Ο ΛΕΠΡΕΝΤΗΣ ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΧΟΥΡΜΟΥΖΗ

«Ο Λεπρέντης», κωμωδία γραμμένη το 1835 από τον σημαντικότατο αγωνιστή και συγγραφέα Μιχαήλ ή Μιλτιάδη Χουρμούζη, σατιρίζει την ελληνική αστική τάξη στη βαυαροκρατούμενη Αθήνα.

Υπόθεση: Ο Λεπρέντης είναι γόνος πλούσιας, αστικής οικογένειας και ερωτευμένος με τη Βιτορίτζα. Είναι λίγο καμπούρης, άσχημος, ανόητος και νομίζει ότι η Βιτορίτζα ανταποκρίνεται στον έρωτά του. Δεξί του χέρι είναι ο Αδωναϊδης Χατζηγιαννούσης, που τον κολακεύει συνεχώς και ως έμπιστός του καταφέρνει με διάφορες προφάσεις να του αποσπά χρήματα. Η παμπόνηρη προξενήτρα Περμαθούλα εκμεταλλεύεται τον έρωτα του Λεπρέντη και σκαρφίζεται διάφορα ψέματα για να του αποσπά χρήματα για το νοίκι, το φαγητό της και άλλα αγαθά. Ο Φιλάρετος, πατέρας της Βιτορίτζας, ετοιμάζεται να παντρέψει την κόρη του με το Χαρίλαο με τον οποίο η Βιτορίτζα είναι πραγματικά ερωτευμένη. Όλοι ετοιμάζονται για τον γάμο εκτός από την Φιλντισένια, γυναίκα του Φιλάρετου και μητριά της Βιτορίτζας. Μόνη της έννοια είναι να φέρει στον κόσμο ένα παιδί και για να το πετύχει ζητάει την βοήθεια του ιατρού Ασκληπιού. Παρόλο που της λείπουν οκτώ δόντια και είναι 60 χρονών πιστεύει ότι με μια δίαιτα και ένα γιατρικό θα πιάσει παιδί. Έτσι, παραγγέλνει μια καλή παραμάνα την Διαλεκτή και μια κούνια για το μωρό, που πιστεύει πως θα φέρει στον κόσμο. Παράλληλα, ο Λεπρέντης νομίζοντας ότι θα παντρευτεί την αγαπημένη του δίνει χρήματα στον Αδωναϊδη για να νοικιάσει ένα μεγαλύτερο διαμέρισμα, που θα στεγάσει τον έρωτά του. Η μέρα του γάμου της Βιτορίτζας φτάνει και ο Φιλάρετος έχει καλέσει τον Αδωναϊδη, που φέρνει μαζί του τον Λεπρέντη, ο οποίος περιμένει με αγωνία να παντρευτεί. Όλοι φεύγουν από το σπίτι της νύφης και ο Αδωναϊδης τελευταίος λέει στον Λεπρέντη ότι πηγαίνει για τις τελευταίες ετοιμασίες. Ο Λεπρέντης μένει μόνος του με τον Βαρσάμη, τον υπηρέτη του Φιλάρετου, που τον κάνει να καταλάβει ότι δεν θα παντρευτεί την Βιτορίτζα.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Ηθοποιοί: Αντώνης Βλησσίδης, Γιάννης Τότσικας, Γιάννης Συλλιγνάκης, Μαίρη Σαουσοπούλου, Νίκος Λύτρας, Ανδριανή Τουντοπούλου, Κώστας Καποδίστριας, Έρση Βασιλικιώτη, Στέλλα Γερομήτσου, Νανά Λάκκα, Γιώργος Μελισσάρης, Χρήστος Καλαβρούζος.

