ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΟΥ ΘΕΟΦΙΛΟΥ ΤΟΥ ΝΕΣΤΟΡΑ ΜΑΤΣΑ

"Μια φορά και έναν καιρό, ήταν ένας φτωχός φουστανελάς που είχε τη μανία να ζωγραφίζει. Τον έλεγαν Θεόφιλο. Τα πινέλα του τα κουβαλούσε στο σελάχι του, εκεί όπου οι πρόγονοί του έβαζαν τις πιστόλες και τα μαχαίρια τους. Τριγύριζε στα χωριά της Μυτιλήνης και του Πηλίου και ζωγράφιζε. Ζωγράφιζε ό,τι του παράγγελναν για να βγάλει το ψωμί του. Στον Άνω Βόλο υπάρχουν κάμαρες ολόκληρες ζωγραφισμένες από το χέρι του Θεόφιλου, καφενέδες στη Λέσβο, μπακάλικα και μαγαζιά σε διάφορα μέρη, που δείχνουν το πέρασμά του - αν σώζονται ακόμη. Ο κόσμος τον περιγελούσε …

Έτσι κυλούσε η ζωή του και ο Θεόφιλος πέθανε (1873-1934). Μια μέρα ήρθε ένας ταξιδιώτης από το Παρίσι. Είδε αυτή τη ζωγραφική, μάζεψε καμιά πενηνταριά κομμάτια, τα τύλιξε και πήγε να τα δείξει στους φωτισμένους κριτικούς που κάθονται κοντά στον Σηκουάνα. Και οι φωτισμένοι κριτικοί βγήκαν και έγραψαν, πως ο Θεόφιλος ήταν σπουδαίος ζωγράφος. Και μείναμε με το στόμα ανοιχτό στη Αθήνα.

Το επιμύθιο αυτής της ιστορίας είναι ότι λαϊκή παιδεία δεν σημαίνει μόνο να διδάξουμε τον λαό αλλά και να διδαχθούμε από τον λαό" .                                             Γιώργος Σεφέρης

Παίζουν οι ηθοποιοί: Γιάννης Αργύρης - Θεόφιλος, Σταύρος Ξενίδης, Πόπη Παπαδάκη, Αγγελος Γιαννούλης, Ανδρέας Βεντουράτος, Βασίλης Ανδρονίδης, Χρήστος Κατσιγιάννης, Λουκιανός Ροζάν, Αγνή Βλάχου, Τζόλη Γαρμπή, Ορφέας Ζάχος, Λάζος Τερζάς, Ελένη Μενάνδρου, Μάκης Λειβαδάς, Ματίνα Καρρά. 

Ο Νέστορας Μάτσας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1935. Ακολούθησε ελεύθερες σπουδές για το θέατρο και τον κινηματογράφο στο Παρίσι και μάλιστα με υποτροφία της Γαλλικής Κυβέρνησης. Είναι αδερφός του Αρτέμη Μάτσα, η ομοιότητά τους δε είναι εκπληκτική.

Από πολύ νωρίς (1951) έκανε την εμφάνισή του στο χώρο των γραμμάτων με νουβέλες και διηγήματα στο περιοδικό Νέα Εστία. Η πρώτη συλλογή διηγημάτων του αποτέλεσε και το πρώτο του βιβλίο με τον τίτλο "Άνθρωποι των Χαμένων Παραδείσων" που κυκλοφόρησε το 1954. Ακολούθησαν έκτοτε πολλά βιβλία όπως βιογραφίες, διηγήματα, μυθιστορήματα αλλά και παιδική λογοτεχνία. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν το "Κλειστοί ουρανοί", "Ο Μεσσίας", "Το παραμύθι του Θεόφιλου" (με το οποίο και κατέκτησε το Α' κρατικό βραβείο μυθιστορηματικής βιογραφίας), "Χωρίς Αγάπη" (με το οποίο έλαβε διεθνή έπαινο βραβείου Άντερσεν), "Στέγη από ουρανό: Σαρακατσάνικο οδοιπορικό", "Το περιβόλι με τα χαμένα παραμύθια" (Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών), "Το δισάκι του ασκητή" κ.ά.

Παράλληλα ο Νέστορας Μάτσας ασχολήθηκε με τον κινηματογράφο και ιδιαίτερα με τη διάσωση του λαογραφικού υλικού της Ελλάδος έχοντας στο ενεργητικό του άνω των 70 "ντοκιμανταίρ", ελληνικού εθνογραφικού περιεχομένου, μεταξύ των οποίων και τρεις μεγάλου μήκους ταινίες "Οι ρίζες του τόπου μας" με το οποίο και τιμήθηκε με Χρυσό Μετάλλιο καθώς και Βραβείο Διεθνούς Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, "Το Α και το Ω: Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός" και "Αλέξανδρος ο Μέγας". Επίσης θεωρείται ο πρώτος που εισήγαγε λαογραφικές εκπομπές στην ελληνική τηλεόραση.

