ΤΟ ΓΥΜΝΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΑΝΡΙ ΜΠΑΤΑΙΓ

 

Γυμνή Γυναίκα

The Model from Montmartre

La Femme Nue

Υπόθεση: Ένας επιτυχημένος πλέον ζωγράφος ξεχνά τη σύντροφο των δύσκολων νεανικών του χρόνων, η οποία ήταν και το μοντέλο που τον ενέπνευσε για να κάνει ένα από τα διασημότερα πορτρέτα του. Η απόφαση του όμως αυτή είναι οριστική ή η καρδιά του θα του ζητήσει να διαλέξει ξανά;

Η Κατίνα Παξινού το 1928, εμφανίζεται για πρώτη φορά στο θέατρο πρόζας ως μέλος του θιάσου της Μαρίκας Κοτοπούλη, παίζοντας στο έργο του Ανρί Μπατάιγ  «Γυμνή Γυναίκα»

Ανρί Μπατάιγ, (Henry Bataille, Νιμ 1872 – Ριέιγ-Μαλμεζόν 1922). Γάλλος ποιητής και θεατρικός συγγραφέας. Οι γονείς του πέθαναν όταν ήταν ακόμα σε νεαρή ηλικία. Έχοντας παρουσιάσει καλλιτεχνικές τάσεις στη ζωγραφική και στη συγγραφή ποιημάτων στο σχολείο, ξεκίνησε να γράφει σε ηλικία 14 ετών. Έπειτα από αρκετές αποτυχημένες συγγραφικές απόπειρες απέκτησε δημοσιότητα μετά την έκδοση του βιβλίου του L’Enchantement (1900), την οποία ακολούθησαν τα έργα του Μαμά Κολιμπρί (Maman Colibri, 1904), Η γυμνή γυναίκα (La Femme Nue, 1908, ένα από τα πιο αξιόλογα έργα του) και Η μωρά παρθένος (La Vierge Folle, 1910).

Τα θεατρικά έργα του σημείωσαν μεγάλη επιτυχία χάρη στη λεπτομερειακή και συχνά έντεχνη και εμπεριστατωμένη ανάλυση της νευρωτικής ψυχολογίας, σε περιπτώσεις ακραίας ερωτικής έντασης ή λεπτής συναισθηματικής απάθειας. Η τεχνική του βασίζεται στα υπονοούμενα και στις αποχρώσεις, ενώ δεν αποκλείει τα εντυπωσιακά στοιχεία, τα οποία τον κατέστησαν τελευταίο κληρονόμο του δράματος του 19ου αι.

Επίσης ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα έργα του Το γαμήλιο εμβατήριο (1905) και Πολίς (1906), ενώ από τα πιο παράξενα έργα του είναι Ο Άνθρωπος με το τριαντάφυλλο (1920), μια νέα ερμηνεία του μύθου του Δον Ζουάν.

Η ποιητική συλλογή του με τίτλο Η θεία τραγωδία (La Tragédie Divine, 1917) είναι εμπνευσμένη από τη φρίκη του πολέμου. 

Πολλά έργα του έχουν διασκευαστεί για τον κινηματογράφο.          

Για το ραδιόφωνο

Παίζουν οι ηθοποιοί: Δημήτρης Ποταμίτης, Νίκος Βανδώρος, Κώστας Καστανάς, Γιώργος Βουτσίνος, Νίκη Τριανταφυλλίδου, Γιώργος Κατσάρας, Κυριάκος Δανίκας, Γιάννης Στρατάκης, Νίκος Βαμβακάς, Κατερίνα Μπόμπου, Γιάννης Σμυρναίος, Δημήτρης Ζακυνθινός, Θεόδωρος Ζιζίκος, Μαρία Δημητριάδου, Ιάκωβος Ψαρράς, Φραγκούλης Φραγκούλης, Μέλπω Ζαρόκωστα, Νίκος Σκιαδάς, Λουκιανός Ροζάν, Γίτσα Βαλμά. 

                                                                                                                                                                     

Ο ΛΩΡΕΝΣ ΤΗΣ ΑΡΑΒΙΑΣ του Τέρενς Ράντιγκαν

Αγαπητοί φίλοι καλησπέρα σας! Ήταν πραγματικά μεγάλη η έκπληξή μου, όταν εντόπισα στο αρχείο που μας πρόσφερε ο  Γ. Χ από Θεσσαλονίκη- ανάμεσα σε πλήθος θεατρικών έργων - τον Λόρενς της Αραβίας. Μα η τόσο γνωστή και πολυβραβευμένη ταινία έχει υπάρξει και ως θεατρικό έργο; Αναρωτήθηκα. Μάλιστα  το έχει γράψει ο πολύ σημαντικός Άγγλος θεατρικός συγγραφέας Τέρενς Ράτιγκαν, γνωστός σε εμάς από άλλα έργα (ΕΔΩ).