Προλογίζουν ο Ιάκωβος Καμπανέλλης και ο θεατρολόγος Δημήτρης Σπάθης

Πρώτη μετάδοση : 1982

Σκηνοθεσία : Γιώργης Χριστοφιλάκης

Μουσική σύνθεση : Δήμος Μούτσης

Επιμέλεια ήχων : Γίτσα Βαλμά

Επιμέλεια : Μάρα Καλούδη

 Θεατρική παράσταση στα πλαίσια της εκπομπής "Βραδιά θεάτρου". Προβλήθηκε σε επανάληψη στις 29 Σεπτεμβρίου 2001 στα πλαίσια της εκπομπής "Θεατρικές αναμνήσεις"

(Το ηχητικό μόνο μέρος)

Παίζουν οι ηθοποιοί: Ηλίας Λογοθέτης (Λεπρέντης, πλούσιος ανόητος εραστής) , Χρυσούλα Διαβάτη (Φιλντισένια, συμβία Φιλαρέτου) , Ιάκωβος Ψαρράς (Φιλάρετος, πατέρας Βιτορίτζας) , Πηνελόπη Πιτσούλη (Περμαθούλα, προξενήτρα) , Άρης Λεμπεσόπουλος (Αδωναϊδης, κόλακας του Λεπρέντη) , Αντώνης Μπαμπούνης (Ασκληπιός, γιατρός) , Λήδα Δημητρίου (Βιτορίτζα) , Ζώγια Σεβαστιανού (Σμαράγδα) , Μάγδα Λέκκα (Διαλεκτή) , Μάνος Τζιμπραγός (Στρούμπουλας, υπηρέτης Λεπρέντη) , Σταύρος Μαυρίδης (Βαρσάμης, υπηρέτης Φιλάρετου) , Κώστας Κρομμύδας (εραστής Βιτορίτζας)

 

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

«Μ. Χουρμούζης , ένας έλληνας αγωνιστής 

        της πένας και της ελευθερίας »

Ομιλητής:Κ.Γ.Κασίνης,

Ομότιμος Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας Παν/μίου Αθηνών (ΕΚΠΑ

 Ο βίος και το έργο του Μ. Χουρμούζη  αποτέλεσαν αντικείμενο των επιστημονικών ενδιαφερόντων του Κων/νου Κασίνη, ο οποίος εξέδωσε το (σχεδόν) άγνωστο, τελευταίο  έργο του, με τίτλο Παρωδική Μικρογραφία Μυθιστορημάτων.

Με την ευκαιρία της  επίσημης πρεμιέρας του έργου, «Γρόσια θέλει…» στο Θέατρο της Ημέρας, ο κ. Κασίνης θα μιλήσει για τον συγγραφέα και την εποχή του, φωτίζοντας πλευρές της «ημιλανθάνουσας» παρουσίας του στη νεοελληνική σκηνή.

Τρίτη, 19 Νοεμβρίου 2013, 20.00

Στο Θέατρο της Ημέρας, Γεννηματά 20, Μετρό Πανόρμου

                     Κρατήσεις θέσεων στο τηλ. 210 6929090

         Συντονίζει η Μαρία Φραγκή, PhD Θεατρικών Σπουδών, Σκηνοθέτης

ΓΡΟΣΙΑ ΘΕΛΕΙ ΤΟΥ Μ ΧΟΥΡΜΟΥΖΗ

Θέατρο της Ημέρας , Γεννηματά 20, Μετρό Πανόρμου, τηλ.2106929090

        Δευτέρα-Τρίτη, 21.30 , από τις 28/10/2013 έως τέλος Ιανουαρίου 2014

             

ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΝΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟ 2013

ΚΑΘΕ ΤΡΙΤΗ ΔΩΡΕΑΝ ΤΟ ΕΝΑ ΑΤΟΜΟ ΣΤΟΥΣ ΔΥΟ 

 ΣΤΗΝ  ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

«ΓΡΟΣΙΑ ΘΕΛΕΙ..» , Μ.Χουρμούζη

Σκηνική απόδοση των 'Διαλόγων' του Μ. Χουρμούζη(1834), σε δραματουργική επεξεργασία και σκηνοθεσία Μαρίας Φραγκή.

Στην παράσταση παίζουν οι : Τάσος Ράπτης και Γιώργος Ρουστέμης. 

Ζωντανή μουσική από τον Κωνσταντίνο Αρνή. Την επιμέλεια των κοστουμιών και του σκηνικού έχει η Άννα Μαχαιριανάκη. Οργάνωση παραγωγής και φωτογραφίες Αλεξάνδρας Ξύδα.

