ΟΙ ΝΥΧΤΟΦΥΛΑΚΕΣ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΗ ΚΑΡΡΑ

The Night Watchmen, Stratis Karras, translated by Evangelos Voutsinas, 05/01/1972

Το πρώτο του έργο, για το οποίο έλαβε το Κρατικό Βραβείο Θεάτρου το 1967. Παραστάθηκε από το Εθνικό Θέατρο το 1969, και το 1970 από το Κρατικό θέατρο Τουρκίας [Αγκυρα, Σμύρνη]. Παραστάθηκε στο Dallas Theater Center το 1970, και στο Washington Theater Club το 1972. Μεταδόθηκε από το ραδιόφωνο του Βουκουρεστίου το 1971 και από το ΒΒC [Λονδίνο 1973].

Υπόθεση: Δύο φίλοι που δουλεύουν νυχτοφύλακες και ζουν μαζί τριάντα τόσα χρόνια, έχουν φτάσει σ’ εκείνη την ψυχική αποστράγγιση που διακρίνει τα περισσότερα ζευγάρια. Η συμβίωσή τους είναι ανυπόφορη κι ωστόσο αδιάσπαστη. Και οι δύο είναι ταυτόχρονα θήτης και θύμα. Οι ιδιαιτερότητες της προσωπικότητάς τους χάνονται μέσα στα χρόνια σε σημείο να αλληλοσυμπληρώνονται σε όλα τα επίπεδα. Εξοικειωμένοι με αυτό το «παιχνίδι», που θα έλεγε κανείς ότι τους πείθει ότι είναι ακόμα ζωντανοί, φθάνουν ως τις ακραίες καταγγελίες ο ένας για τον άλλο, κλίνουν έναν κύκλο και ανοίγουν έναν άλλο. Αυτόν τον κύκλο έρχεται να σπάσει ένα μυστηριώδες πρόσωπο, που τους ζήτησε;! ...μια ώρα που έλειπαν για την δουλειά τους. Το νέο τους το φέρνει μια άλλη γυναίκα, άλλο σύμβολο μοναξιάς, - «μνηστή» του ενός, υποψήφια «μνηστή» του άλλου στο παρελθόν. Καλή αφορμή για συμπλοκή, όνειρα, προσμονή, προσδοκία, και στο τέλος δάκρυ χωρίς ελπίδα…

Στους «Νυχτοφύλακες», έργο δίπρακτο, όπως και σε όλα τα έργα του Καρρά, η σύνθεση είναι απλή και καταπιεστική. Από μέσα μοναξιά και απ’ έξω το χάος. Στρέφεται γύρω από την γέννηση και την διάψευση μιας ελπίδας, που βλασταίνει ξαφνικά σε ένα άγονο μέρος.

Ο θεατής έχει πάντα την αίσθηση μιας παράστασης που παίζεται στα όρια του θεάτρου του παραλόγου (προπαρασκευή της εμφάνισης του Γκοντό) της κωμωδίας- παρωδίας (διάλογοι για ένα πουλάκι- όνειρα για τον χαμένο πατέρα ή τον Άγγλο αντιπρόσωπο...…), της ηθογραφίας (στους διαλόγους της καθημερινότητας τους), ή ακόμα και της τραγωδίας ( χαμένες ελπίδες, διαψεύσεις, άδικη προσμονή). Τελικά, οι δυο νυχτοφύλακες είναι μόνοι κι έρημοι!...

Η πρώτη μετάδοση έγινε από την εκπομπή «Το θέατρο της εβδομάδας», τον Απρίλιο του 1970.

Μουσική επιμέλεια: Μύρτα Πολύζου.

Ραδιοσκηνοθεσία: Λάμπρος Κωστόπουλος.

Τεχνική επιμέλεια: Νίκος Δροσόπουλος – Γιώργος Κουτρουμπής.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Στέλιος Βόκοβιτς, Γιάννης Αργύρης, Βέρα Ζαβιτσιάνου, Ρίτα Μυράτ.

Επιμέλεια εκπομπής: Μάρα Καλούδη.

Ο ΓΕΡΟΣ ΤΟΥ ΜΩΡΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΣΦΥΡΟΕΡΑ

Παίζουν οι ηθοποιοί: Γρηγόρης Βαφειάς, Γιάννης Αργύρης, Τάκης Ασημακόπουλος, Σπύρος Ολύμπιος, Πάνος Παπαδόπουλος, Γιώργος Μαραμένος, Κώστας Παπαγεωργίου, Τρύφων Καρατζάς, Έλλη Βοζικιάδου, Γιώργος Μαρίνος, Έλλη Ξανθάκη.

Στον ρόλο του Κολοκοτρώνη ο Στέλιος Βόκοβιτς. 

ΤΟ ΨΥΧΟΣΑΒΒΑΤΟ ΤΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΥ

Υπόθεση: Το κτήμα του Κωνσταντή έχει σκεπαστεί από μεγάλο πένθος, αφού πριν από εξ μήνες πέθανε η αδελφή του Ευμορφία. Η μάνα τους, η γριά Μπάμπενα , θρηνεί γι αυτήν την ξαφνική απώλεια και κατηγορεί τη νύφη της, Μαρία, ως υπαίτια του θανάτου της αγαπημένης της κόρης, λόγω των εχθρικών της συναισθημάτων. Παραμονή ψυχοσάββατου, την οικογένεια επισκέπτεται ο ανιψιός Λίγερος , αλλά και το πνεύμα της Ευμορφίας. Κάπως έτσι τα πέπλα του μυστηρίου ξεδιπλώνονται …

