ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΜΑΤΕΣΗ

              

 

Σκηνοθεσία:

 Παύλος Μάτεσις

Μουσική επιμέλεια: Λένα Στάθη
Τεχνικός ηχογράφησης: Σίφης Σιγανός
Α΄Μετάδοση: 1.11.87
Διάρκεια: 97΄25΄΄

Παίζουν: Αντώνης Αντωνίου, Τζέση Παπουτσή, Μιχάλης Μητρούσης, Κώστας Τριανταφυλλόπουλος.

Το έργο προλογίζει ο συγγραφέας.

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΤΕΣΙΣ

Πριν από λίγες μέρες έφυγε από τη ζωή ένας από τους σημαντικότερους ανθρώπους της Ελληνικής και Παγκόσμιας διανόησης, ο συγγραφέας και μεταφραστής Παύλος Μάτεσις.

Την περασμένη Τρίτη το Τρίτο Πρόγραμμα 90,9 παρουσίασε ένα αφιέρωμα με μια κωμωδία σε δική του μετάφραση.

Σήμερα όμως θα έχουμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε ένα θεατρικό έργο του πρωτοποριακού Έλληνα δημιουργού το οποίο ηχογραφήθηκε και πρωτοπαρουσιάστηκε το 1987 στην Ελληνική Ραδιοφωνία: Το έργο «Βιοχημεία» που ο Μάτεσις έγραψε κατά την διάρκεια της δικτατορίας.

Το θεατρικό αυτό -που συμπτωματικά είχε προγραμματιστεί για σήμερα πριν το θάνατο του-, έχουμε την τύχη να προλογίζεται εδώ από τον ίδιο τον Μάτεσι, προσφέροντας μας μία κατατοπιστική εισαγωγή.

Σήμερα δεν θα επαναλάβουμε τα βιογραφικά του στοιχεία που σε πολλούς, φυσικά, είναι ήδη γνωστά. Είναι άλλωστε ιδιαίτερα απλό να τα αναζητήσει κανείς. Ή μάλλον οφείλει να τα αναζητήσει και κυρίως να ανατρέξει στο έργο του διότι η πολυσχιδής, πρωτοποριακή συγγραφική προσωπικότητα του Μάτεσι αποτελεί σπουδαίο σταθμό στην πνευματική ζωή.

Ας περιοριστούμε μόνο, επί τη ευκαιρία, να αναφερθούμε σε ένα κείμενο της θεατρολόγου Ειρήνης Μουντράκη: «Ο Παύλος Μάτεσις από το πρώτο του κιόλας έργο, το μονόπρακτο «Η τελετή» του 1967, ήταν ένας ώριμος και σταθερά προσανατολισμένος θεατρικός συγγραφέας. Με το θέατρό του ανανέωσε το δραματουργικό τοπίο, καταφέρνοντας να προσπεράσει και να υπονομεύσει την επικρατούσα ηθογραφία ενώ ταυτόχρονα οδήγησε τη θεατρική γραφή σε λύσεις που ξεπερνούσαν την επικρατούσα τεχνική.

Ο λόγος του (λόγος υψηλός) υπαγορεύεται από τη δράση ενώ κύριο συστατικό του θεάτρου του είναι ένα υπερρεαλιστικό - μεταφυσικό στοιχείο. Το θέατρο του Μάτεσι είναι βαθιά υπαρξιακό, ασυμβίβαστο και υπερήφανο μπροστά στην τραγικότητα της ζωής. Όσο για τους ήρωές του, διαθέτουν ένα μεγάλο μειονέκτημα: είναι μπροστά από την εποχή της δημιουργίας τους.»

ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΚΑΙ ΠΑΛΙΑ ΔΑΝΤΕΛΑ ΤΟΥ ΤΖΟΤΖΕΦ ΚΕΣΕΡΛΙΝΓΚ

Το σημερινό μας έργο γράφτηκε το 1939. Το 1941 ξεκίνησε να παίζεται στο Μπρόντγουαίη, στο θέατρο Fulton με τεράστια επιτυχία. Οι παραστάσεις σταμάτησαν το 1944 και τον ίδιο χρόνο προβλήθηκε στις κινηματογραφικές αίθουσες με εξίσου μεγάλη επιτυχία. Κλασικό πια έργο, μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες και παίζεται ακόμα και σήμερα.