              Συνεννοήσεις για σχολικές παραστάσεις: 6948000312- 6974755618

περισσότερα εδώ

Ο ΤΥΧΟΔΙΩΚΤΗΣ του Μιχαήλ Χουρμούζη

Ο Χουρμούζης και στον «Τυχοδιώκτη» του και στον «Υπάλληλο» και στον «Χαρτοπαίκτη» ξεμπροστιάζει τον αλλοτριωμένο Έλληνα που επαιτεί δημόσιες θέσεις δωροδοκώντας τούς τυχοδιώκτες μεσάζοντες Βαυαρούς, μιμείται τα ευρωπαϊκά ήθη δουλικά, χλευάζει την παράδοση και εκμεταλλεύεται την αγραμματοσύνη και την αθωότητα των φοβισμένων πρώην σκλάβων.

Στον Τυχοδιώκτη, ένας νεαρός γόνος μεγαλοαστών, που στη διάρκεια του Αγώνα «σπούδαζε» στην Ιταλία και τώρα έρχεται να δώσει τα φώτα του στους αγράμματους πατριώτες του, αναζητώντας οποιαδήποτε δημόσια θέση, δωροδοκώντας τον Βαυαρό μεσάζοντα, εκθέτοντας τα οργανωτικά του προσόντα στην περίπτωση που θα διοριζόταν αστυνομικός διοικητής, καταθέτει το σύστημα των μέτρων του και ουσιαστικά αντιγράφει την τρομοκρατική αστυνομοκρατία του καθεστώτος του Μέτερνιχ. Διορίζει παντού χαφιέδες, κρυφακούει ακόμη και τα συζυγικά ζευγάρια αποκρυπτογραφώντας τους ύποπτους αναστεναγμούς ακόμη και τις χειρονομίες των νηπίων στις κολυμπήθρες τους! Τιμωρεί με πρόστιμο όσους ξέρουν ανάγνωση και με φυλάκιση όσους γνωρίζουν γραφή!

«Ο αντιβαυαρισμός και ο αντιοθωνισμός του Χουρμούζη είναι απροκάλυπτος» στις κωμωδίες του.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι Ο τυχοδιώκτης φέρει την τολμηρή αφιέρωση: Προς τον εξοχώτατον

Μιχαήλ Χουρμούζης

στρατηγόν κύριον κύριον Άιδεκ τον Τυχοδιώκτην αφιερώνει ευγνωμοσύνης ένεκα ο Χουρμούζης. Στον πρόλογο, εξάλλου, ο Χουρμούζης επεξηγεί ειρωνικά γιατί αφιερώνει την κωμωδία του στον Heideck («... εσύντεινε πολύ εις το να γίνη μέγα μέρος των στρατιωτών της πατρίδος ψωμοζήται, και εγώ Κωμωδοποιός»). Ενώ προσθέτει για τον ίδιο Βαυαρό αξιωματούχο: «...όταν εγίνη το μητρώον των υπέρ ελευθερίας στρατιωτικώς πρωταγωνισθέντων, και έμαθεν ότι η εξεταστική επιτροπή ανεγνώρισεν υπέρ τους εννεακοσίους, εταλάνισε την Ελλάδα, τι θα γίνη με τόσους ληστάς• αλλά το πιστεύεις αυτό ποτέ; Βέβαια όχι, διότι, και αυτός το εγνώριζεν ότι, αν έλειπον αυτοί οι λησταί, δεν εδημιουργούντο Στρατηγοί, Αντιβασιλείς, Άρχοντες και Δεσπόται».

Στην τρίτη σκηνή της πρώτης πράξης ο κεντρικός ήρωας του έργου -ο ετερόχθων «Τυχοδιώκτης»- μιλάει για την αχαριστία των αυτοχθόνων και λέγει: «... τι διάβολο! εχάλασεν ο κόσμος, πάει πλέον. Ανθρωπιά αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν. Ευγνωμοσύνη δεν γνωρίζουν, χαρακτήρας τι πράγμα είναι, δεν το ξεύρουν, τι ανόητος οπού ήμουν! ν’ αφήσω την πατρίδα μου (...), και να έλθω εδώ εις αυτό το βάρβαρον και αχάριστον έθνος διά να τους μεταδώσω τα φώτα και τας μαθήσεις μου, και αυτοί να φωνάζουν και να παραπονούνται (...)•και να περιφέρονται και με τόσην απάθειαν, ζητούντες ελεημοσύνην με τον δίσκον.
Χθες ακόμη έδωσα εις ένα εξ αυτών πέντε λεπτά, διότι με είπεν ότι είχε πέντε πληγάς εις το σώμα του. Αν με έλεγεν ότι είχε δέκα πληγάς, ήθελα του δώσει και δέκα λεπτά. (...)».

