ΜΗΔΕΙΑ ΤΟΥ ΖΑΝ ΑΝΟΥΙΓ

Médée - Jean Anouilh

           Το έργο είναι εμπνευσμένο από την αρχαιοελληνική τραγωδία της Μήδειας. Η δράση επικεντρώνεται γύρω από λίγους χαρακτήρες, της Μήδειας, του Ιάσωνα, του Κρέοντα, και της υπηρέτριας της Μήδειας.

Υπόθεση: Η Μήδεια πριν δέκα χρόνια σκότωσε τον πατέρα και τον αδελφό της για την αγάπη του Ιάσονα. Τώρα όμως αυτός την βγάζει από την ζωή του και ετοιμάζεται να παντρευτεί την κόρη του βασιλιά της Κορίνθου Κρέοντα.

Η ηρωίδα  εξεγείρεται και επιζητά την εκδίκηση. Σκοτώνει τα παιδιά της, καίει τα πάντα, αυτοκτονεί μπροστά στα μάτια του Ιάσονα, θέλοντας να «μην αφήσει τίποτα πίσω της, παρά μια μαύρη κηλίδα».

Παίζουν οι ηθοποιοί: Δέσποινα Μπεμπεδέλη - παραμάνα, Κώστας Δημητρίου -Κρέοντας, Χάρης Παναγιώτου - Ιάσωνας, Ευτύχιος Πουλαϊδης - αγγελιαφόρος, Κώστας Χαραλαμπίδης - φύλακας.

            Στο έργο του Γάλλου δραματουργού η Μήδεια παρουσιάζεται ακριβώς όπως τη γνωρίσαμε στην ομώνυμη τραγωδία του Ευριπίδη, ως μια γυναίκα που διεκδίκησε τον έρωτα, χωρίς να υπολογίζει το κόστος. Από την άλλη ο Ιάσονας, αηδιασμένος από το αίμα που έχει χυθεί εξαιτίας του, τρέχει για να γλιτώσει. 

Το έργο ανήκει στη συλλογή «Δράματα Οδύνης» κι εκφράζει την αγωνία και τον πόνο για την καταστροφή κάθε όμορφου πράγματος που καταστρέφεται μαζί με την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

            Ο Ζαν Ανούιγ γνώρισε την επιτυχία στη Γαλλία κυρίως κατά την περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και ένα μέρος του έργου του αποτελείται από διασκευές αρχαίων ελληνικών μύθων και δραμάτων.

ΟΙ ΔΙΑΚΟΠΕΣ ΤΟΥ BURNS ΤΟΥ ΕΝΤΥ ΜΑΚΓΚΟΥΑΡ

Από τη σειρά Κλειστοί Φάκελοι

Υπόθεση: Ο επιθεωρητής Burns πηγαίνει για διακοπές σε ένα παραθαλάσσιο ξενοδοχείο. Εκεί βρίσκει να εργάζεται ως μπάρμαν ένας παλιός του γνώριμος ο Jerry που πλέον έχει σταματήσει κάθε παραβατική δραστηριότητα.

Αφού τα λένε για λίγο ο Burns θα ακούσει μια υπόθεση που ερεύνησαν οι τοπικές αρχές καταλήγοντας στο συμπέρασμα πως πρόκειται για απλή εξαφάνιση ενός άνδρα του John Pentol ενώ ο Jerry έχει τη γνώμη πως ήταν μια καλοσχεδιασμένη εγκληματική ενέργεια.

Ο επιθεωρητής θα ενδιαφερθεί να λύσει το μυστήριο ...

Παίζουν οι ηθοποιοί: Θεόδουλος Μωρέας, Μάχη Συρράκου Καζαμία, Ανδρέας Μουσουλιώτης, Θάνος Πετεμερίδης, Γεώργιος Χαραλαμπίδης, Κώστας Τύμβιος, Τάκης Τσελέπας.

Μετάφραση Αλέκος Κωνσταντινίδης

ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΥΟΥΣΣΑ ΤΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗ

Το έργο «Βασιλεύουσα Αμμόχωστος» τιμήθηκε το 1983 με το Α’ Λογοτεχνικό Βραβείο της Κύπρου. 

Υμνεί την «Βασιλεύουσα» Αμμόχωστο λέξη που μας παραπέμπει σε ονομαστές πρωτεύουσες ιστορικών αυτοκρατοριών.
Η Αμμόχωστος τόπος ενηλικίωσης του ποιητή, πόλη έρημη και σκλαβωμένη σήμερα, με σπάνια μνημεία, μάρτυρες για όλες τις περιόδους της Κυπριακής ιστορίας, κάποτε γεμάτη φως, ζωντάνια ορμή. Πολύβοη, δώρο της φύσης, θα ξυπνήσει για να πάρει την δικαιοσύνη της.

