οίκο των Ατρειδών.

Έντονα αυτοβιογραφικός, ο Ο΄Νηλ σκιαγραφεί μέσα στην τριλογία του όχι μόνο τον εμφύλιο σπαραγμό της Αμερικής, αλλά και τη δραματική ιστορία της δική του οικογένειας.

ΤΟ ΠΕΝΘΟΣ ΤΑΙΡΙΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΑ 1954

Ο ΓΥΡΙΣΜΟΣ
Παίζουν οι ηθοποιοί: Κατίνα Παξινού, Αλέξης Μινωτής, Μελίνα Μερκούρη, Άννα Σινοδινού, Έλλη Ξανθάκη, Σαπφώ Νοταρά, Θάνος Κωτσόπουλος, Γιάννης Αποστολίδης, Παντελής Ζερβός, Ανδρέας Φιλιππίδης, Διονύσιος Παπαγιανόπουλος.



ΟΙ ΚΑΤΑΤΡΕΓΜΕΝΟΙ
Παίζουν οι ηθοποιοί: Κατίνα Παξινού, Αλέξης Μινωτής, Μελίνα Μερκούρη, Χριστόφορος Νέζερ, Άννα Σινοδινού, Παντελής Ζερβός, Βάσω Μεταξά, Ανδρέας Φιλιππίδης, Λυκούργος Καλλέργης, Έλλη Ξανθάκη, Γιάννης Αργύρης, Διονύσιος Παπαγιανόπουλος.



ΟΙ ΕΡΥΝΥΕΣ
Παίζουν οι ηθοποιοί: Μελίνα Μερκούρη, Θάνος Κωτσόπουλος, Άννα Σινοδινού, Παντελής Ζερβός, Ανδρέας Φιλιππίδης, Λυκούργος Καλλέργης, Κώστας Παπαγεωργίου, Γιάννης Αργύρης, Διονύσιος Παπαγιανόπουλος.

ΤΟ ΠΕΝΘΟΣ ΤΑΙΡΙΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΑ 1984

Ο ΓΥΡΙΣΜΟΣ
Παίζουν οι ηθοποιοί: Βασίλης Διαμαντόπουλος, Δημήτρης Μπάνος, Άννα Αποσπόρη, Αλέκα Τουμαζάτου, Νίκη Τριανταφυλλίδη, Αντιγόνη Βαλάκου, Τζένη Καλύβα, Ζαχαρίας Ρόχας, Πέτρος Ζαρκάδης, Βύρων Πάλης.



ΟΙ ΚΑΤΑΤΡΕΓΜΕΝΟΙ
Παίζουν οι ηθοποιοί: Αλέκα Τουμαζάτου, Μαρία Κοντοδήμα, Τάσος Υφάντης, Κυριάκος Κατριβάνος, Γιώργος Μπάρτης, Αντιγόνη Βαλάκου, Τζένη Καλύβα, Νικήτας Τσακίρογλου, Ζαχαρίας Ρόχας, Νίκη Τριανταφυλλίδη, Πέτρος Ζαρκάδης.



ΟΙ ΕΡΥΝΥΕΣ
Παίζουν οι ηθοποιοί: Ντίνος Δουλγεράκης, Τάσος Υφάντης, Κυριάκος Κατριβάνος, Δημήτρης Μπάνος, Βασίλης Διαμαντόπουλος, Ζαχαρίας Ρόχας, Νίκη Τριανταφυλλίδη, Νικήτας Τσακίρογλου, Τζένη Καλύβα.

Η ΣΟΝΑΤΑ ΤΟΥ ΣΕΛΗΝΟΦΩΤΟΣ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΤΣΟΥ

"Τέσσερις μόνο μέρες χρειάστηκαν στον Γιάννη Ρίτσο για να ολοκληρώσει τη σύνθεση:
Η σονάτα του σεληνόφωτος
Από τις 14 έως τις 17 Ιουνίου του 1956, σχεδόν απνευστί, ο ποιητής δημιουργεί το σπουδαιότερο ίσως έργο του... Όταν τη γράφει, ο Γιάννης Ρίτσος είναι 47 ετών. Έχει καταδυθεί στον πυρήνα της ύπαρξης και γνωρίζει:

Καθένας μονάχος πορεύεται στον έρωτα,
μονάχος στη δόξα και στο θάνατο.