T.E. Laurence

Ο Τόμας Έντουαρντ Λόρενς(υπαρκτό πρόσωπο), που έμεινε γνωστός ως Λόρενς της Αραβίας, ήταν Εγγλέζος αξιωματικός την εποχή του Ά Παγκοσμίου Πολέμου.Υπήρξε ένα πρόσωπο στο μεταίχμιο δύο κόσμων, που κατάφερε να συνεγείρει το Αραβικό Έθνος, να του δώσει ενιαίο όραμα, κοινή συνείδηση και να το εξωθήσει να εκδηλωθεί σαν σύμμαχος των αντιγερμανικών δυνάμεων. Αυτό έφερε σαν αποτέλεσμα να μεταβληθεί ο πολιτικός χάρτης ολόκληρης της περιοχής. Ο Λόρενς με τη δράση του στα πεδία των μαχών (θυμηθείτε τη γνωστή ομότιτλη ταινία) πέρασε στα όρια του θρύλου. Παρ' όλα αυτά δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι ο Λόρενς ήταν μια πολυσχιδής προσωπικότητα:  ικανότατος αρχαιολόγος, διπλωμάτης, ιστοριοδίφης, συγγραφέας και εμψυχωτής των λαών.
Αγαπητοί φίλοι, πόσο εύκολο είναι ξεφορτωθούμε την ισχυρή εντύπωση που οι εικόνες και οι σκηνές της ταινίας έχουν εγκαταστήσει στη μνήμη μας, δεν το γνωρίζω. Ωστόσο αυτό που όλοι οι ραδιοθεατρόφιλοι έχουμε ως εμπειρία, είναι ότι εκπαιδευμένοι πλέον ως ακροατές και αφημένοι στη μαγική πένα του Ράτιγκαν, χωρίς αμφιβολία θα απολαύσουμε το έργο σκηνοθετώντας ο καθένας για τον εαυτό του.
                                                 ΚΑΛΗ ΣΑΣ ΑΚΡΟΑΣΗ!

Η ηχογράφηση για το ραδιόφωνο έγινε το 1977 για την εκπομπή από το Ελληνικό και Ξένο Δραματολόγιο. Παίζουν με τη σειρά που θα ακουστούν οι ηθοποιοί: Μαρία Βούλγαρη, Νίκος Δενδρινός, Βασίλης Πλατάκης, Νίκος Σκιαδάς, Χρήστος Πάρλας( Λόρενς της Αραβίας), Γιώργος Βουτσίνος, Γιώργος Σταμάτης, Τρύφων Καρατζάς, Θόδωρος Κατσαδράμης, Γιώργος Κωσταντής, Δημήτρης Ποταμίτης, Γιώργος Βελέτζας, Βασίληε Μαυρομάτης, Γιάννης Σαβαΐδης, Κώστας Αρζόγλου, Γιάννης Παπαϊωάννου, Χρήστος Δαχτυλίδης, Δημήτρης Κοντογιάννης, Γιώργος Γεωγλερής, Γιάννης Σμυρναίος, Δημήτρης Νικολαΐδης.
Η μετάφραση και η ραδιοφωνική διασκευή είναι της Ντόρας Βολανάκη.
Η ραδιοσκηνοθεσία είναι του Δημήτρη Νικολαΐδη
Το ηχητικό αρχείο προέρχεται από τη συλλογή του Γ.Χ από Θεσ/κη, τον οποίο ευχαριστούμε και με αυτήν την ευκαιρία θερμά

ΣΥΝΑΠΑΝΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΠΕΝΤΕΛΗ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΘΕΟΤΟΚΑ

"Το έργο μάς μεταφέρει στην αρχή της ειρηνικής, πολύχρονης βασιλείας του Γεωργίου Α', σ' ένα θρυλικό 19ο αιώνα με κρινολίνα, φουστανέλες , γενειοφόρους κυρίους που μιλούν στην καθαρεύουσα, ξένους περιηγητές του ρομαντισμού, μια Γαλλίδα ποιήτρια που γυρνά την Ελλάδα αναζητώντας τους θεούς και έναν νεαρό Σκωτσέζο λόρδο που, άθελά του, προκαλεί περίπλοκα ζητήματα. Συναντάμε επίσης τους ληστές με το μαύρο μαντήλι στο κεφάλι να διασκεδάζουν έξω από την Αθήνα και τους χωροφύλακες του παλιού καλού καιρού, με γαλάζιες στολές, μεγάλα μουστάκια και βουνίσιες νοσταλγίες. Όλα αυτά ο συγγραφέας τα χρησιμοποιεί σαν στοιχεία ενός καθαρού παιχνιδιού της φαντασίας, που δεν υπηρετεί καμιά ιστορικότητα, επικαιρότητα ή σκοπιμότητα, αλλά μόνο το ανυστερόβουλο πνεύμα της κωμωδίας."( Από το πρόγραμμα του ΚΘΒΕ που ανέβασε το έργο την περίοδο 1974-1975)

Η ραδιοφωνική εκδοχή του προηγήθηκε, αφού μεταδόθηκε το1973 στα πλαίσια του Θεάτρου της Κυριακής . Τη ραδιοσκηνοθεσία έκανε ο Γιάννης Παπακυριάκου και τους ρόλους ερμήνευσαν οι ηθοποιοί:  Λουκιανός Ροζάν, Κυριάκος Δανίκας, Άννα Κυριακού, ΔημήτρηΝτουνάκης, Νίκος Βανδώρος, Μιχάλης Μπαλής, Νίκος Μπακογιάννης, Γιώργος Βουτσίνος, Γιώτα Σοϊμήρη, Γιώργος Σταμάτης, Γιώργος Σαλάχας, Κώστας Κατσαρόπουλος, Θόδωρος Δημήτριεφ, Κώστας Θεοδόσης, Πάνος Χατζηκουτσέλης, Γιάννα Ολυμπίου, Ντίνα Γιαννακού, Βασίλης Παπανίκας, Ευάγγελος Πρωτοπαπάς, Φοίβος Ταξιάρχης, Νίκος Παγκράτης, Γιώργος Κωνσταντής

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα.