Αυτός περίπου είναι ο «Τυχοδιώκτης». Και, όπως σημειώνει νεώτερος κριτικός: «...είναι ένα καλό έργο. Έχει πιάσει σωστά το φαινόμενο της εποχής. Περιγράφει με ακρίβεια το περιβάλλον της ξενοκρατίας, προβάλλοντας τις αιχμές του. Αυτός ο ‘Τυχοδιώκτης’, ο ανίδεος, ηλίθιος, αγράμματος μικροαπατεώνας, εικόνα και ομοίωση της Βαυαρικής λαίλαπας, είναι πιστό και ‘φτυστό’ αντίγραφο όλων των "Κολαούζων" της εξάρτησης. Δειλός, γυμνοσάλιαγκας, κάλπης και κουτός, παράσιτος».

(Π. Μαστροδημήτρης: H μετεπαναστατική τύχη των αγωνιστών του '21 σε λογοτεχνικά κείμενα του περασμένου αιώνα)
[Κείμενο ομιλίας που εκφωνήθηκε στην Αίθουσα Τελετών του Πανεπιστημίου Αθηνών, κατά τον επίσημο εορτασμό για την Εθνική Επέτειο (25.3.1984)]

Η ζωντανή ηχογράφηση της παράστασης του Ελεύθερου Θεάτρου, έγινε από τον Γιώργο Παπαδάκη, στο Δημοτικο Θέατρο της Πάτρας, την Άνοιξη του 1975

Ακούγονται οι Ηθοποιοί Κώστας Αρζόγλου, Νίκος Σκυλοδήμος, Μηνάς Χατζησάββας, Υβόνη Μαλτέζου, Άννα Παναγιωτοπούλου, Σταμάτης Φασουλής, Γιώργος Κοτανίδης, Ντίνος Λύρας. Σμαράγδα Σμυρναίου.

Ο ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ, του Μιχαήλ Χουρμούζη

Υπόθεση: Ο ανώτατος Υπάλληλος κύριος Ολυμπιάδης ψάχνει τρόπο να ζητήσει αύξηση του μισθού του από τον τότε «πρωθυπουργό» (αντιβασιλέα του Όθωνα). Και για επιχείρημα, τού ’ρχεται η φαεινή ιδέα: «Δευτέρα με Δευτέρα οκτώ μέρες, και Δευτέρα 16 και Δευτέρα 24 και Δευτέρα 32. Γιατί λοιπόν τις τέσσερις εβδομάδες μας τις περνούν για τριάντα ημέρες, ενώ είναι κανονικά 32; Δύο ημέρες περιπλέον είναι 33 δραχμαί και 33 λεπτά…». Κι από κει και πέρα σε διαδοχικά καρέ ξεδιπλώνεται ο μηχανισμός της διαφθοράς γύρω από την καρέκλα του Σύμβουλου Διευθυντή κύριου Ολυμπιάδη.