Η πρώτη επαφή με τούτο το μακροσκελές ποίημα που περισσότερο μοιάζει με αφήγηση και λιγότερο με τα συνήθη ποιήματα ήταν στα σχολικά χρόνια. Σε μιαν εκδήλωση, τα Σάββατα της Ποίησης, κάποιος ακαδημαϊκός της πόλης μου, είχε διαβάσει ένα απόσπασμα. Με μάγεψαν από την πρώτη στιγμή οι στίχοι από το έργο του Ρίτσου. Αργότερα, ψάχνοντας ανακάλυψα την απαγγελία του Ρίτσου και μόλις πριν μερικά χρόνια βρέθηκε στα χέρια μου η απαγγελία της Μελίνας Μερκούρη.

Η Μελίνα Μερκούρη, είναι από τις θεατρικές εκείνες παρουσίες που δεν μπορείς να πεις ότι υπάρχουν αντιπροσωπευτικά δείγματα του εύρους του ταλέντου της. Ελάχιστες ραδιοφωνικές ηχογραφήσεις, μεταξύ αυτών κι η  εξαιρετική της ερμηνεία σαν Μπλανς στο Λεωφορείον ο Πόθος, καθώς και αρκετές κινηματογραφικές ταινίες είναι ό,τι έχει απομείνει από την υποκριτική καριέρα. Αστή στην καταγωγή, δυναμική και παθιασμένη με ό,τι καταπιανόταν κατόρθωνε να ασκεί εξαιρετική γοητεία ακόμη και σ’ όσους δεν συμφωνούσαν μαζί της. Σωστή ντίβα, αληθινή σταρ (με την καλή έννοια) κατόρθωνε να στρέφει τα φώτα της δημοσιότητας στο μέρος που εκείνη ήθελε να φωτίσει. Έξω κ πέρα από κάθε πολιτική απόχρωση, οφείλουμε να της αναγνωρίσουμε την σπουδαιότητα της καθιέρωση του θεσμού των περιφερειακών θεάτρων, θεσμού που έδωσε πνοή και ζωντάνια στις επαρχιακές πόλεις.  

Η Μελίνα Μερκούρη για λογαριασμό του Τρίτου Προγράμματος είχε ηχογραφήσει στο σπίτι της, κάτι το οποίο μπορείτε να αντιληφθείτε ακούγοντας προσεκτικά το αρχείο, τη Σονάτα του Σεληνόφωτος, του Γ. Ρίτσου. Κι είναι εξαιρετική στην απαγγελία τούτη, γιατί ώριμη πια και με τη στόφα της πείρας που σου χαρίζει ο χρόνος στο πέρασμά του κατορθώνει με απλό, λιτό τρόπο κι απόλυτα εσωτερικό ρυθμό να γίνει η ηλικιωμένη γυναίκα, ντυμένη στα μαύρα, που μιλάει σ' έναν νέο…

 Σείριος

Θεατρικά τραγούδια

Το γοητευτικό σε μια θεατρική παράσταση (εκτός των άλλων) είναι να ακούς τους ίδιους τους ηθοποιούς να τραγουδούν επί σκηνής. Αν λάβουμε ως δεδομένο ότι ο επαγγελματίας ηθοποιός δεν είναι τραγουδιστής αλλά κατέχει μόνο κάποιες τεχνικές δεξιότητες  το όλο εγχείρημα καθίσταται άκρως γοητευτικό. Επιπλέον, είναι λίγα τα έργα για τις ανάγκες των οποίων κάποιος ηθοποιός κλήθηκε να ερμηνεύσει ένα τραγούδι κι έχω την αίσθηση ότι όσες φορές συνέβη κάτι τέτοιο έμεινε χαραγμένο στις μνήμες των θεατών. 

Ποίος μπορεί να λησμονήσει τη Μελίνα Μερκούρη στο Λεωφορείον ο Πόθος, να κατεβαίνει τη σκάλα τραγουδώντας "αν με πίστευες λιγάκι, όνειρο δε θα' ταν πια". Ιδιαίτερα σε παλιότερες σωζόμενες ηχογραφήσεις, όπου η συστηματική χρήση της μεθόδου playback δεν ήταν διαδεδομένη, οι ηθοποιοί καλούνταν σε κάθε παράσταση να ερμηνεύσουν τα τραγούδια τους. Είναι γνωστό πως ποτέ μια παράσταση στο σύνολό της δεν είναι ίδια με την προηγούμενη ή την επόμενη ακόμη κι όταν ο θίασος παραμένει ίδιος. Έτσι και τα χορικά μέρη (ας μου επιτραπεί ο δανειζόμενος όρος) δεν παραμένουν ανεπηρέαστα από παράσταση εις παράσταση.