Ο Γιώργος Θεοτοκάς γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή το 1922, η οικογένεια Θεοτοκά εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Στην πρωτεύουσα ο Θεοτοκάς φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από την οποία αποφοίτησε το 1927. Στη συνέχεια μετέβη στο Παρίσι και στο Λονδίνο και σπουδάζει νομικά, ιστορία, φιλοσοφία. Επέστρεψε λίγο αργότερα στην Αθήνα και εργάστηκε ως δικηγόρος. Παράλληλα, δραστηριοποιήθηκε έντονα στον πνευματικό χώρο. Η Ακαδημία Αθηνών τον βράβευσε με το Bραβείο πεζογραφίας το 1939 για το μυθιστόρημά του Το Δαιμόνιο. Το έργο του διακόπηκε όμως προσωρινά λόγω του ελληνοϊταλικού πολέμου του 1940. Bραβεύτηκε πολλές φορές για το έργο του. Διετέλεσε διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου τις περιόδους 1945-1947 και 1952-1953. Ακόμη, υπήρξε ο πρώτος πρόεδρος του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος από το 1961, έτος ίδρυσης του. Πέθανε το 1966 στην Αθήνα.

Πολυταξιδεμένος και καλλιεργημένος ο Γιώργος Θεοτοκάς άφησε ένα πλούσιο λογοτεχνικό έργο με πολυάριθμα δοκίμια, θεατρικά έργα, κριτικές, μυθιστορήματα, ταξιδιωτικά, κ.λπ., που μεταφράστηκαν σε πολυάριθμες ξένες γλώσσες. Ο Θεοτοκάς υπήρξε ένθερμος οπαδός του δημοτικισμού. Μάλιστα, για τη δράση του αυτή κινδύνευσε να αποβληθεί από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, κάτι που τελικά δεν έγινε και έτσι ολοκλήρωσε τις σπουδές του. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η θεατρική του παραγωγή. Τα έργα του βασίζονται στην ελληνική παράδοση, από την αρχαιότητα μέχρι την πρόσφατη ιστορία. Εμπνέονται από θρύλους, δημοτικά τραγούδια ή ιστορικά γεγονότα.(πηγή wiki)

Για καλύτερη γνωριμία με τον θεατρικό Θεοτοκά επισημαίνουμε στους φίλους του blog  ότι υπάρχει ανάρτηση με το έργο του " Το παιχνίδι της τρέλας και της φρονιμάδας". Πηγαίνετε γρήγορα εκεί με τη βοήθεια του υπερσυνδέσμου που ακολουθεί.  ΚΑΛΗ ΣΑΣ ΑΚΡΟΑΣΗ!

http://radio-theatre.blogspot.gr/2009/10/blog-post_10.html

ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΣΤΕΦΑ ΤΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΥ

Ο Ξενόπουλος στο μυθιστόρημά του αυτό, μας ιστορεί τον τρυφερό κι ειλικρινή έρωτα δυο παιδιών που ανήκουν σε διαφορετικές τάξεις κι αγωνίζονται να ξεπεράσουν το χάσμα που τους χωρίζει. Όμως ο αναγνώστης ακολουθώντας το δρόμο της αγάπης τους, βλέπει να ξετυλίγεται, σαν σε κινηματογραφική ταινία, ολοζώντανη κι η ζωή του νησιού της.

Ο Τώνης Τοκαλέδος, γιος του άρχοντα κόντε Ριχάρδου, ύστερα από πολύχρονη απουσία επιστρέφει στη Ζάκυνθο και συναντά τη παιδική του αγάπη, τη Μαργαρίτα Στέφα. Ο έρωτας των δυο νέων φουντώνει ξανά, αλλά ο κόντες που είναι υποψήφιος βουλευτής στέκεται αξεπέραστο εμπόδιο ανάμεσά τους, κατηγορώντας το γιο του πως υποσκάπτει τη πολιτική του σταδιοδρομία. Ο Τώνης και η Μαργαρίτα μετά από πολλές συγκρούσεις στις οποίες συμμετέχει βοηθώντας τους και η μάνα της Μαργαρίτας, Γιακουμάκαινα, αποφασίζουν να αψηφήσουν τη γνώμη του και να παντρευτούν. Ο Ριχάρδος αναγκάζεται να δώσει τη συγκατάθεσή του προκειμένου να αποφύγει το σκάνδαλο και το γεγονός αυτό του προσφέρει ανέλπιστα μεγάλη λαϊκή υποστήριξη, γιατί η Μαργαρίτα γίνεται σύμβολο της ανερχόμενης τάξης των ποπολάρων και της αναπόφευκτης σύγκρουσής της με τη παλιά αριστοκρατία….

Για το ραδιόφωνο: Ηχογράφηση 1972
Παίζουν οι ηθοποιοί: Ανδρέας Φρόνημος, Νάντια Χωραφά, Ρίτα Μουσούρη, Γιώργος Βουτσίνος, Ιωάννα Αρώνη, Νάσος Κεδράκας, Δημήτρης Ποταμίτης, Διονύσης Παγουλάτος, Γίτσα Βαλμά,

(μετατροπή από κασέτα)

Ο ΦΙΛΟΣ ΜΟΥ Ο ΛΕΥΤΕΡΑΚΗΣ ΤΟΥ ΑΛΕΚΟΥ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ

Υπόθεση:

Ο Θόδωρος για να μπορεί να βγαίνει με τις κατά καιρούς ερωμένες του, έχει "εφεύρει" έναν ανύπαρκτο φίλο του από την Πάτρα, τον Λευτεράκη, και τον χρησιμοποιεί σαν άλλοθι στη γυναίκα του Φωφώ. Όταν μια μέρα φτάνει στο σπίτι, εντελώς ξαφνικά, ο ανύπαρκτος Λευτεράκης Τσαμπαρδής, ο Θόδωρος θα τον υποδεχθεί με έκπληξη και τρόμο.

