ΑΝΝΙΕΖΑ ΤΟΥ ΓΡΗΓΟΡΗ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΥ

Ο Ξενόπουλος έγραψε το έργο για να παιχτεί στο θέατρο από την Αλίκη Θεοδωρίδη - Νορ (κόρη της Κυβέλη)

  

Αννιέζα (1932)

Υπόθεση: Η Αννιέζα είναι ένα 16χρονο κορίτσι που ζη και μεγαλώνει με τον παππού της τον κόντε Τζάννες αφού πολύ νωρίς έχασε και τους δυο γονείς της. Η νεαρή δεσποινίδα είναι σε ηλικία που θέλει να γνωρίσει τον κόσμο, τους ανθρώπους και όχι να μένει απομονωμένη στο κτήμα του κόντε παππού της.  Όμως ο κόντε Τζάννες έχει άλλες αντιλήψεις όσο το κορίτσι μεγαλώνει γίνεται πιο καταπιεστικός και απόλυτος. Φοβάται πως τώρα στα εβδομήντα του χρόνια θα την χάσει και θα μείνει μόνος. Η Αννιέζα θα γνωρίσει και θα ερωτευτεί κάποιον νέο άλλα θα υποκύψει στον συναισθηματικό εκβιασμό του παππού που εκμεταλλευόμενος την κατάσταση της υγείας του θα την αναγκάσει να παραμείνει μαζί του. Όμως η καρδιάς της φτερουγίζει έντονα και επίμονα δείχνοντας της το δρόμο προς τη ζωή...

Παίζουν οι ηθοποιοί: Λιάκος Χριστογιαννόπουλος, Έφη Ροδίτη, Δημήτρης Παπαγιάννης, Μαργαρίτα Λαμπρινού, Γιώργος Μούτσιος, Ανδρέας Βεντουράτος, Νάσος Χριστογιαννόπουλος, Δημήτρης Μπισμάνης, Κατερίνα Καραβία, Γιώργος Σαλάχας, Ντίνος Δουλγεράκης, Κατερίνα Μιλιδάκη, Σοφία Μυρμιγκίδου, Ανδρέας Κοσπάσης.

Όταν παίχτηκε το έργο πολλοί από τους θεατές σχημάτιζαν την εντύπωση πως περιγραφόταν κάτι σαν Οιδιπόδειο σύνδρομο. Ότι δηλαδή  από την μεριά του κόντε Τζάννες υπήρχε ένας κρυφός ανομολόγητος έρωτας προς την εγγονή του. Ο ίδιος ο συγγραφέας βλέποντας το έργο παρατήρησε πως πραγματικά δημιουργείται μια τέτοια αίσθηση άλλα δήλωσε πως κάτι τέτοιο δεν ήταν στις προθέσεις του όταν έγραφε το έργο.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΟΥ ΡΟΛΦ ΧΟΧΟΥΤ

 

The Deputy - Rolf Hochhuth

Ο αναπληρωτής, μια χριστιανική τραγωδία.

Έργο μεταφρασμένο από τους Richard & Κλάρα Winston, 1964), που προκάλεσε τη διαμάχη λόγω της κριτικής του ρόλου του Πάπα Πίου ΧΙΙ στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το έργο στη συνέχεια δημοσιεύθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο, σε μετάφραση του Robert David MacDonald ως The Representative - Ο αντιπρόσωπος (1965).

Αν και το έργο δεν έχει λάβει ποτέ σοβαρό έπαινο λογοτεχνίας ή της ιστορίας, ο εκδότης του Ed Keating και δημοσιογράφος Warren Hinckle, οργάνωσε μια επιτροπή για να υπερασπιστεί το έργο ως ένα θέμα της ελευθερίας του λόγου. Το 2007, ο Ίον Μιχάι Πατσέπα, ένας πρώην πράκτορας της ρουμανικής κατασκοπίας, ισχυρίστηκε ότι το έργο ήταν μέρος μιας εκστρατείας της KGB να δυσφημήσουν τον Πάπα Πίος ΧΙΙ. Μια κορυφαία γερμανική εφημερίδα αποφάνθηκε ότι «ο Hochhuth χρειάζεται καμία βοήθεια από την KGB για παρουσιάση μια πλευρά της ιστορίας.

Η αυτούσια έκδοση του έργου είναι μεγάλη πάνω από πέντε ώρες και περιλαμβάνει την αληθινή ιστορία του Kurt Gerstein. Ο Gerstein, ένας αφοσιωμένος προτεσταντική και αργότερα μέλος των SS, έγραψε μια έκθεση αυτόπτη μάρτυρα σχετικά με τους θαλάμους αερίων όπου έχασαν τη ζωή τους πολλοί αιχμάλωτοι του πολέμου.