Η σημερινή ανάρτηση, λοιπόν, είναι αφιερώνεται στα "τραγούδια των παραστάσεων" που οι ίδιοι οι ηθοποιοί ερμήνευσαν. Το πακέτο περιλαμβάνει τα τραγούδια:

1. "Νανούρισμα" από το Ματωμένο Γάμο, το οποίο ερμηνεύει η Ελένη Χατζηαργύρη στη ραδιοφωνική διασκευή του έργου, με χρονολογία ηχογράφησης 1955.
   
   
2. "Στον ουρανό να σε' βρω" από τη θεατρική παράσταση Ίρμα η Γλυκεία, ερμηνεύει η Έλλη Λαμπέτη με το Δημήτρη Μαλαβέτα, χρονολογία ηχογράφησης 1971.
   
   
3. "Ερωτικό", από τη θεατρική παράσταση Βίκτωρ - Βικτώρια, ερμηνεύει η Αλίκη Βουγιουκλάκη με το Βλάση Μπονάτσο, στο πιάνο ο Θάνος Μικρούτσικος, χρονολογία ηχογράφησης 1983.
   
   
4. "Χάθηκα" από τη θεατρική παράσταση Διαμάντια και Μπλουζ, ερμηνεύει η Τζένη Καρέζη, χρονολογία ηχογράφησης 1991. Τελευταία θεατρική εμφάνιση για αυτή τη σπουδαία ηθοποιό.
   
   
5. "Ο Μακ με το μαχαίρι" από τη θεατρική παράσταση η Όπερα της Πεντάρας, ερμηνεύει η Μελίνα Μερκούρη, χρονολογία ηχογράφησης 1975.
   
   
6. "Κουβάρι κουβαράκι" από το Ματωμένο Γάμο, το οποίο ερμηνεύει η Μαρία Δουράκη.
   
   
7. "Θυμήσου το Σεπτέμβρη" από την ομότιτλη θεατρική παράσταση που ανέβασε ο θίασος της Έλλης Λαμπέτη, ερμηνεύει ο Κώστας Καρράς, χρονολογία ηχογράφησης 1967.
   
   
8. "Η πείνα" από τη θεατρική παράσταση Καμπαρέ, ερμηνεύουν Δάνης Κατρανίδης κι Αλίκη Βουγιουκλάκη, χρονολογία ηχογράφησης 1978.
   
   
9. "After Love" από την παράσταση Ilya darling, θεατρική μεταφορά του Ποτέ την Κυριακή. Η πρώτη και τελευταία φορά που ο Νίκος Κούρκουλος ερμηνεύει κάτι στην αγγλική γλώσσα. Το παρόν σπάνιο ηχητικό έχει χρονολογία ηχογράφησης 1967.
   
   
10. Το τελευταίο ηχητικό είναι έξω από τη λογική της παρούσας ανάρτησης αλλά αξίζει την προσοχή σας. Το περιέλαβα στην παρούσα ανάρτηση διότι μου αρέσει η στιχομυθία μεταξύ των δύο προσώπων και το πάντρεμα στα τραγούδια που έχουν κάνει. Πρόκειται για Πρωτοχρονιάτικο Πρόγραμμα της ΕΡΤ με χρονολογία ηχογράφησης 1988. Δε λέω πρόσωπα...έτσι για να σας ιντριγκάρω λίγο. 
    
    
    
    Καλές ακροάσεις σε όλους
    Χαιρετώ σας
    Seirios
    

Ο ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΟΡΦΕΑ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΥΔΙΚΗΣ ΣΤΟΝ ΠΥΡΗΝΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΕΝΕΣΙ ΟΥΙΛΙΑΜΣ ΚΑΙ ΖΑΝ ΑΝΟΥΙΓ

Το 1939 ο Τεννεσσή Ουίλλιαμς γράφει ένα δίπρακτο έργο με τίτλο «Η μάχη των Αγγέλων» και το 1957, με βάση το έργο αυτό και ορισμένους από τους χαρακτήρες του, γράφει τον «Ορφέα στον Άδη», που παρουσιάζεται την ίδια χρονιά σε κεντρική σκηνή της Νέας Υόρκης.

Ο Τεννεσσή Ουίλλιαμς εμπνέεται από τον κλασικό μύθο του Ορφέα, που κατέβηκε στον Άδη να φέρει από τον κόσμο των νεκρών την αγαπημένη του Ευρυδίκη, όμως προτού βγει στο φως γύρισε να την κοιτάξει κι έτσι την έχασε για πάντα. Ο αρχαιοελληνικός αυτός μύθος, δημοφιλέστατος και στην Αναγέννηση, έγινε και θεατρικό έργο και όπερα, για να καταλήξει στις αρχές του 20ού αιώνα να γίνει ταινία από τον Κοκτώ (Ορφέας, 1926), θεατρικό έργο από τον Ανούιγ (Ευρυδίκη, 1941) και πάλι θεατρικό έργο από τον Τεννεσσή Ουίλλιαμς («Ο Ορφέας στον Άδη»).