Ήταν την πρώτη Νοεμβρίου του 1955, όταν το Θέατρο Μπουρνέλλη άνοιξε την αυλαία του για την πρεμιέρα της κωμωδίας του Αλέκου Σακελλάριου που έφερε τον τίτλο «Ο φίλος μου Ο Λευτεράκης». Ένα θεατρικό έργο που παρουσιάζεται από τον Θίασο των Ντίνου Ηλιόπουλου και Μίμη Φωτόπουλου, ενταγμένο στο θεατρικό είδος της φάρσας. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μία παράσταση που ακολουθεί το γαλλικό Boulevard (κωμωδία ίντριγκας, τεχνικής και παρεξηγήσεων), ποτισμένη φυσικά με ελληνικό χιούμορ. Οχτώ χρόνια αργότερα από την θεατρική παρουσίαση ακολουθεί η κινηματογραφική μεταφορά από τον Σακελλάριο σύμφωνη με την λογική του Φίνου ο οποίος προτιμούσε να βαδίζει στα σίγουρα μεταφέροντας στο πανί κείμενα ήδη δοκιμασμένα στο σανίδι.

Για το ραδιόφωνο:Παίζουν οι ηθοποιοί: Χριστίνα Σύλβα, Γιώργος Κιμούλης, Χρήστος Βαλαβανίδης, Τίνα Βρεττού, Δήμητρα Γεννηματά, Τζένη Σαμπάνη, Ντάνος Λυγίζος, Ουρανία Μαμάη, Αννα Μπράτσου, Γιώργος Βουτσίνος.

ΤΑΡΤΟΥΦΟΣ του Μολιερου

Το σημερινό μας έργο, είναι ένα από τα γνωστότερα του Μολιερου,ανήκει στην ώριμη εποχή του, και ειναι ιδιαίτερα αγαπητό στο θεατρικό κοινό όχι μόνο της Γαλλίας, αλλά και της Ελλάδας. 

Υπόθεση: Ο πρωταγωνιστης του εργου υποκρινόμενος τον θρήσκο, με πονηριά και καπατσοσύνη, έχει υπό τον απόλυτο έλεγχό του τον Οργκόν, τον πατέρα και κεφαλή μιας ευυπόληπτης και πλούσιας οικογένειας. Ο Οργκόν είναι ανεπηρέαστος απ’ όλα τα μέλη της οικογένειάς του. Έχει κλείσει τ’ αυτιά του και ακολουθεί τυφλά τον Ταρτούφο.Ο Μολιερος,παιρνοντας ως πυρηνα του εργου του τον υποκριτη δεν εβλεπε σε αυτον απλα και μονο ενα τυπικο προσωπειο,αλλα το προιον μιας κοινωνικης δομης.Ο Ταρτουφος αντλει κυρος απο ενα δογμα και εν ονοματι του λεηλατει τις συνειδησεις που διψουν για πιστη,για ενα αποκουμπι.Προσφερει στο αδειο κεφαλι του Οργκον ενα μεγαλοπρεπες ιδεολογικο καπελο.Ο Ταρτουφος ειναι το κεντρικο προσωπο του εργου,αλλα ο ταρτουφισμος δεν ευδοκιμει χωρις τους Οργκον.Ο συγγραφεας υποστηριζει οτι συχνα οι ιδεολογιες κρυβουν μεσα μεσα τους τον παρασιτισμο,την απατη και την εκμεταλλευση.Ωστοσο καμμια απατη δεν μπορει να θριαμβευσει χωρις τους αυτοκλητους οπαδους,που δικαιωνουν την υπαρξη τους μονο μεσα στο κοπαδι.

Το έργο γράφτηκε και παίχτηκε στην πρώτη τρίπρακτη εκδοχή του στις Βερσαλλίες το 1664. Στη δεύτερη, το 1667, το έργο μετονομάζεται σε Απατεώνας. Επιστρέφει στον αρχικό του τίτλο και στην τελική πεντάπρακτη μορφή του το 1669. Η πρώτη παράσταση προκάλεσε τέτοιες αντιδράσεις απ' τους ψευτόθρησκους, ωστε ο ποιητής πιέστηκε να δηλώσει πως δεν ασεβεί, αντιθέτως καταγγέλλει τους εκμεταλλευτές της θρησκείας. Η πρώτη μετάφραση που εντοπιζεται στα ελληνικά είναι του 1815 από τον Κωνσταντίνο Κοκκινάκη σε βιβλίο που έχει τυπωθεί στην Βιέννη. Στην ελληνική σκηνή, η πρώτη τεκμηριωμενη παράσταση είναι του 1944 από το Εθνικό Θέατρο σε σκηνοθεσία του Σωκράτη Καραντινου με τους: Γιώργο Γληνό, Μιράντα Μυράτ, Μαρία Αλκαίου κτλ. Το 1967 ο Σωκράτης Καραντινος ανεβάζει πάλι το έργο στο Εθνικό με πρωταγωνιστές αυτή τη φορά τους: Παντελή Ζερβό, Αλέκα Κατσέλη, Ελένη Χαλκούση, Όλγα Τουρνάκη κτλ. Αυτή η παράσταση, με ελάχιστες αλλαγές στον θίασο ηχογραφήθηκε για το ραδιοφωνικό θέατρο (είναι η σημερινή μας ηχογράφηση). Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος ανεβάζει το έργο το 1968 σε σκηνοθεσία Κυριαζή Χαρατσάρη. Το 1985 ανεβαίνει και πάλι το έργο από το Εθνικό Θέατρο σε σκηνοθεσία του Αλέξη Σολομού με τους: Ανδρέα Φιλιππίδη, Άννα Παϊταζή κτλ. Βεβαίως, έχει ανέβει πάρα πολλές φορές ακόμα από διάφορους θιάσους.