Οι πληγές και το δράμα των προσφύγων της Αμμοχώστου τις  ημέρες της Τουρκικής εισβολή του 1974, η πόλη μας που μένει εκεί μόνη και καρτερεί την δίκαιη κρίση της ιστορίας. 

Η Αμμόχωστος των ποιητών Κ. Μόντη, Θ. Πιερίδη, ανθρώπων της τέχνης και των γραμμάτων, την πόλη που αγάπησαν ο Σεφέρης, ο Ελύτης, ο Καββαδίας. Οι αρχαίες πόλεις της Έγκωμη και της Σαλαμίνας που ύμνησε ο Σεφέρης ξαναζωντανεύουν στην ποίηση του Κ. Χαραλαμπίδη. Μια πόλη κόσμημα που ζήλεψαν διάφοροι επικυρίαρχοι, ανά τους αιώνες, εκδικήθηκε η φύση. Ένας χώρος με τα Καλλιμάρμαρα γυμνάσια, τις σχολικές γιορτές, τους μεγάλους δωρητές, που γνώρισε στα χρόνια της αθωότητας ο ποιητής στα πρώτα χρόνια της Ανεξαρτησίας μετά το 1960 είναι πανταχού παρόν στα ποιήματά του. Ο μύθος σμίγει με την Ιστορία. Η πόλη θα ξυπνήσει. «Η πόλη νικημένη από την νύχτα  προβάλλει πάμφωτη και νοτισμένη».

Κυριάκος Χαραλαμπίδης

Παίζουν οι ηθοποιοί: Φώτος Φωτιάδης, Κίμων Αποστολόπουλος, Ιωάννα Σαφκάλη, Ξένιος Ξενοφώντος, Κώστας Καζάκας, Έλλη Κυριακίδου.

Μουσική Μάριου Τόκα.

Ραδιοσκηνοθεσία Φώτου Φωτιάδη.

ΑΜΦΙΤΡΥΩΝ ΤΟΥ ΖΑΝ ΖΙΡΩΝΤΟΥ

Αμφιτρύων 38 (Amphitryon 38) 1929

aus den wolken kommt das glück

   από τα σύννεφα έρχεται η ευτυχία   

Στην ελληνική μυθολογία ο Αμφιτρύωνας (Αμφιτρύων) ήταν γιος του Αλκαίου, βασιλιά της Τίρυνθας, και της Ιππονόης (ή Λυσιμάχης ή Λαονόμης). Επομένως ο Αμφιτρύωνας ήταν εγγονός του ήρωα Περσέα. Από τον πατέρα του κληρονόμησε τον θρόνο της Τίρυνθας και από τον πεθερό του Ηλεκτρύωνα τον θρόνο των Μυκηνών.

Υπόθεση: Ο βασιλιάς των Μυκηνών Ηλεκτρύων είχε δέκα γιους και μία κόρη, την Αλκμήνη. Κάποτε δέχθηκε επίθεση από τους Τηλεβόες (κατοίκους του νησιωτικού συμπλέγματος μεταξύ Ακαρνανίας και Λευκάδας). Οι Τηλεβόες έκλεψαν τα βόδια του Ηλεκτρύωνα και σκότωσαν εννέα γιους του. Επιστρέφοντας στον τόπο τους, άφησαν τα κλεμμένα βόδια στον βασιλιά της Ηλείας. Ο Αμφιτρύων, ανιψιός του Ηλεκτρύωνα, εξαγοράζει τα βόδια και τα φέρει πίσω στις Μυκήνες. Ο Ηλεκτρύων ετοιμάζει εκστρατεία εναντίον των Τηλεβοών για να εκδικηθεί τον θάνατο των παιδιών του. Στον θρόνο αφήνει τον Αμφιτρύωνα και του εμπιστεύεται την Αλκμήνη, αφού πρώτα τον δένει με όρκο ότι θα σεβαστεί την παρθενιά της μέχρις ότου επιστρέψει ο ίδιος (= ο Ηλεκτρύωνας) από την εκστρατεία.