Η ηρωίδα του έργου Πριγκηπέσα ζει στον αμερικανικό Νότο παντρεμένη με τον γηραιό Τζέημπ, που είναι ιδιοκτήτης καταστήματος γενικού εμπορίου, το οποίο διευθύνει η νεαρή γυναίκα του. Στη μικρή τους πόλη έρχεται ο νεαρός Βαλ, που η Πριγκηπέσα προσλαμβάνει ως υπάλληλο στο κατάστημα. Ο παθιασμένος έρωτας των δύο νέων έχει άσχημη κατάληξη όταν ο Βαλ-Ορφέας προσπαθεί να πάρει μαζί του την Πριγκηπέσα-Ευρυδίκη, που τη σκοτώνει ο Τζέημπ-Πλούτων κρατώντας την για πάντα στον Άδη της μικρής τους πόλης.

Το έργο πλαισιώνεται από πολλά άτομα (γείτονες, φίλοι, πελάτες του καταστήματος) που σαν χορός αρχαίου δράματος παρακολουθούν και σχολιάζουν τις πράξεις των κεντρικών ηρώων.

Μια σπάνια ηχογράφηση από το πλούσιο αρχείο της ΕΡΤ θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν οι ακροατές του Τρίτου Προγράμματος. H Αιμιλία Κτενά προσφέρει στους ακροατές το έργο του Τενεσί Ουίλιαμς «Ορφέας στον Αδη», το οποίο έπαιξε αποκλειστικά για το ραδιοφωνικό θέατρο το 1960. Το έργο «Ορφέας στον Αδη» ηχογραφήθηκε για την εκπομπή «Το Θέατρο της Τετάρτης» και μεταδόθηκε για πρώτη φορά στις 23 Μάρτη 1960, σε μετάφραση και διασκευή Νίκου Γκάτσου, σκηνοθεσία Μήτσου Λυγίζου και μουσική επιμέλεια Αργυρώς Μεταξά.

Στο έργο παίζουν οι ηθοποιοί: Μελίνα Μερκούρη, Δημήτρης Παπαμιχαήλ, Ρίτα Μουσούρη, Σμάρω Στεφανίδου, Γιάννης Βογιατζής, Διονύσης Παγουλάτος, Δέσπω Διαμαντίδου, Παμφίλη Σαντοριναίου, Ολυμπία Παπαδούκα, Αγγέλικα Καπελαρή, Κώστας Μπάκας, Νίκος Μπιρμπίλης, Μαρία Φωκά, Βασίλης Κανάκης, Ελεάνα Απέργη και Σταύρος Παράβας.

Ορφέας στον Αδη

Η Γιούλικα Σκαφιδά είναι η φετινή (2014) νικήτρια που ξεχώρισε για το ρόλο της Κάρολ Κατρήρ στο θεατρικό έργο «Ορφέας στον Άδη» του Τένεσι Ουίλιαμς σε σκηνοθεσία Μπάρμπαρα Βέμπερ, καθώς και για το ρόλο της Χέιζελ Νάιλς στο έργο του Γιουτζίν Ο’Νιλ «Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα», σε σκηνοθεσία Γιάννη Χουβαρδά. Και οι δύο παραστάσεις ανέβηκαν στο Εθνικό Θέατρο. 

nikolaskoul

Το 1972 από το θέατρο της Τετάρτης μεταδίδεται το έργο του Ζαν Ανουίγ ΕΥΡΥΔΙΚΗ, επίσης όπως το προηγούμενο στηριγμένο στον αρχαιοελληνικό μύθο, και λόγος για να ανεβούν μαζί στον ραδιοθεατρικό ουρανό. Μάλιστα όπως αναφέρεται στον άκρως κατατοπιστικό πρόλογο, που θα ακούσετε, ο Ζ.Α. κάποια στιγμή της ζωής του, για δικούς του εσωτερικούς λόγους, κάνει μια στροφή στη θεματολογία των έργων του και καταπιάνεται με τους αρχαιοελληνικούς μύθους. Αυτό απέφερε καρπούς τα έργα ΑΝΤΙΓΟΝΗ - ΜΗΔΕΙΑ - ΕΥΡΥΔΙΚΗ.
Ανάμεσα στους συντελεστές της παραγωγής ακούμε ότι τη μουσική επιλογή κάνει η Ρηνιώ Παπανικόλα, μια φωνή απόλυτα ταυτισμένη με το ραδιόφωνο, μια γυναίκα που εξέπεμπε ήθος και καλλιέργεια. Η αναμονή του ακούσματος του ονόμάτός της ας εκληφθεί ως ένα ιδιότυπο μνημόσυνο. Καλή ακρόαση και ευγνώμονες στο ΤΡΙΤΟ