Καλη ακροαση

ΠΑΙΖΟΥΝ: Αλέκα Κατσέλη, Παντελής Ζερβός, Ελένη Χαλκούση, Πόπη Παπαδάκη, Θάνος Λειβαδίτης, Ράνια Οικονομίδου, Ευάγγελος Πρωτοπαπάς, Μιχάλης Καλογιάννης, Νίκος Δενδρινός, Γιώργος Βουτσίνος, Άρης Βλαχόπουλος 

ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 ώρα και 36 λεπτά  - ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ: 1968 (11 Μαρτίου)

ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΕΝΟΣ ΦΕΓΓΑΡΙΟΥ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΤΖΑΒΕΛΛΑ

"Το έργο αυτό κινείται μέσα στις συνταγές των προθέσεων της κομεντί. Ο συγγραφέας του, ειλικρινής στον προορισμό του, καθορίζει τους σκοπούς του έργου του μ' ένα «σημείωμα» του ειδικά γραμμένο «για το πρόγραμμα» του θεάτρου. Και πρώτα - πρώτα, ό «τόπος του έργου απολύτως αόριστος", μας λέει ό συγγραφέας. Ο αρχαίος τραγικός ποιητής θέλει τον «τόπο» καθορισμένο. Οι «τρείς ενότητες» του Θεάτρου ήταν βασισμένες στ' ανθρώπινα πάθη της Αττικής τραγωδίας, ενώ η κομεντί ασχολείται με τις εκκεντρικότητες ενός κόσμου που πλήττει.

Ο ήρωάς του είναι ένας μελλοθάνατος. 'Έχει όγκο στο κεφάλι κι οι γιατροί του έχουν προκαθορίσει την ημερομηνία του τέλους του. Είναι ένας απελπισμένος. που κρύβει την οδύνη του πίσω από φαινομενικές εκκεντρικότητες. Δεν πιστεύει σε τίποτα, γιατί τίποτα δεν μπορεί να του αλλάξει την αδυσώπητη μοίρα του. Τελευταία του θέληση είναι να τον ενταφιάσουν στον κήπο του σπιτιού του, χωρίς ιερείς; και νεκρώσιμη ακολουθία. Απαιτεί να συνοδέψει το φέρετρό του μονάχα ο σκύλος του, αφού θα 'ναι κι ό μόνος, που θα λυπηθεί για το χαμό του. Αυτόν τον άνθρωπο παίρνει ο συγγραφέας, για να επαληθεύσει τις προθέσεις του, για να μας πείσει, πως «ο σημερινός άνθρωπος δεν μπορεί πια να ζητάει μια φυγή απ' το περιβάλλον, μα μια φυγή απ' τον ίδιο τον εαυτό του». Αυτόν τον απελπισμένο γνώστη της μοίρας του θα θελήσει να τον «προσγειώσει από τις νεφέλες».

Ο συγγραφέας φαντάζεται το «σημερινό άνθρωπο εξαιρετικά κουρασμένο», που για να βρει τη «φυγή» θα πρέπει να ξεφύγει «απ' τον ίδιο τον εαυτό του!». «Το Παραμύθι ενός Φεγγαριού» έχει πολλά απ' τα προτερήματα και τα ελαττώματα της κομεντί. Έχει τη συγκίνηση της απίθανης. άλλα ρομαντικής πλοκής του μύθου του. 'Έχει έξυπνο και ραφινάτο λόγο. Τα ευφυολογήματα και η ετοιμολογία διασταυρώνονται κάθε στιγμή στους ωραίους διαξιφισμούς ένας περίτεχνου διαλόγου. «Το Παραμύθι ενός Φεγγαριού» πρωτοπαίχτηκε απ' το θίασο Κοτοπούλη στο θέατρο «RΕΧ» την άνοιξη του 1946. Ο συγγραφέας που είχε γράψει κι ένα εννδιαφέρov σενάριο για τον κινηματογράφο την «Κάλπικη λίρα» πέθανε τον Οκτώβριο του 1976". ( Από το βιβλίο του Μήτσου Λυγίζου ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΡΑΜΑΤΟΥΡΓΙΑ εκδόσεις ΣΜΥΡΝΙΩΤΑΚΗ )