Τιμήθηκε με πολλά τόσο λογοτεχνικά βραβεία ελληνικά και ξένα όσο και κινηματογραφικά από τα οποία και ξεχωρίζουν το μεγάλο βραβείο με ασημένιο κύπελλο του Ιταλικού υπουργείου παιδείας για το εξαίρετο ντοκιμαντέρ: "Ο Οδυσσέας ζει πάντα - Ελληνικές θάλασσες", επίσης το Μεγάλο Βραβείο με χρυσό Μετάλλιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Τουριστικών Ταινιών Μασσαλίας για το ντοκιμαντέρ "Η γιορτή δεν τελειώνει ποτέ", καθώς και τιμητικό δίπλωμα του Φεστιβάλ Καννών 1970 για τη ταινία (μικρού μήκους) "Η άλλη σιωπή". Τέλος τιμητικό επίσης δίπλωμα του Διεθνούς Φεστιβάλ Ρώμης για τα δύο ντοκιμαντέρ "Το παραμύθι του Θεόφιλου" και "Το τάμα" 1971.

Η προσφορά του Νέστορα Μάτσα στην ελληνική Λαογραφία υπήρξε αναμφισβήτητα μεγάλη και ίσως η μεγαλύτερη στο καλλιτεχνικό αυτό είδος του ντοκιμαντέρ.

Ο ηθοποιός Κην (Μεγαλοφυΐα και τρέλα)

Ο Κην είναι ελεύθερος. Ο λόγος για τον οποίο αλλάζει συμπεριφορά, που παραφέρεται, χάνει τα λογικά του ή προσποιείται ότι τα χάνει, είναι η έλλειψη σεβασμού που εισπράττει από την κοινωνία. Η κοινωνία τη μια στιγμή τον χρίζει "βασιλέα της Αγγλίας" και την άλλη τον κατακεραυνώνει για την απρεπή και άλογη στάση του. Η κοινωνία του επιβάλλει την αλλαγή που, όταν βλέπει το αληθινό του πρόσωπο, δεν της αρέσει και ανά πάσα ώρα και στιγμή καιροφυλακτεί για να του επιτεθεί. Έτσι κι εκείνος αναγκάζεται να φορέσει την οικεία μάσκα του ρόλου του, του ρόλου που κάθε φορά τον συμφέρει να ενσαρκώνει, σύμφωνα με τις περιστάσεις που οι άλλοι του καθορίζουν. Ο Κην είναι ελεύθερος μέσα στην ανελευθερία των υπολοίπων. Οι πράξεις του τις περισσότερες φορές είναι αλόγιστες.

Ένα δράμα σε πέντε πράξεις, γραμμένο το 1836 σε εποχή μεγάλης δημοτικότητας του Αλέξανδρου Δουμά και που αναφέρεται στο Λονδίνο του 1820. Για το θέμα του, ο Δουμάς παίρνει το χαρακτήρα του μεγαλύτερου Σαιξπηρικού ηθοποιού της εποχής του, Edmund Kean (1787-1833). Ο Kean γεννήθηκε στη φτώχεια και την αφάνεια, γρήγορα έγινε στη Βρετανία ο πιο διάσημα και καλύτερα αμειβόμενος ηθοποιός χάρις στην τεράστια δύναμη και ικανότητα του, κερδίζοντας την εύνοια της κοινωνίας του Λονδίνου. Η ιδιωτική ζωή του ήταν χαοτική, μέσα στη βία, τη μέθη, καθώς και την αμαρτία με τις συζύγους άλλων. Ο Kean κατέρρευσε στη σκηνή το 1833 (παίζοντας Othello) και πέθανε άπορος.
Στο έργο, ο Kean έχει εμπλακεί σε μια δυστυχισμένη ερωτική σχέση με την κοντέσα Έλενα Koefeld, σύζυγο του βρετανικού πρέσβη. Ξυπνώντας από ένα μεγάλο μεθύσι, ο Kean συναντά την ανήλικη κληρονόμο, Άννα Damby, που έχει μόλις φύγει από ένα προξενιό με ένα ισχυρό πολιτικό, τον Λόρδο Melville.
Την συνάντηση θα προσέξει ο Melville, ο οποίος, γνωρίζοντας τη φήμη του Kean ως γυναικά, σχεδιάζει να απαγάγουν την Μις Damby και να κατηγορήσουν για αυτό τον Kean. Εν τω μεταξύ…
Για το ραδιόφωνο στο Θέατρο της Τετάρτης: Χρονολογία Ηχογράφησης 23 Σεπτεμβρίου 1974
Πρώτη εκπομπή: 9 Οκτωβρίου 1974, Επαναληπτικές εκπομπές: 13 Σεπτεμβρίου 1992
ΣΥΓΓΡΑΦΗ Αλέξανδρος Δουμάς, Συντελεστές ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ Κώστας Ασημακόπουλος,
ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Δόμνα Ακατογλίδου, ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Κώστας Ασημακόπουλος,
Παίζουν οι ηθοποιοί: Ρίτα Μουσούρη, Φοίβος Ταξιάρχης, Λόϊσκα Αβαγιανού, Γιώργος Αρμαδώρος, Αντιγόνη Βαλάκου, Βίλμα Κύρου, Γιάννης Θειακός, Γιάννης Λιακάκος, Δημήτρης Κοντογιάννης, Γιάννης Κατράνης, Λουκιανός Ροζάν, Μάκης Ρευματάς, Νίκος Χατζίσκος,

ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΤΡΟΧΙΕΣ:ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΝΙ ΣΤΗ ΜΑΓΝΗΤΟΤΑΙΝΙΑ 12 (KΩΜΩΔΙΕΣ) Ο Τοπικος Παραγων

Αγαπητοι φιλοι του Θεατρου στο Ραδιοφωνο καλημερα σας.
Με την σημερινη αναρτηση ολοκληρωνουμε τον κυκλο των κωμωδιων στο τρεχον αφιερωμα. Προκειται για τον "Τοπικο Παραγοντα", μια σατιρα των πολιτικων ηθων στην ελληνικη επαρχια. 

Η υποθεση αφορα εναν πανισχυρο τοπικο κομματαρχη, τον Σπυρο Δαλεγκο, ο οποιος με τις 900 ψηφους που ελεγχει αποτελει τον ρυθμιστη των εκλογων σε μια επαρχιακη πολη. Τις ψηφους αυτες τις δινει προικα στην κορη του που ειναι ερωτευμενη με τον εναν απο τους δυο υποψηφιους,τον νεαρο δικηγορο Ντινο. Εκεινος θελει να την παντρευτει,αλλα η συνειδηση του δεν του επιτρεπει να δεχτει την,παλαιοκομματικης αντιληψης,προταση του Δαλεγκου για συνεργασια. Απο το σημειο αυτο θα αρχισουν να ξετυλιγονται μια σειρα απο ευτραπελες καταστασεις που καταδεικνουν ολο το μικροπολιτικο αλισβερισι και την πελατειακη νοοτροπια που χαρακτηριζει τα ελληνικα πολιτικα πραγματα.
Το εργο γραφτηκε απο τον Παναγιωτη Καγια το 1935 και ανεβηκε για πρωτη φορα απο την Μαρικα Κοτοπουλη τον Αυγουστο του 1945, με τον Βασιλη Λογοθετιδη στο ρολο του κομματαρχη Δαλεγκου και με σκηνοθετη τον Τακη Μουζενιδη.
Το 1958 το ανεβασε ξανα ο Δημητρης Ροντηρης στο Δημοτικο Θεατρο Πειραια, ενω το καλοκαιρι 1972 σκηνοθετηθηκε απο τον Λαμπρο Κωστοπουλο για το περιοδευον θερινο κλιμακιο του Εθνικου. Στον ρολο του Σπυρου Δαλεγκου αυτη την φορα εμφανιζονταν ο Θεοδωρος Μοριδης.
Πριν απο το τελευταιο ανεβασμα του στην πρωτη κρατικη σκηνη της χωρας ειχε προηγηθει η μεταφορα του στον κινηματογραφο,το 1961, με τον τιτλο "Οι 900 της Μαρινας". Την σκηνοθεσια ανελαβαν απο κοινου οι πρωτοεμφανιζομενοι σε αυτη την θεση Θανος Σαντας και Κωστας Δουκας. Ο τελευταιος ειχε και την ευθυνη της σεναριακης διασκευης. Στους κυριους ρολους εμφανιζονται οι ηθοποιοι Αρης Μαλλιαγρος, Γκελυ Μαυροπουλου,Νικος Τζογιας, Θανασης Βεγγος, Σονια Ζωιδου, Φροσω Κοκκολα, Περικλης Χρισοφοριδης και Λαυρεντης Διανελλος.
Συγκεντρωσε σε πρωτη προβολη 7.800 θεατες,καταλαμβανοντας την 50η θεση αναμεσα στις 58 ταινιες που παιχτηκαν την σεζον 1960-61.
Το 1969 το εργο περασε και στα ερτζιανα με την ηχογραφηση του για την Κρατικη Ραδιοφωνια.
Η ραδιοσκηνοθεσια ηταν του Ιωνα Νταιφα
Τους βασικους ρολους ερμηνευσαν οι ηθοποιοι Γιαννης Μιχαλοπουλος, Αννα Κυριακου, Δημητρης Μαλαβετας, Ριτα Μουσουρη, Λουκιανος Ροζαν, Αρτεμης Ματσας και Δημητρης Ζακυνθυνος.
Καλη ακροαση!