ΕΥΡΥΔΙΚΗ

ΤΟ ΛΕΩΦΟΡΕΙΟΝ Ο ΠΟΘΟΣ ΚΑΝΕΙ ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΣΤΑΣΗ ΣΤΟ BLOG ΜΑΣ

«Ιβάνωφ» του Τσέχωφ 

Παντρεμένος με την Άννα, που εγκατέλειψε την οικογένειά της και την πίστη της για χάρη του και που τώρα πεθαίνει από φυματίωση, ο Ιβάνωφ προσπαθεί να δραπετεύσει με οποιονδήποτε τρόπο, από την ασφυκτική ατμόσφαιρα του περιβάλλοντός του. 

Το όνομα Ιβάνωφ είναι ένα από τα πλέον κοινά ονόματα στην ρωσική αυτοκρατορία και ο Τσέχωφ το συνδέει με την διάψευση των ονείρων, όταν η πρώτη νεότητα τελειώνει, με το κενό, την απάθεια, την συναισθηματική αδράνεια και εν τέλει τον θάνατο. Στο πρόσωπο του Ιβάνωφ συναντάμε τον κάθε άνθρωπο που στα νιάτα του ονειρεύτηκε ένα νέο κόσμο, αλλά που η ζωή τον διέψευσε, δεν του έδωσε μια δεύτερη ευκαιρία και το μόνο του καταφύγιο είναι η διαδρομή του προς την απόλυτη σιωπή.

«Λεωφορείο ο πόθος»

Ο Τέννεσυ Ουίλλιαμς, ένας από τους σημαντικότερους θεατρικούς συγγραφείς της μεταπολεμικής Αμερικής, έγραψε το Λεωφορείο ο πόθος το 1947. Το έργο ανέβηκε την ίδια χρονιά στο Μπροντγουέι, σε σκηνοθεσία Ελία Καζάν, με τους Μάρλο Μπράντο και Τζέσικα Τάντι στους πρωταγωνιστικούς ρόλους.

Υπόθεση: Νέα Ορλεάνη: στις όχθες του Μισισιπή, η λαγνεία, ο πόνος και ο έρωτας αναμειγνύονται με την υγρασία, τον καπνό και τους ρυθμούς της τζαζ. Μέσα σε μια ατμόσφαιρα «από θαμπές μυρωδιές μπανάνας και καφέ... και τη ζεστή ανάσα του βρώμικου ποταμού» καταφθάνει η λεπτεπίλεπτη και ονειροπόλα Μπλανς (Πέμη Ζούνη) με το λεωφορείο ο «Πόθος». Μοναδική της αποσκευή μια βαλίτσα γεμάτη ψεύτικες γούνες και μπιζού, που κουβαλάνε το βάρος των αναμνήσεων της και τις ελπίδες της «για την καλοσύνη των ξένων».

Σε μια φτωχογειτονιά, «με μια πρόστυχη σχεδόν γοητεία...» μένει η αδελφή της Μπλανς, Στέλλα (Ιωάννα Παγιατάκη), μια γυναίκα γλυκιά, εύθραυστη και φρέσκια, που ξεχνάει τη θλιβερή παιδική της ηλικία στην αγκαλιά του γοητευτικού συζύγου της Στάνλεϋ (Βασίλη Μπισμπίκη). Εκείνος, ένας άντρας που αντιμετωπίζει τη γυναίκα ως τρόπαιο, βλέπει την ισορροπία της ζωής του να διαταράσσεται με την έλευση της Μπλανς.

Η Μπλανς: μια γυναίκα που αναζητά τη μαγεία. Ο Στάνλευ: ένας άντρας ρεαλιστής. Δύο κόσμοι τελείως διαφορετικοί, δύο πρόσωπα που οδηγούνται σε μια αναπόφευκτη σύγκρουση...

Λεωφορείον ο πόθος (Μ. Μερκούρη)
Λεωφορείον ο πόθος (Ν. Τριανταφυλλίδη )

Για τον estragon οδηγίες σε λίγες μέρες