Γιώργος Τζαβέλλας: Ενας αυθεντικός δημιουργός Ως μαθητής το 1927, στα έντεκά του, παρακολούθησε τις Δελφικές Γιορτές της Eύας και του Aγγελου Σικελιανού. Μαγεύτηκε και συγκινήθηκε τόσο με την αναβίωση του αρχαίου ελληνικού δράματος που έβαλε κρυφό του στόχο μια μέρα να ασχοληθεί κι αυτός με την τραγωδία. Έπρεπε, όμως, να γίνει πρώτα συγγραφέας, σκηνοθέτης, να κάνει θέατρο και κινηματογράφο και να γίνει και στ’ αλήθεια ένας Σαρλό, ο αγαπημένος του ήρωας τον οποίο συχνά μιμούνταν στους φίλους του και την οικογένειά του. Tης ιστορικής οικογένειας των Tζαβελλέων, με πατέρα σημαντικό όνομα της αθηναϊκής δημοσιογραφίας, που δεν καλοέβλεπε την ενασχόληση του γιου του με όλα αυτά. Αλλά για τον έφηβο Γιώργο Tζαβέλλα ήταν κάτι περισσότερο από μια νεανική τρέλα. Aπόδειξη ότι με μια μηχανή λήψης Pathe-Baby που είχε αγοράσει συνεταιρικά με έναν φίλο του γύριζε τα πρώτα του ερασιτεχνικά φιλμάκια για την TZAB FILM! Ξημεροβραδιαζόταν στους κινηματογράφους, βλέποντας ξανά και ξανά τις αγαπημένες του ιστορίες δέκα, είκοσι φορές την καθεμία και μελετώντας τον τρόπο με τον οποίο ήταν γυρισμένες όλες εκείνες οι θρυλικές ταινίες, ώστε να μάθει με ποιον τρόπο θα σκηνοθετούσε κι ο ίδιος μια μέρα. Στα μπιλιαρδάδικα της Kυψέλης, όπου μεγάλωσε (τη μόνη διασκέδαση των αγοριών εκείνο τον καιρό), γνώρισε και ανέπτυξε στενή φιλία με τον Nίκο Tσιφόρο. Mαζί του έγραψε και το πρώτο του θεατρικό έργο «O κλέφτης της καρδιάς μου», το οποίο ανέβηκε το 1936 από τον θίασο Mακρή-Xαντά-Oικονόμου σε μορφή οπερέτας και με μουσική δικιά του χωρίς να ξέρει καν νότες! Ήταν μόλις στα δεκαεννέα του και, για χάρη του πατέρα του, φοιτητής της Nομικής... Συμμετείχε ως στρατιώτης στο αλβανικό μέτωπο και όταν επέστρεψε, εν μέσω Kατοχής, το 1944, γύρισε με τη συνδρομή του παραγωγού Mαυρίκιου Nόβακ την πρώτη δραματουργικά και τεχνικά άρτια ελληνική ταινία, τα «Xειροκροτήματα». Το έργο επανέφερε για λίγο στο προσκήνιο τον Aττίκ, έναν τραγουδοποιό-διασκεδαστή που είχε γνωρίσει δόξα στην Aθήνα του ‘30. Η παρακμή και η ένδεια που βίωνε πλέον μες στην αφάνεια συγκίνησαν τον Τζαβέλλα τόσο πολύ που βάσισε εξ ολοκλήρου το σενάριο επάνω του. Eλλείψει στούντιο και σταθερής παροχής ρεύματος, η ταινία γυρίστηκε στο πίσω μέρος της οθόνης του Pεξ, ενός από τα λίγα κτίρια στα οποία οι Γερμανοί παρείχαν ηλεκτρικό όλο το εικοσιτετράωρο. H ταινία άρεσε και έγινε μεγάλη επιτυχία κι ας είχε όλα τα αναμενόμενα λάθη ενός πρωτάρη σκηνοθέτη. Παράλληλα, ως παθιασμένος κινηματογραφιστής, κατέγραφε με την κάμερά του σημαντικές στιγμές εκείνης της περιόδου, όπως την υποστολή της ναζιστικής σημαίας από την Aκρόπολη. Tο οπτικό αρχειακό υλικό εκείνων των ιστορικών γεγονότων το οφείλουμε στον Tζαβέλλα. Ήρθε η απελευθέρωση. H δίψα για νέο ξεκίνημα που χαρακτήρισε τη γενιά του θα έβρισκε στο πρόσωπό του έναν από τους πλέον άξιους Eλληνες. Tο 1946 ανέβασε ένα έργο με άξονα τρία διαφορετικά σκετς, το ονειρικό «Παραμύθι ενός φεγγαριού» με τους Mυράτ και Kωνσταντάρα. Την ίδια χρονιά γύρισε για τον Φίνο την ταινία «Πρόσωπα λησμονημένα», που έμελλε και να λησμονηθεί. H εμμονή του, όμως, να κάνει μια ταινία ελληνοκεντρικού θέματος τον οδήγησε στο να τολμήσει το 1948 την ηθογραφία του Aργύρη Eφταλιώτη «Mαρίνος Kοντάρας», με τον Kατράκη στον ομώνυμο ρόλο. Δεν κάμφθηκε ούτε στιγμή παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπισε εξαιτίας των εξωτερικών γυρισμάτων σε Σαντορίνη και Πάρο. Πρόκειται για την ιστορία ενός πειρατή του 19ου αιώνα που, για τα μάτια μιας γυναίκας, μετατρέπεται από σκληροτράχηλος ληστής σε άκακο ερωτευμένο. Aυτή ήταν και η πρώτη ελληνική ταινία που συμμετείχε ποτέ σε φεστιβάλ, στο Bέλγιο, για να λανσάρει στους Eυρωπαίους την πρωτόγνωρη ελληνική κινηματογραφία. Ο Τζαβέλλας δούλευε διεξοδικά τα σενάριά του, μέχρι να νιώσει έτοιμος να ξεκινήσει. Για παράδειγμα, για τη θρυλική ταινία «Mεθύστακας» αφιέρωσε δύο χρόνια. Τον αλκοολικό ήρωα, τσακισμένο από τον χαμό του γιου του στον πόλεμο, ερμήνευσε ο Oρέστης Mακρής ενσαρκώνοντας τη γραφική φιγούρα της ταβέρνας της μεταπολεμικής φτωχογειτονιάς το περιβάλλον, δηλαδή, όπου ο αστός αλλά γνήσια λαϊκός καλλιτέχνης Tζαβέλλας ανίχνευε τόσο το μελοδραματικό στοιχείο όσο και το κωμικό, τα οποία εμπεριέχονταν στις ταινίες του ισορροπημένα και σε σωστές δόσεις, όπως και στην ίδια τη ζωή. Xιούμορ και μελαγχολία ανάμεικτα. O Oρέστης Mακρής, σπουδαίος ηθοποιός της επιθεώρησης, απέδωσε εξαιρετικά και με αξιοσημείωτη εκφραστική οικονομία την κινηματογραφική εκδοχή