Το έργο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Βερολίνο στις 20 του Φεβρουαρίου του 1963 υπό τη διεύθυνση του Erwin Piscator.

Η πρώτη αγγλική παραγωγή ήταν στο Λονδίνο από το Royal Shakespeare Company στο Aldwych Θέατρο το 1963 σε μετάφραση του Robert David MacDonald και σκηνοθεσία του Clifford Williams. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, από τότε έχει αναβιώσει στο Θέατρο Πολιτών, Γλασκώβη, το 1986, και στο Θέατρο Finborough, του Λονδίνου, το 2006.

Μια συντομευμένη εκδοχή άνοιξε στο Broadway στις 26 Φεβρουαρίου 1964 το Atkinson Theatre Brooks, με Emlyn Ουίλιαμς ως Πίος ΧΙΙ και Jeremy Brett ως Πατέρα Fontana και διήρκεσε για 316 παραστάσεις.

"Ο αναπληρωτής" έγινε ταινία από τον Κώστα Γαβρά το 2002 με τίτλο "Αμήν", η οποία επικεντρώθηκε περισσότερο στην ιστορία του Kurt Gerstein. 

Παίζουν οι ηθοποιοί: Χρήστος Κατσιγιάννης, Νικήτας Τσακίρογλου, Γιώργος Μοσχίδης, Χρήστος Δοξαράς, Στάθης Ψάλτης, Γιώργος Μούτσιος, Σταύρος Ξενίδης, Μάκης Λειβαδάς, Ζώρας Τσάπελης, Φραγκούλης Φραγκούλης, Λευτέρης Ελευθεριάδης, Δέσποινα Νικολαϊδου, Ναταλία Αλκαίου.

 

Ο ΕΜΠΟΡΟΣ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΤΟΥ Ουίλλιαμ Σαίξπηρ

Ο έμπορος της Βενετιάς 1960

Υπόθεση: Ο Μπασάνιο, ένας νεαρός από τη Βενετία, θέλει να ταξιδέψει στο Μπελμόντε για να πολιορκήσει την όμορφη και πλούσια κληρονόμο Πόρσια. Γι' αυτό ζητά βοήθεια από το φίλο του, τον έμπορο Αντόνιο, προκειμένου να του δώσει 3000 δουκάτα για τα έξοδα του ταξιδιού του για 3 μήνες. Καθώς όλα τα πλοία του Αντόνιο δεν έχουν ακόμα ολοκληρώσει τα ταξίδια τους στη θάλασσα, ζητά δάνειο από τον Εβραίο τοκογλύφο Σάιλοκ. Καθώς ο Αντόνιο είχε καταφερθεί εναντίον του, κακόβουλα ο Σάιλοκ προτείνει τον εξής όρο στο συμβόλαιο: αν ο έμπορος Αντόνιο αδυνατεί να ξοφλήσει το δάνειό του μέσα στον ορισμένο χρόνο, ο Σάιλοκ θα πάρει μια λίβρα σάρκας από οποιοδήποτε μέρος του σώματός του. Ο Αντόνιο, έκπληκτος από τη "γενναιοδωρία" του Σάιλοκ που δε ζητεί χρήματα ως αντάλλαγμα, αποδέχται τον όρο κι έτσι ο Μπασάνιο, μαζί με το φίλο του, Γκρατσιάνο, φεύγουν για το Μπελμόντε.

Στο Μπελμόντε, η Πόρσια πολιορκείται από μνηστήρες. Στη διαθήκη, όμως, που άφησε ο πατέρας της, έχει ως όρο ότι όλοι οι μνηστήρες θα πρέπει να διαλέξουν ένα από τρία κουτιά: ένα χρυσό, ένα ασημένιο κι ένα από μολύβι. Ένα από τα τρία περιέχει ένα μικρό πορτρέτο της Πόρσια κι αυτός που θα το βρει θα την κερδίσει. Μετά από δυο αποτυχημένες προσπάθειες από τους Πρίγκιπες του Μαρόκου και της Αραγωνίας, ο Μπασάνιο διαλέγει το μολυβένιο κουτί και κερδίζει την Πόρσια. Τα άλλα δυο κουτιά περιέχουν περιπαικτικούς στίχους: από εδώ προέρχεται κι η γνωστή φράση "Ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός".