Τότε συμβαίνει ένα αναπάντεχο περιστατικό: μια αγελάδα ξεφεύγει από το κοπάδι κι ο Αμφιτρύων στην προσπάθειά του να τη σταματήσει, εκσφενδονίζει ένα ρόπαλο το οποίο χάνει την πορεία του και κατά λάθος σκοτώνει τον Ηλεκτρύωνα. Στον θρόνο των Μυκηνών ανεβαίνει τώρα ο Σθένελος, αδελφός του Ηλεκτρύωνα και πατέρας του Ευρυσθέα. Ο Αμφιτρύων αναγκάζεται να εγκαταλείψει τη χώρα ως φονιάς· μαζί του παίρνει την ορφανή Αλκμήνη για να την προστατεύει. Καταφεύγουν στη Θήβα και ο βασιλιάς της χώρας Κρέοντας εξαγνίζει τον Αμφιτρύωνα και του επιτρέπει να κατοικήσει εκεί.

Η Αλκμήνη δεν αφήνει τον Αμφιτρύωνα να ενωθεί ερωτικά μαζί της, παρά αφού εκδικηθεί τον θάνατο των αδελφών της. Έτσι, ο Αμφιτρύων εκστρατεύει εναντίον των Τηλεβοών και μετά από επίμονες προσπάθειες τους νικά.

Στο μεταξύ ο Δίας, ερωτευμένος σφοδρά με την Αλκμήνη, θέλει να ενωθεί μαζί της για να την κάνει να γεννήσει τον πιο δυνατό μεταξύ των θνητών, τον λυτρωτή των ανθρώπων από ποικίλα δεινά, τον Ηρακλή. Παίρνει λοιπόν τη μορφή του Αμφιτρύωνα και κρατώντας στα χέρια του ένα χρυσό κύπελλο ή ένα περιδέραιο εμφανίζεται στην Αλκμήνη ως ο άνδρας της που γύρισε νικητής από την εκστρατεία. Η Αλκμήνη τον πιστεύει κι έτσι ο Δίας πετυχαίνει τον σκοπό του. Κατά παράκληση του πατέρα των θεών ο Ήλιος δεν βγαίνει στον ουρανό επί τρεις ημέρες και η Νύχτα κρατά όσο τρεις νύχτες. Γι’ αυτό ο Ηρακλής ονομαζόταν «τριέσπερος» (επειδή χρειάστηκαν τρεις νύχτες για τη σύλληψή του) και «τρισέληνος» (επειδή το φεγγάρι βγήκε απανωτά τρεις φορές).

Ο Αμφιτρύων στην Τέχνη και τη Λογοτεχνία

Με τον μύθο του, που αποτελεί μέρος του κύκλου του Ηρακλή, ασχολήθηκαν η Λογοτεχνία και η Τέχνη, αρχαία και νεότερη. Σε αγγεία ο Αμφιτρύωνας απεικονίζεται δίπλα στην πυρά που είχε ανάψει για να κάψει τη σύζυγό του Αλκμήνη, ή κοντά στο άρμα του Ηρακλή. Σε τοιχογραφίες απεικονίζεται να παρακολουθεί τον πνιγμό των δύο φιδιών από το βρέφος Ηρακλή. Ως προς τους λογοτέχνες, ενέπνευσε από τον Ησίοδο, τον Σοφοκλή, τον Ευριπίδη και τον Πλαύτο, μέχρι τους Μολιέρο (1668 μ.Χ.), Τζων Ντρύντεν (1690), Χάινριχ φον Κλάιστ (1807) και Ζαν Ζιροντού ("Amphitryon 38", 1929). Στον εικοστό αιώνα ξεχωρίζουν επίσης τα έργα του Γκέοργκ Κάιζερ «Διπλούς Αμφιτρύων» (Zweimal Amphitryon, 1943) και του Πέτερ Χακς.

• Από τη φράση στο έργο του Μολιέρου "Le veritable Amphitryon est l'Amphitryon ou l'on dine", η λέξη «αμφιτρύων» στη γαλλική γλώσσα έγινε συνώνυμη του καλού και γενναιόδωρου οικοδεσπότη, όρος που ως «μερικό» αντιδάνειο ήρθε και στη νέα ελληνική, όπου «αμφιτρύων» σημαίνει και τον οικοδεσπότη που μας προσφέρει γεύμα ή δείπνο.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Ευτύχιος Πουλαϊδης, Αντώνης Κατσαρίδης, Ανδρέας Μιχαηλίδης, Σπύρος Σταυρινίδης, Κώστας Χαραλαμπίδης, Νίκος Χαραλάμπους, Δέσποινα Μπεμπεδέλη, Βάνια Κωνσταντίνου, Λένια Σορόκου.