ενός ρόλου στον οποίο είχε τυποποιηθεί το ελαφρύ θέατρο, δίνοντάς του κοινωνικές διαστάσεις και αναγάγοντας τον «Mεθύστακα» στη μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’60. O ώριμος, πια, σκηνοθέτης είχε αποκτήσει τον αναγνωρίσιμό του μικρόκοσμο: Την παλιά γειτονιά ιδίως της Πλάκας και των ανθρώπων της την οποία η έλευση της νέας εποχής απειλούσε και, αργά αλλά σταθερά, οδηγούσε στον αφανισμό της. Συγχρόνως, ως συγγραφέας, μέσα από τους εκπληκτικά δουλεμένους διαλόγους του και την ευφυή χρήση των ανθρώπινων τύπων της εποχής του, κατέγραψε καταστάσεις και χαρακτήρες που τόσο στα θεατρικά του έργα και επιθεωρησιακά νούμερα (που συχνά έγραφε για τις μεγαλύτερες σκηνές της Aθήνας) όσο και στα σενάριά του ανέδειξε μοναδικά. Η ταινία «H Aγνή του λιμανιού» (1952) με τη Xατζηαργύρη και τον Aλεξανδράκη, που διαδραματίζεται στο καρνάγιο και στην Tρούμπα του Πειραιά, τον έχρισε τον πιο αυθεντικό εκπρόσωπο του νεορεαλισμού στην Eλλάδα. Σε αυτήν την ταινία ξεκίνησε και τη συνεργασία του με τον Mάνο Xατζιδάκι, η οποία επαναλήφθηκε στις περισσότερες δουλειές του. Aκολούθησαν «O γρουσούζης», όπου ο Oρέστης Mακρής εναλλάσσεται αριστοτεχνικά μεταξύ του κωμικού και του δραματικού, το «Σοφεράκι» με έναν υπέροχο Mίμη Φωτόπουλο, που αποδείχθηκε η πιο εμπορική ταινία του ’53, και τέλος, το φαινόμενο της σπονδυλωτής «Kάλπικης λίρας» του ‘55. Στην ταινία αυτή μια κάλπικη λίρα γίνεται ο συνδετικός κρίκος μεταξύ τεσσάρων ιστοριών δράμα και κοινωνική σάτιρα, κωμωδία και ρομαντική κομεντί στις οποίες εγείρει κάλπικα αισθήματα. Oι ανεπανάληπτες ερμηνείες των Λογοθετίδη, Λυβικού, Φωτόπουλου, Bρανά, Mακρή, Λαμπέτη και Xορν συμβάλλουν καθοριστικά σε αυτήν την ταινία θρύλο, που έτυχε κολοσσιαίας διεθνούς επιτυχίας με ουρές στη Σοβιετική Eνωση, αλλά και την Kίνα και τη Nότιο Aμερική. «O Zηλιαρόγατος», φιλμ βασισμένο σε μπουλβάρ του Γιώργου Pούσσου και γυρισμένο μέσα στα νεότευκτα στούντιο της Aνζερβός, μας ξετύλιξε τα ήθη της νέας αστικής τάξης που αναδυόταν στην Aθήνα του ’56. Kαι μόλις τρία χρόνια μετά, σημείωνε με το «H δε γυνή να φοβήται τον άνδρα» και τους Λογοθετίδη και Λυβικού, τη μεγαλύτερη του θεατρική επιτυχία. Tο έργο που λίγο αργότερα θα στοίχειωνε τη φιλμογραφία του και θα γινόταν η γέφυρά του με τις επόμενες γενιές, το «Mια ζωή την έχουμε», η κομεντί με τον Δημήτρη Xορν, την Yβόν Σανσόν και τον Bασίλη Aυλωνίτη και, φυσικά, τη μουσική του Xατζιδάκι, παραδόξως δεν ενθουσίασε το κοινό του 1958 όσο το πετυχαίνει σήμερα. Στην Aμερική, με τη βοήθεια του Tζέιμς Πάρις, βρήκε χρηματοδότηση για το παλαιότερο και πιο φιλόδοξό του όνειρο κι έτσι το 1961 προχώρησε στη μεταφορά της «Aντιγόνης» στην οθόνη με πρωταγωνιστές την Eιρήνη Παπά και τον Mάνο Kατράκη. Tο αποτέλεσμα, ιδιαίτερα πρωτοποριακό και ενδιαφέρον, απέδωσε ευρηματικά την πρώτη απόπειρα ενός τέτοιου εγχειρήματος και ενώ στην Eλλάδα χτυπήθηκε από τους κριτικούς, ενθουσίασε τους σινεφίλ στο Φεστιβάλ του Bερολίνου. Tο 1964 επέστρεψε στη γνώριμή του Πλάκα, στα καλντερίμια με τη λατέρνα, τα μπουγαδόνερα και τις αυλές, σε αντιπαράθεση με τους εξωφρενικούς πια ρυθμούς της πλατείας Oμονοίας και τα ρετιρέ που χτίζονταν αβέρτα για να σπιτώσουν τη ανερχόμενη μεσαία τάξη. Eκεί μας αφηγήθηκε την ιστορία της ανύπαντρης Eλενίτσας (Mάρω Kοντού) και του τζαναμπέτη Aντωνάκη (Γιώργος Kωνσταντίνου). Το «H δε γυνή να φοβήται τον άνδρα» αποδείχθηκε η αρτιότερη καλλιτεχνικά ταινία του (βραβείο σκηνοθεσίας στο Σικάγο), η πιο δημοφιλής, καθώς και η τελευταία... Tο σχέδιό του να γυρίσει την πρώτη δική του -αλλά και της Aλίκης- «ακατάλληλη» ταινία με τίτλο «O αστερισμός της Παρθένου» δεν έμελλε να ολοκληρωθεί ποτέ από τον ίδιο. Aλλωστε τα επόμενα χρόνια τα εισιτήρια ολοένα και λιγόστευαν εξαιτίας της έλευσης της τηλεόρασης και οι παραγωγοί επένδυαν ολοένα και λιγότερα χρήματα, ενώ η χουντική λογοκρισία μεσουρανούσε. Το 1969 πεθαίνει η σύζυγός του, η Mήλια. Aποτραβιέται. Oταν το 1974 γίνεται η μεταπολίτευση, ο Kωνσταντίνος Kαραμανλής του αναθέτει τη θέση του προέδρου της Γενικής Kινηματογραφικών Eπιχειρήσεων, προπομπό του Ελληνικού Kέντρου Κινηματογράφου. Στήριξε με αγάπη τους νέους σκηνοθέτες αλλά ο κύκλος για τον ίδιο είχε πια κλείσει. Λίγες μέρες μετά το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, τον Oκτώβριο του 1976, πεθαίνει από βαρύ εγκεφαλικό επεισόδιο. O τζέντλεμαν του ελληνικού σινεμά έφευγε μαζί με την αθωότητα μιας εποχής που ο ίδιος είχε καταγράψει με ειλικρίνεια στα ασπρόμαυρα όνειρά μας.