Πρόκειται για μια μαύρη κωμωδία με κεντρικό ήρωα τον Mortimer Brewster, θεατρικό κριτικό που μισεί το θέατρο και πρέπει να τα βγάλει πέρα με την τρελή οικογένειά του και την τοπική αστυνομία του Brooklyn στη Νέα Υόρκη. Η οικογένειά του αποτελείται από τις δύο γεροντοκόρες θείες του που έχουν χόμπι και θεωρούν ότι επιτελούν θεάρεστο έργο να ξεκουράζουν μοναχικούς ηλικιωμένους άντρες, στους οποίους νοικιάζουν δωμάτιο στο σπίτι τους, με ένα ποτήρι σπιτικό κρασί που περιέχει αρσενικό, στρυχνίνη και μία σταλίτσα υδροκυάνιο. Υπάρχει και ο αδελφός του που πιστεύει ότι είναι ο Τέντυ Ρούσβελτ και περνάει το χρόνο του σκάβοντας αναχώματα για το κανάλι του Παναμά, στο υπόγειο του σπιτιού. Αυτά βέβαια τα αναχώματα χρησιμοποιούν οι δύο ηλικιωμένες θείες του για να θάβουν τα θύματά τους. Η κωμωδία όμως εξελίσσεται από το σημείο που εμφανίζεται ο τρίτος αδελφός Τζόναθαν Μπριούστερ. Ο Τζόναθαν είναι ένας ψυχοπαθής δολοφόνος και μαύρο πρόβατο για την οικογένεια. Ο Τζόναθαν έχει υποβληθεί σε μία σειρά πλαστικών επεμβάσεων, για να κρύψει την πραγματική του ταυτότητα. Οι επεμβάσεις έγιναν όλες από τον φίλο και συνεργάτη του αλλά και πιστό ακόλουθό του Γερμανό δόκτορα Αϊνστάιν. Τώρα μοιάζει με τον ήρωα του μυθιστορήματος της Μαίρης Σέλεϊ: Φρανκενστάιν.

Ένα λογοτεχνικό έργο που, αν και γράφτηκε το 1816, επηρέασε και συνεχίζει να επηρεάζει τον κινηματογράφο όσο λίγα λογοτεχνικά έργα με τις κινηματογραφικές μεταφορές του να εκτείνονται από τη φρίκη στην κωμωδία!

ΤΖΟΖΕΦ ΚΕΣΣΕΡΛΙΝΓΚ

Ο Τζόζεφ Ότο Κέσσερλινγκ ήταν αμερικάνος συγγραφέας και θεατρικός συγγραφέας. Γεννήθηκε στις 21 Ιουλίου 1902 στη Νέα Υόρκη. Η οικογένειά του είχε γερμανική καταγωγή. Στα 20 του έκανε μαθήματα φωνητικής και σκηνοθεσίας. Από το 1933 άρχισε να δουλεύει αποκλειστικά ως συγγραφέας. Αρκετά του έργα παίχτηκαν στο Μπρόντγουαίη, Wisdom in Women (1935, Four Twelves are 48 (1951), and Mother of that Wisdom (1963). Αλλά το έργο με το οποίο έμεινε γνωστός στο ευρύ κοινό, είναι το Arsenic and Old Lace , (Αρσενικό και παλιά δαντέλα). Αυτή η μαύρη κωμωδία τον έκανε διάσημο παγκοσμίως και ήταν το μόνο του έργο που είχε (τόσο μεγάλη) απήχηση.
Πέθανε στη Νέα Υόρκη το 1967.
Το 1980 καθιερώθηκε το Βραβείο θεατρικών συγγραφέων Κεσσερλινγκ, χρηματοδοτούμενο από τη χήρα του.


Μετάφραση και διασκευή για το ραδιόφωνο – Παύλος Μάτεσις
Μουσική επιμέλεια – Ολυμπία Κυριακάκη Λουκίσσα
Σκηνοθεσία – Κοραής Δαμάτης
Πρώτη μετάδοση: 21.5.1995
Παίζουν οι ηθοποιοί: Νέλλη Αγγελίδου, Ντίνα Κώνστα, Βασίλης Ρίσβας, Νίκος Μπουσδούκος, Μιχάλης Μητρούσης, Γιώργος Λέφας, Ακίνδυνος Γκίκας, Μπάμπης Γιωτόπουλος, Σοφία Κακαρελίδου, Κώστας Σπυρόπουλος, Γιώργος Σουξές.