Ο Μ. Χουρμούζης Τριανταφύλλου (1804-1882), γιος του Κωνσταντίνου Χουρμούζιου Τριανταφύλλου, γεννήθηκε στο Γαλατά της Κωνσταντινούπολης και καταγόταν από την Κρήτη ή τη Θεσσαλία. Πέρασε τα παιδικά και μαθητικά του χρόνια μεταξύ Κρήτης και Πόλης. Μετά το ξέσπασμα της επανάστασης ήρθε για να συμβάλει στον Αγώνα στο πλάι του Εδουάρδου Ραϊνέκ στην Κρήτη. Για την προσφορά του στον αγώνα πήρε τιμητικά τον βαθμό του αξιωματικού και υπηρέτησε στη στρατιωτική φάλαγγα της Λαμίας. Διετέλεσε πρόεδρος του επαρχιακού συμβουλίου Φθιώτιδος και το 1851 εκλέχτηκε βουλευτής Φθιώτιδος. Τρία χρόνια αργότερα εκλέχτηκε αντιπρόεδρος της Βουλής και πήρε μέρος στη Θεσσαλική Επανάσταση. Λόγω των φιλελεύθερων φρονημάτων του διώχτηκε και το 1856 κατέφυγε στην Κωνσταντινούπολη, όπου και πέθανε. Συνεργάστηκε με τις εφημερίδες της Πόλης Αρμονία, Νεολόγος και Ομόνοια. Στην Αρμονία μάλιστα δημοσίευσε το 1864 τη διάλεξη Περί Πολιτείας (που εκδόθηκε αργότερα στη Σμύρνη και τη Σύρο) καθώς επίσης συνδικαλιστικά άρθρα. Γνωστός στο χώρο τις λογοτεχνίας είναι κυρίως για τις θεατρικές κωμωδίες του, με βασικό χαρακτηριστικό την καυστική σάτιρα της ελληνικής κοινωνίας μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Πρωτοεμφανίστηκε με τη δημοσίευση των Επτά διαλόγων στην εφημερίδα Εποχή και ακολούθησαν ο Λεπρέντης (1835), ο Τυχοδιώκτης (1835), ο Υπάλληλος (1836) ο Ευγενής (1838) και ο Χαρτοπαίκτης (1839). Το 1842 εξέδωσε τα απομνημονεύματά του από τον κρητικό αγώνα, με τίτλο Κρητικά και το 1869 τη μονογραφία Η νήσος Αντιγόνη. Το τελευταίο του έργο ήταν το κριτικό δοκίμιο της λαϊκής μυθιστορηματικής σύγχρονής του παραγωγής Παροδική μικρογραφία μυθιστορημάτων και εκδόθηκε το 1882. Εξέδωσε επίσης μια παράφραση του Πλούτου του Αριστοφάνη, και μια μελέτη με τίτλο Συνοπτικός παραλληλισμός ηθών και εθίμων ως και τινών περιέργων των επί Ομήρου Αχαιών προς τινά των νεωτέρων Ελλήνων, ενώ σώζεται επίσης ο τίτλος από μια χαμένη κωμωδία του με τίτλο Ο Οψίπλουτος. 1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Μιλτιάδη Χουρμούζη βλ. Ευαγγελίδης Τρ.Ε. – Μοάτσος Ερ., «Χουρμούζης Μιχαήλ Βυζάντιος», Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια24. Αθήνα, Πυρσός, 1934 και Χρονολόγιο του Μ.Χουρμούζη, στον τόμο Μ.Χουρμούζη, Διάλογοι επτά• Καταχωρηθέντες εις την εφημερίδα Η Εποχή (τω 1834 έτει). Αθήνα, Ιθάκη, 1980.

Για το ραδιόφωνο: Χρονολογία Ηχογράφησης, 16 Μαρτίου 1982

ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΧΑΝΙΩΤΗΣ, ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΤΑΝΙΔΗΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΚΗ ΜΟΥΝΔΡΕΑ, ΜΟΥΣΙΚΗ ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ.

Παίζουν οι ηθοποιοί: ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΓΙΑΝΚΑ ΑΒΑΓΙΑΝΟΥ, ΚΩΣΤΑΣ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΣΧΙΔΗΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, ΠΑΝΟΣ ΧΑΤΖΗΚΟΥΤΣΕΛΗΣ, ΠΑΝΟΣ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΛΑΒΡΟΥΖΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΜΠΕΡΙΔΗΣ, ΝΤΟΡΑ ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΥ, ΝΑΝΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ, ΡΕΝΑΤΑ ΠΑΠΑΚΩΣΤΑ, ΑΡΓΥΡΗΣ ΠΑΥΛΙΔΗΣ, ΜΑΡΙΑ ΤΖΟΜΠΑΝΑΚΗ, ΚΩΣΤΑΣ ΤΖΟΥΒΑΡΑΣ, ΜΙΧΑΛΗΣ ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ, ΚΩΣΤΑΣ ΤΣΑΠΕΚΟΣ, ΜΑΝΟΣ ΤΣΙΛΙΜΙΔΗΣ, ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ.