Η ΚΟΡΗ ΤΟΥ ΠΗΓΑΔΑ ΤΟΥ ΜΑΡΣΕΛ ΠΑΝΙΟΛ

 

The Well Digger's Daughter (1940)

Υπόθεση: Η Patricia, μια χωριατοπούλα, μείνει έγκυος από τον Jacques, πιλότο της πολεμικής αεροπορίας από μια τοπική οικογένεια της πόλης. Ο Jacques υπηρετεί στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ η οικογένειά του αρνείται να αναγνωρίσει το παιδί και ο πατέρας της την διώχνει από το σπίτι τους. Η Patricia μένει με τη θεία της και γεννάει ένα αγόρι. Η αεροπορία δηλώνει τον Jacques νεκρό στον πόλεμο, και οι δύο οικογένειες επιθυμούν να συναντήσουν τον γιο του, το νέο εγγόνι τους. Τελικά ο Jacques δεν είναι νεκρός. Επιστρέφει και η Patricia δέχεται να τον παντρευτεί.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Νίκος Παπαναστασίου, Βέρα Ζαβιτσιάνου, Χρήστος Πάρλας, Σπύρος Καλογήρου, Στράτος Χαδούλης, Νάσος Κεδράκας, Μαρούλα Ρώτα, Μαριέτα Ριάλδη, Χρήστος Μάτζαρης, Φραγκούλης Φραγκούλης, Ρίτα Μουσούρη, Χάρις Λουκέα, Ανδριανή Οικονομίδου.

Πανιόλ, Μαρσέλ Πολ (Μarchel Ρaul Ρagnol, Ομπάν, Μπους-ντι-Ρoν 1895 – Παρίσι 1974). Γάλλος θεατρικός συγγραφέας, σκηνοθέτης και σεναριογράφος του κινηματογράφου. Μετά τις πρώτες αβέβαιες θεατρικές του απόπειρες και την εποικοδομητική συνεργασία του με τον Πολ Νιβουά, ο Π. ανέβασε στο θέατρο ίσως το πιο πλούσιο σε ποίηση έργο του: Τζαζ (1926). Το έργο όμως που γνώρισε τη μεγαλύτερη επιτυχία και επέβαλε οριστικά το ταλέντο του ήταν το Τοπάζ (1928), το οποίο ακολούθησε η τριλογία Μαριούς (1929), Φανό (1931) και Σεζάρ (1937· παίχτηκε το 1946). 
Πλούσιος και διάσημος, πεπεισμένος ότι ο κινηματογράφος δεν ήταν παρά η «τέχνη να τυπώνεται το θέατρο», ο Π. ίδρυσε μια εταιρεία παραγωγής για να κινηματογραφήσει τα περισσότερα από τα θεατρικά του έργα, τα οποία, τις περισσότερες φορές, διασκεύαζε και σκηνοθετούσε ο ίδιος. Αν και αρνιόταν στον κινηματογράφο τον όρο αυτόνομη τέχνη, κατέληξε να γυρίζει έργα με αυθεντική πρωτοτυπία, έστω και αν η τεχνική του ήταν συχνά άχαρη και αφελής, τοποθετώντας σε μια ηλιόλουστη Προβηγκία χυμώδεις ιστορίες που ήξερε να αφηγείται με λυρισμό και χιούμορ: Η ζωή θριαμβεύει (1937), Η γυναίκα του ψωμά (1939), Γράμματα από τον μύλο μου (1954). 
Το 1963 δημοσίευσε Το νερό των λόφων και το 1965 το ιστορικό μυθιστόρημα Το σιδηρούν προσωπείο.

ΜΑΙΡΗ ΜΑΙΡΗ ΤΗΣ ΤΖΙΝ ΚΕΡ

Mary, Mary - Jean Kerr.

Υπόθεση: Το έργο αφηγείται με πολύ χιούμορ την ιστορία του Μπομπ και της Μαίρης, που εννέα μήνες μετά τον χωρισμό τους, συναντιούνται ύστερα από παρότρυνση του κοινού τους φίλου Όσκαρ, στο διαμέρισμα του πρώτου στην Νέα Υόρκη, για να ξεκαθαρίσουν κάποια φορολογικά ζητήματα. Ο Μπομπ, συγγραφέας θεατρικών έργων, ετοιμάζεται να παντρευτεί την Τίφανυ, μία νεαρή κοπέλα με μανία για την υγιεινή διατροφή, ενώ η Μαίρη με την παρουσία της γοητεύει τον φίλο του Μπομπ και διάσημο σταρ της τηλεόρασης Ντερκ. Τόσο ο Μπομπ όσο και η Μαίρη φοβούνται να μείνουν μόνοι τους, αντιμέτωποι με τα αλληλοσυγκρουόμενα συναισθήματα που τρέφουν ο ένας για τον άλλον. Μέχρι τη στιγμή...

Το «Μαίρη – Μαίρη» ανέβηκε για πρώτη φορά στο Μπρόντγουαιη το 1961 και παρέμεινε για τέσσερα περίπου χρόνια κάνοντας 1572 παραστάσεις. Ήταν μια τεράστια εμπορική επιτυχία που κέρδισε ταυτόχρονα και μια υποψηφιότητα Τόνυ για την πρωταγωνίστρια του Βarbara Bel Geddes.

Το 1963 σκηνοθετήθηκε για τον κινηματογράφο από τον Mervyn LeRoy, με την Debbie Reynolds στο ρόλο της Μαίρης.

Στην Ελλάδα πρωτοπαρουσιάστηκε από την Τζένη Καρέζη που έκανε τότε τα πρώτα της θιασαρχικά βήματα με συμπρωταγωνιστές τον Στέφανο Ληναίο και τον Γιώργο Πάντζα, σημειώνοντας εξίσου μεγάλη επιτυχία.

Για το ραδιόφωνο

Παίζουν οι ηθοποιοί: Τάκης Μηλιάδης, Νανά Νικολάου, Κώστας Φραγκόπουλος, Νίκος Παπαναστασίου, Βέττα Προέδρου.

 

Η ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ του Τσαρλς ΜΟΡΓΚΑΝ

Αγαπητοί φίλοι του Θεάτρου στο Ραδιόφωνο, γεια σας!
Σήμερα θα "ακολουθήσουμε" τη ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ.

Πρόκειται στην πραγματικότητα για τη συνθηματική ονομασία ενός δρόμου διαφυγής από την κατεχόμενη από Γερμανούς Γαλλία. Τη νύχτα όμως της διαφυγής εκτελείται ο ένας από τους τέσσερις συντρόφους στον πόλεμο.

Ποια ήταν η κατηγορία που βάρυνε τον επονομαζόμενο "Ερωδιό"; *Ποια νήματα κίνησε η μοίρα, ώστε να συναντηθούν μερικά χρόνια αργότερα στο Γκλόστερσάιρ της Αγγλίας, οι περισσότεροι από τους επιζήσαντες εκείνης νύχτας;

*Ποιο δράμα ζούσαν και ποια βαριά σκιά έπεφτε πάνω στις συνειδήσεις τους;

*Ποια ήταν η κοπέλα με την φωτογραφία τού, αδίκως εκτελεσμένου, Αμερικανού στην τσάντα της; 

Αγαπητοί φίλοι σας αφήνουμε να πάρετε τις απαντήσεις, ακούγοντας το έργο. Καλή σας ακρόαση.

Με το τίτλο Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ το έργο ανέβηκε στη σκηνή του Εθνικού Θεάτρου το 1954. Τους ρόλους τότε είχαν ερμηνεύσει οι: Μ. Αρώνη, Α. Αλεξανδράκης, Θ. Κωτσόπουλος, Α. Φιλιππίδης, Δ. Διαμαντίδου, Γ. Γκιωνάκης και Α. Βαλάκου. Η σκηνοθεσία ήταν του Δ. Ροντήρη, που δεν έτυχε και της καλύτερης υποδοχής (βλέπε δεξιά κριτικό σημείωμα του Μ. Καραγάτση από το αρχείο του Εθνικού Θεάτρου) Για το ραδιόφωνο ηχογραφήθηκε το 1973 και υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες του Κλέαρχου Καραγιώργη τα πρόσωπα του έργου υποδύθηκαν οι ηθοποιοί: Ν. Τζόγιας, Ν Παπαναστασίου, Κ. Παναγιώτου, Κ. Ασπρέα, Β. Καρακατσάνη, Κ. Καστανάς, Ναπ. Ροδίτης και Π. Φώσκολος.

