ΑΝΝΑ ΚΑΡΕΝΙΝΑ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΟΣ ΤΟΛΣΤΟΪ

ΑΝΝΑ ΚΑΡΕΝΙΝΑ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΟΣ ΤΟΛΣΤΟΪΈχουμε συναντήσει και στο παρελθόν πολλές φορές διασκευές μυθιστορημάτων για το ραδιοφωνικό θέατρο. Αριστουργήματα της παγκόσμιας πεζογραφίας δραματοποιήθηκαν για το ραδιόφωνο. Και δεν ήταν βέβαια εύκολη δουλειά. Αυτό βέβαια αποδεικνύει τη σημαντική θέση που είχε το ραδιοφωνικό θέατρο στα χρόνια που πέρασαν.  Σήμερα, λοιπόν,  ανεβάζω την «Άννα Καρένινα», ένα από τα κορυφαία έργα του Λέοντος Τολστόι. Η Άννα Καρένινα είναι και  το έργο που πρώτο καθρεφτίζει την αλλαγή της φιλοσοφίας του συγγραφέα για τη ζωή. Γραμμένο σε συνέχειες για αρχή, από το 1873 ως το 1877 (δημοσιεύτηκε ολοκληρωμένο το 1878 ), το έργο μας είναι απαισιόδοξο και οι εσωτερικές συγκρούσεις των χαρακτήρων, που είναι συχνά αδιέξοδες, πολλές φορές οδηγούν στην καταστροφή. Τέλος, οι αγωνιώδεις σκέψεις των ηρώων για το νόημα της ζωής, το πρόβλημα της αυτοκτονίας και της ζωής των κατωτέρων τάξεων απηχούν την εσωτερική πάλη του Τολστόι εκείνης της περιόδου. Καλή ακρόαση

ΥΠΟΘΕΣΗΗ Άννα Καρένινα, μια όμορφη γυναίκα που ανήκει στην υψηλή τάξη, ζει την ήρεμη αν και πολλές φορές βαρετή και καταπιεστική ζωή της, στο πλευρό του συζύγου της. Η γνωριμία της όμως με τον Βρόνσκυ, έναν νέο κι όμορφο κόμη, θα της αλλάξει τη ζωή. Ο έρωτας της για αυτόν γίνεται βαθύς κι επίμονος σε σημείο που δεν αντέχει να συμπεριφέρεται πια υποκριτικά. Εγκαταλείπει τον Καρένιν και τον γιό της για αυτόν τον έρωτα. Οι αντιδράσεις όμως της κοινωνίας, καθώς και η αθέτηση των κοινωνικών συμβάσεων της εποχής, θα την οδηγήσουν να πληρώσει ακριβά τα συναισθήματά της.

 ΛΙΓΑ ΜΟΝΟ ΛΟΓΙΑ

Το σημερινό μας έργο έχει μεταφερθεί πάρα πολλές φορές στον κινηματογράφο. Σημειώνω την παραγωγή του 1914 με την Μαρίγια Γερμάνοβα, του 1935 με τη Γκρέτα Γκάρμπο, του 1948 με την Βίβιαν Λη και του 1997 με πρωταγωνίστρια τη Σοφί Μαρσό. 

Στο ελληνικό θέατρο μεταφέρθηκε το 1992 με πρωταγωνίστρια τη Μιμή Ντενίση.

 

ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ, ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ: Γιώργος Γιαννίσης
ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Σοφία Γιαννίτση
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Λάμπρος Κωστόπουλος

ΠΑΙΖΟΥΝ: Βάσω Μανωλίδου, Γιώργος Τζώρτζης, Ζώρας Τσάπελης, Μαίρη Λαλοπούλου, Γιώργος Κυριακίδης, Βέτα Προέδρου, Μαργαρίτα Λαμπρινού, Χρυσή Κοζίρη, Ντέπη Μωραϊτοπούλου, Θεόδωρος Σαρρής, Κώστας Κοσμόπουλος, Νίκος Βανδώρος, Τάκης Ασυμακόπουλος, Δημήτρης Τσούτσης, Σταύρος Ξενίδης, Γιώργος Μοσχίδης, Λουίζα Ποδηματά, Μαρία Φωκά, Λούλα Ιωαννίδου, Βασίλης Μητσάκης, Μαρία Κουμαριανού, Γιώργος Καρέτας, Καίτη Μητροπούλου, Κώστας Καρλής, Νέλυ Μαρσέλου, Μαιρούλα Ευαγγέλου, Ολυμπία Παπαδούκα
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ώρες και 12 λεπτά
ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ: 1971

 

ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΟΣ ΤΟΛΣΤΟΙ

Ανάσταση (Λέων Τολστόι)

Η "Ανάσταση" (Воскресение, Voskreseniye) είναι το τελευταίο μυθιστόρημα που έγραψε ο Ρώσος συγγραφέας Λέων Τολστόι το 1899, το οποίο και εκδόθηκε το ίδιο έτος στο περιοδικό Niva (Αγρός). Στο μυθιστόρημα αυτό εκδηλώνεται πλήρως η μεγαλοφυΐα του συγγραφέα καθώς και οι μεγαλύτερες εκτροπές του πνεύματός του. Ονόμασε το έργο του αυτό Ανάσταση προκειμένου ν΄ αναδείξει την από τάφου έγερση των κατωτέρων ενστίκτων του ανθρώπου καθώς και του εγωισμού και της ηδυπάθειας στη νέα ζωή της αγάπης και του αλτρουισμού.