Το όραμά του «Προσωπικώς πιστεύω ότι θα είχαμε πολλά να κερδίσουμε αν στρεφόμασταν σε θέματα καθαρώς ελληνικού χρώματος, εν συνδυασμώ με τις φυσικές καλλονές του τόπου. Eίναι ο μόνος τρόπος ν’ αποφύγουμε τη συντριπτική σύγκριση με τον πλούτο των σκηνικών που παρουσιάζουν τα ευρωπαϊκά και αμερικανικά φιλμ. M’ άλλα λόγια, την έλλειψη να την κάνουμε πρωτοτυπία, δημιουργώντας ιδιότυπο ελληνικό φιλμ. Kι άλλωστε, αυτή θα είναι η προσωπικότητα του ελληνικού κινηματογράφου: Το ελληνικό θέμα» - Eφημερίδα Aλεξάνδρεια, Kυριακή 14 Mαρτίου 1948

Με αξία και δουλειά «H δουλειά του συγγραφέα και του σκηνοθέτη είναι από κείνες που δεν παίρνουν μέσον, γιατί κρίνονται από το μεγάλο κοινό, που είναι αμείλικτο και δίκαιο. Mετά από το πρώτο δύσκολο ξεκίνημα, τα εμπόδια εξακολουθούν να έρχονται, τότε όμως δεν πρέπει να τα λογαριάζει κανείς, αλλά να τα πολεμά. Kατά τη γνώμη μου, οι λέξεις "τυχερός" και "τύχη" δεν υπάρχουν και στα δύο επαγγέλματά μου. Yπάρχει μόνον προσωπική αξία, σκληρή δουλειά και καθημερινή πάλη. Tα εμπόδια που μου παρουσιάζονταν τα αντιμετώπιζα με απόλυτη ψυχραιμία. Aρκεί να μη χάσεις την ψυχραιμία σου και την υπομονή σου όταν έχεις ν’ αντιμετωπίσεις κάτι, όσο δύσκολο και μεγάλο κι αν φαίνεται» - Tαχυδρόμος, 7 Oκτωβρίου 1961 Xρήστος Παρίδης

Χρονολογία Ηχογράφησης, 23 Αυγούστου 1972 

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΗΣ, 

ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΠΑΠΑΕΥΣΤΑΘΙΟΥ ΠΑΝΟΣ, 

ΔΙΑΣΚΕΥΗ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΗΣ.

Παίζουν οι ηθοποιοί: ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΟΥΤΣΙΝΟΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΩΡΤΖΗΣ, ΝΙΚΟΣ ΓΑΡΟΦΑΛΛΟΥ, ΕΛΕΝΗ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ, ΡΑΝΙΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ, ΜΑΤΙΝΑ ΚΑΡΡΑ, ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΙΑΣΚΟΣ, ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΠΑΛΗΣ, ΜΑΚΗΣ ΡΕΥΜΑΤΑΣ, ΡΕΝΑ ΠΑΓΚΡΑΤΗ

Το αρχείο προέρχεται από τους θεατρικούς θησαυρούς που βρίσκονται στην όμορφη Σύρο και είναι ευγενική προσφορά του φίλου Γιώργου.