 Το ηχητικό αρχείο προέρχεται φυσικά από το Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ, που και πάλι ευχαριστούμε θερμά εκ μέρους του όλο και διευρυνόμενου ραδιοθεατρόφιλου κοινού.
Τα αποκόμματα από τις εφημερίδες της εποχής προέρχονται από το αρχείο του Εθνικού Θεάτρου.

ΛΕΥΚΕΣ ΝΥΧΤΕΣ, του Φιοντόρ Μιχαΐλοβιτς Ντοστογιέφσκι

Το ρώσικο θέατρο και η ρωσική λογοτεχνία μας έχουν απασχολήσει στο παρελθόν τόσο στο ραδιοφωνικό όσο και στο τηλεοπτικό θέατρο. Το θέατρο της Ρωσίας έχει τις ρίζες του στο βαθύ παρελθόν. Στη δημιουργία της θεατρικής τέχνης συντελούν, με τα έργα τους, αντιπρόσωποι του κριτικού ρεαλισμού, όπως ο Πούσκιν, ο Γκόγκολ, ο Γκριμπογιενίωφ, Σαλτινώφ, Λέρμοντωφ, Οστρόφσκι, Τουργκένιεφ, Τολστόι, Τσέχωφ, Γκόρκι. Το ίδιο βαθιές ρίζες έχει και η λογοτεχνία της Ρωσίας. Από τον 19ο αιώνα αρχίζει η απεξάρτηση της ρωσικής λογοτεχνίας από τα θρησκευτικά θέματα και τις ελληνοβυζαντινές επιρροές. Ο ρεαλισμός εισάγεται από τον Γκόγκολ, Σεντρίν, Νεκράσωφ, Τουργκένιεφ, ενώ ο πεζός λόγος έφτασε στα ύψη με τους κορυφαίους της παγκόσμιας λογοτεχνίας Τολστόι, Ντοστογιέφσκι, Τσέχωφ.

Τα αριστουργήματα αυτών των σημαντικών δημιουργών είναι ιδιαίτερα αγαπητά στους Έλληνες και κατά κάποιο τρόπο υιοθετήθηκαν από την ελληνική κουλτούρα. Ίσως επειδή βαθιές είναι και οι ρίζες που ενώνουν αυτούς τους δύο πολιτισμούς.

Ελάτε λοιπόν στις Λευκές νύχτες του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι. Εύχομαι καλή ακρόαση…

ΥΠΟΘΕΣΗ
Αγία Πετρούπολη… Μια μοιραία πόλη για τους ήρωες μας. Ένας εικοσιεξάχρονος νέος, μοναχικός και ονειροπόλος περιπλανιέται μια νύχτα στην Πετρούπολη που έχει ερημώσει καθώς όλοι ξεσηκώθηκαν και πήγαν να ξεκαλοκαιριάσουν στην εξοχή. Στην προκυμαία του καναλιού, πολύ κοντά στα κάγκελα, στέκεται μια γυναίκα και κλαίει. Ένα τυχαίο συμβάν στέκεται η αιτία να γνωριστούν. Κάποιο μυστικό βασανίζει τη σκέψη της κοπέλας και αποφασίζει να το εμπιστευτεί στον νέο. Του δίνει ραντεβού για την επόμενη νύχτα, με έναν όρο όμως : να μην την ερωτευτεί…

ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ - ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ – ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΥΗ - ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ: Ιουλία Ιατρίδου

ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Σοφία Μιχαλίτση

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Γιώργος Θεοδοσιάδης

ΠΑΙΖΟΥΝ: Βέρα Ζαβιτσιάνου, Ανδρέας Μπάρκουλης, Έλλη Ξανθάκη, Λουκιανός Ροζάν, Νίκος Παπαναστασίου

ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 ώρα και 47 λεπτά

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ Α΄ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ: 1966 (2 Νοεμβρίου)

ΛΙΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Το ατμοσφαιρικό διήγημα Λευκές Νύχτες, που γράφτηκε το 1848, έχει μεταφερθεί αρκετές φορές στην μικρή οθόνη, τόσο στη ρώσικη όσο και στην ευρωπαϊκή τηλεόραση, στην Ιταλία, στην Ισπανία κ.α. Επιπλέον το έργο έχει μεταφερθεί στο ρωσικό κινηματογράφο το 1992. Στην Ελλάδα έχει διασκευαστεί λίγες φορές για το θέατρο. Η τελευταία είναι με το ΔΗ. ΠΕ. ΘΕ Πάτρας το 2002, με πρωταγωνιστές τον Δημοσθένη Παπαδόπουλο και την Φένια Παπαδοδήμα.