Κύριος ήρωας του μυθιστορήματος είναι ο Πρίγκιπας Νεκλούντωφ (ή Νεκλούδωφ), τυπικός εκπρόσωπος της ρωσικής αριστοκρατίας του 19ου αιώνα με όλα τα προτερήματα και ελαττώματα της κοινωνικής του τάξης. Η ιστορία των σχέσεών του με την υπηρέτριά του Αικατερίνη Μασλόβα, στη ουσία ίσως ένα ελάχιστο επεισόδιο στην ιστορία οποιουδήποτε ανθρώπου, αρχίζει τυχαία να παίζει σημαντικότατο ρόλο στη ζωή του Νεκλούντωφ. Όταν εκείνος αρραβωνιάστηκε κόρη που ανήκε σε ανώτατη κοινωνική τάξη συνέπεσε τότε το γεγονός να προσκληθεί ως ορκωτός δικαστής σε δίκη της Αικατερίνης Μασλόβα, η οποία στο μεταξύ είχε καταλήξει πόρνη και κατηγορούνταν για συνέργεια σε δολοφονία εμπόρου σε οίκο ανοχής. Από τη στιγμή εκείνη αρχίζει η "ανάσταση" του Νεκλούντωφ ο οποίος αισθάνεται και ο ίδιος ηθικός συναυτουργός για την ηθική έκπτωση που βρισκόταν η Αικατερίνη. Τελικά η Μασλόβα καταδικάστηκε σε καταναγκαστικά έργα στη Σιβηρία και ο Νεκλούντωφ αρνούμενος να συζευχθεί τη μνηστή του, ξεκινάει για τη Σιβηρία προκειμένου να βοηθήσει όπως μπορεί την κατάδικο, θύμα του εγωισμού του.

Συγχρόνως ο Τολστόι περιγράφει τα ήθη και τα έθιμα της ανώτερης ρωσικής τάξης της Πετρούπολης και εκδηλώνει την αιώνια γνώμη του ρωσικού λαού περί ανυπαρξίας στον κόσμο ανθρώπινης δικαιοσύνης. Ακριβώς την ίδια ιδέα που χαράσσει και ο Ντοστογιέβσκι στο έργο του Αδελφοί Καραμαζόφ ή (Καραμάζωφ). Με ιδιαίτερη δε ειρωνεία παρουσιάζει ο Τολστόι τη διεξαγωγή της δίκης ενώπιον του ορκωτού δικαστηρίου φθάνοντας στο σημείο μάλιστα με αρκετές ανακρίβειες να καυτηριάζει τη διεξαγωγή κάποιας χριστιανικής θείας λειτουργίας περί μετουσίωσης, βάσει των ορθολογιστικών ιδεών περί χριστιανισμού και Ευαγγελίου με σαφή αντανάκλαση της αίρεσης του Αρείου. Την περικοπή αυτή που διακωμωδεί το κυριότερο σημείο στη Θεία Λειτουργία είχε αφαιρέσει η ρωσική λογοκρισία κατόπιν επέμβασης της ρωσικής Ιεράς Συνόδου η οποία και μετά τη δημοσίευση του μυθιστορήματος αφόρισε τον συγγραφέα. Το πλήρες κείμενο της Ανάστασης του Τολστόι εκδόθηκε μόνο στο Παρίσι, λαθραία αντίτυπα της οποίας έφθασαν στη Ρωσία.

Ραδιοφωνική μεταφορά:
Μετάφραση και διασκευή: Ιουλία Ιατρίδη
Μουσική επιμέλεια: Σοφία Μιχαλίτση
Ραδιοσκηνοθεσία: Λεωνίδας Τριβιζάς
Πρώτη μετάδοση: 8/12/65 (1ο μέρος ) και 12/12/65 (2ο μέρος)
Παίζουν οι ηθοποιοί: Κώστας Καζάκος, Γιώργος Τζώρτζης, Τάνια Σαββοπούλου, Αλέξης Ουδινότης, Κίτυ Αρσένη, Γιώργος Μοσχίδης, Νάσος Κεδράκας, Δέσποινα Μπεμπεδέλη, Αλέξης Μίγκας, Μαρία Φωκά, Άννα Τάρη, Ελένη Καρπέτα, Αλίκη Γκούμα, Δημήτρης Ζακυνθινός, Νίκος Διονυσόπουλος, Λουκιανός Ροζάν, Τάσος Υφάντης, Γιάννης Βόγλης, Γιώργος Τζαβέλας, Κώστας Μασούρας, Τότης Ντανιέλος, Μεγακλής Βιντιάδης, Σπύρος Καλογήρου, Μαρία Μαρμαρινού, Γιάννης Κώστογλου Λήδα Πρωτοψάλτη, Θεόδωρος Ντόβας, Γιώργος Κυριακίδης, Γιώργος Μετσόλης.
Επιμέλεια Λήδα Δημητρίου

Για το έργο και το κείμενο ευχαριστούμε πολύ τον φίλο του blog Dr. Dracator