Στη Βενετία, μαθαίνεται πως όλα τα καράβια του έμπορου Αντόνιο έχουν χαθεί στη θάλασσα κι έτσι αδυνατεί να ξεπληρώσει το δάνειο. Ο Σάιλοκ βάζει να συλλάβουν τον Αντόνιο, αποφασισμένος να πάρει εκδίκηση από τους Χριστιανούς, καθώς η κόρη του, Τζέσικα, κλέφτηκε με το νεαρό Λορέντζο κι έγινε Χριστιανή. Τα νέα φτάνουν στο Μπελμόντε, όπου οι δυο νιόπαντροι φίλοι, Μπασάνιο και Γκρατσιάνο, επιστρέφουν εσπευσμένα στη Βενετία, ενώ οι σύζυγοί τους, Πόρσια και Νερίσσα, αποφασίζουν να συμβουλευτούν το δικηγόρο Μπελάριο, ξάδερφο της Πόρσια στην Πάδοβα.

Η δραματική κορύφωση του έργου πραγματοποείται στο δικαστήριο του Δόγη της Βενετίας. Ο Αντόνιο προσφέρεται να αποζημιώσει το Σάιλοκ με τα διπλά χρήματα (6000 δουκάτα), αλλά ο τοκογλύφος επιμένει κι απαιτεί μια λίβρα σάρκας από τον έμπορο. Ο Δούκας συμβουλεύεται τον Μπαλτάσαρ, έναν νεαρό μελετητή του νόμου, που έχει καταφτάσει με το βοηθό του, που δεν είναι παρά η Πόρσια κι η Νερίσα μεταμφιεσμένες. Η Πόρσια ζητά από το Σάιλοκ να δείξει έλεος, αλλά εκείνος αρνείται, οπότε το δικαστήριο του επιτρέπει να πάρει αυτό που ζητά από τον Αντόνιο.

Την τελευταία στιγμή, η Πόρσια αναδεικνύει μια λεπτομέρεια: ο όρος έλεγε να αφαιρεθεί μια λίβρα σάρκας, άρα όχι αίμα. Αν ο Σάιλοκ έχυνε αίμα του Αντόνιο, όλη η περιουσία του θα κατασχόταν. Ηττημένος, ο Σάιλοκ αποδέχεται την πληρωμή του με χρήματα, αλλά η Πόρσια αναφέρει ότι η περιουσία του πρέπει να κατασχεθεί, μισή από την κυβέρνηση και μισή από τον έμπορο Αντόνιο, επειδή αποπειράθηκε να αφαιρέσει τη ζωή ενός πολίτη. Ο Δούκας χαρίζει τη ζωή στο Σάιλοκ κι ο Αντόνιο παραχωρεί το μερίδιό του στο Λορέντζο και τη Τζέσικα, ενώ με παρέμβασή του, ο Δούκας υπόσχεται να παραχωρήσει το μισό της περιουσίας του στο Σάιλοκ, αν γίνει Χριστιανός.

Ο Μπασάνιο δεν αναγνωρίζει τη μεταμφιεσμένη σύζυγό του και δέχεται να της προσφέρει ένα δώρο. Ο "Μπαλτάζαρ" ζητά τα γάντια και το δαχτυλίδι του κι εκείνος απρόθυμα τα δίνει, καθώς είχε υποσχεθεί στην Πόρσια να μην τα αποχωριστεί ποτέ. Όταν γυρίζουν στο Μπελμόντε, ταλαιπωρούν τους συζύγους τους, αλλά τελικά τους αποκαλύπτουν τη μεταμφίεσή τους. Όλοι καταλήγουν ευτυχισμένοι, εκτός από το Σάιλοκ, καθώς ο Αντόνιο τελικά μαθαίνει ότι τα πλοία του δε βυθίστηκαν και γύρισαν στη Βενετία.

Για το ραδιόφωνο:

Χρονολογία Ηχογράφησης 16 Σεπτεμβρίου 1968
Πρώτη εκπομπή: 30 Δεκεμβρίου 1968
Επαναληπτικές εκπομπές: 11 Δεκεμβρίου 1972
Παίζουν οι ηθοποιοί: Χρήστος Δοξαράς, Κωστής Λειβαδέας, Γιώργος Μούτσιος, Γιώργος Σαλάχας, Νάσος Χριστογιαννόπουλος, Σπύρος Κωνσταντόπουλος, Ανδρέας Μπάρκουλης, Βιβέτα Τσιούνη, Ευάγγελος Λίτσιος, Ανθή Καρυοφύλλη, Λιάκος Χριστογιαννόπουλος, Βασίλης Παπανίκας, Μιχάλης Μαραγκάκης, Τρύφων Καρατζάς, Βέρα Ζαβιτσιάνου, Γιώργος Νέζος, Δημήτρης Βεάκης, Κώστας Μπιλίρης.