ΦΙΟΝΤΟΡ ΜΙΧΑΗΛΟΒΙΤΣ ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΙ

Ο Φιοντόρ Μιχαήλοβιτς Ντοστογιέφσκι υπήρξε κορυφαία μορφή της παγκόσμιας λογοτεχνίας, ρωσικής καταγωγής. Γεννήθηκε το 1821 στη Μόσχα. Σπούδασε στη Στρατιωτική Σχολή Μηχανικών της Αγίας Πετρούπολης. Υπηρέτησε στο στρατό για ένα μικρό χρονικό διάστημα αλλά τον εγκατέλειψε γρήγορα για να αφοσιωθεί στη λογοτεχνία. Μελέτησε την κοινωνία και τον κόσμο όχι θεωρητικά αλλά στην πράξη. Θέμα των έργων του, η ίδια η ζωή. Είδε από κοντά τις υποβαθμισμένες συνοικίες, γνώρισε τη φτώχεια, τον πόνο, την εξαθλίωση των ταπεινών ανθρώπων και στη συνέχεια μετέφερε τις εικόνες αυτές στα μυθιστορήματα του. Ασχολήθηκε με τον άνθρωπο και την κοινωνία και υπήρξε αγωνιστής και επαναστάτης. Υπήρξε μέλος της Ακαδημίας Επιστημών και η προσφορά του στην παγκόσμια λογοτεχνία είναι διεθνώς αναγνωρισμένη. Θεωρείται ως ο μεγαλύτερος μυθιστοριογράφος όλων των εποχών και τα έργα του έχουν μεταφραστεί σχεδόν σε όλες τις γλώσσες του κόσμου. Εναντιώθηκε στην πολιτική του Τσάρου Νικολάου του Α'. Αυτή του η στάση είχε αποτέλεσμα να κατηγορηθεί για συνωμοσία και να καταδικαστεί σε τετραετή φυλάκιση. Τα χρόνια του εγκλεισμού του στις φυλακές του Όμσκ υπέφερε τρομερά βασανιστήρια και εξευτελισμούς. Στα χρόνια της φυλάκισης και εξορίας του αντλούσε δύναμη από μια Καινή Διαθήκη που είχε μαζί του. Το 1859 επέστρεψε στην Πετρούπολη και εξέδωσε μαζί με τον αδελφό του δύο περιοδικά τα οποία, όμως, δεν σημείωσαν επιτυχία με αποτέλεσμα ο Ντοστογιέφσκι να βρεθεί καταχρεωμένος. Ο μόνος τρόπος γιά να συγκεντρώσει χρήματα και να ξεπληρώσει τα χρέη του ήταν η συγγραφή. Άρχισε λοιπόν να γράφει συνέχεια και ακούραστα με αποτέλεσμα να καταφέρει να ζήσει τα τελευταία χρόνια της ζωής του σχετικά άνετα. Σε αυτό το διάστημα έγραψε τα καλύτερα του έργα: Ο παίκτης, Οι αδερφοί Καραμαζώφ, Έγκλημα και Τιμωρία, Ο Ηλίθιος, Οι δαιμονισμένοι. Όταν κατάφερε πλέον να ανασάνει από το βάρος των χρεών ανέλαβε τη διεύθυνση του περιοδικού "Πολίτης" και λίγα χρόνια αργότερα εξέδωσε το δικό του περιοδικό, Το Ημερολόγιο Ενός Συγγραφέα, που σε αντίθεση με τις προηγούμενες εκδοτικές εμπειρίες σημείωσε τεράστια επιτυχία. Πέθανε το 1881 στην Πετρούπολη σε ηλικία 60 ετών.

Ευχαριστούμε τον Nikos Ps για το έργο και το κείμενο.