Χρονολογία Ηχογράφησης, 15 Φεβρουαρίου 1963
εκπομπή: 24 Φεβρουαρίου 1972
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ Σπύρος Ευαγγελάτος,
ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Γεράσιμος Μηλιαρέσης,  
Παίζουν οι ηθοποιοί: Στέλιος Βόκοβιτς, Αντιγόνη Βαλάκου, Αφροδίτη Γρηγοριάδου, Έλλη Ξανθάκη                                   

                                                           

                                         

Ο ΧΙΤΩΝ ΤΟΥ ΛΟΙΝΤ ΝΤΑΓΚΛΑΣ

«Ο Χιτών» (πρωτότυπος τίτλος στα αγγλικά: The Robe) είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα γραμμένο από το συγγραφέα Λόιντ Ντάγκλας το 1942 και είναι η ιστορία ενός Ρωμαίου αξιωματικού, του Μάρκελλου, που έλαβε μέρος στην σταύρωση του Χριστού. Ήταν ένα από τα βιβλία με τις μεγαλύτερες πωλήσεις τη δεκαετία του 1940. Μπήκε στη λίστα μπεστ σέλλερ των Τάιμς της Νέας Υόρκης τον Οκτώβριο του 1942 και τέσσερις βδομάδες αργότερα ανέβηκε στο Νο.1, θέση που κράτησε για σχεδόν ένα χρόνο. Ο Χιτών έμεινε στη λίστα για άλλα δύο χρόνια, επιστρέφοντας αρκετές φορές τα επόμενα έτη, συμπεριλαμβανομένου και του 1953, οπότε και κυκλοφόρησε η κινηματογραφική του έκδοση.

Η υπόθεση του έργου ξετυλίγεται την εποχή της κατάπτωσης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας με τους φοβερούς διωγμούς των χριστιανών και τις ραδιουργίες των Ρωμαίων αριστοκρατών. Ο νεαρός Ρωμαίος χιλίαρχος Μάρκελλος Γαλλίων, γόνος μιας τέτοιας αριστοκρατικής οικογένειας, σταυρώνει το Χριστό κι ύστερα παίζει στα ζάρια τον Χιτώνα Του, τον οποίο και κερδίζει. Ξαφνικά όμως, νιώθει κάτι να αλλάζει μέσα του και ο Μάρκελλος γίνεται χριστιανός. Τίθεται στην υπηρεσία του Ναζωραίου έχοντας σύντροφό του τον Κορίνθιο σκλάβο του, Δημήτριο, που η δυνατή πίστη τους στο Χριστό εξισώνει τον άρχοντα με τον δούλο, για να τους κάνει δυο καλούς φίλους-αδερφούς.

Για το ραδιόφωνο:

Παίζουν οι ηθοποιοί: Λουκιανος Ροζάν, Αντιγόνη Βαλάκου, Στέλιος Βόκοβιτς, Γκίκας Μπινιάρης, Νίκος Βασταρδής, Σώτος Νικολούδης, Ρίτα Μουσούρη, Αννα Κυριακού, Κώστας Παπαγεωργίου, Νίκος Δενδρινός, Γρηγόρης Βαφειάς.

Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΛΗΡ ΤΟΥ ΟΥΙΛΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡ

Ο Ληρ, βασιλιάς ης Βρετάνης, γερασμένος και χολερικός, αποφασίζει να χωρίσει το βασίλειό του στις τρεις κόρες του, ανάλογα με το βάθος της αγάπης που τρέφει η κάθε μία γι’ αυτόν. Αν και η Γκόνεριλ (παντρεμένη με τον ευγενικό Άλμπανυ) και η Ρήγκαν (σύζυγος του βίαιου Κόρνουαλ) διατυμπανίζουν υπερβολικά την αγάπη τους γι’ αυτόν, η νεότερη Κορδήλια, περιφρονώντας τους, λέει απλά: «Δεν μπορώ στα χείλια μου/ την καρδιά μου ν’ ανεβάσω». Θυμωμένος, ο Ληρ, την αποκληρώνει, τιμωρώντας τον Κεντ που την υπερασπίστηκε, αλλά ο βασιλιάς της Γαλλίας την παίρνει χωρίς προίκα, για βασίλισσά του. Ο Ληρ, δίνει το μερίδιό της στις αδελφές της και προτείνει να μείνει εναλλάξ μαζί τους, με την ακολουθία του των 100 ιπποτών.

Ο Έντμοντ, νόθος γιος του Γκλώστερ, υποθάλπει διαφωνίες μεταξύ του νόμιμου αδελφού του Έντγκαρ και του πατέρα τους. Ο Κεντ, μεταμφιεσμένος, επιστρέφει για να υπηρετήσει τον αφέντη του Ληρ. Η Γκόνεριλ υποδέχεται τον Ληρ με μίσος. Επικαλούμενος κατάρα πάνω της, ο Ληρ φεύγει για την Ρήγκαν. Την ίδια στιγμή η Ρήγκαν και ο Κόρνουαλ φθάνουν στο κάστρο του Γκλώστερ, ενώ ο Έντγκαρ έχει φύγει. Η Ρήγκαν αποδεικνύεται πιο σκληρή κι από την Γκόνεριλ. Πιστεύοντας ότι η τρέλα θα κυριαρχήσει, ο Ληρ φεύγει μέσα στη νυχτερινή καταιγίδα όπου τον βρίσκει ο πιστός Κεντ. Ο Γκλώστερ, αψηφώντας τον θυμό των δύο αδελφών και του Κόρνουαλ, βρίσκει καταφύγιο γι’ αυτούς σε μια καλύβα (στην οποία βρίσκεται μεταμφιεσμένος ο Έντγκαρ) και παροτρύνει τον Κεντ να οδηγήσει τον βασιλιά, που βρίσκεται σε κίνδυνο, στο Ντόβερ. Επιστρέφοντας στο κάστρο του, ο Γκλώστερ υβρίζεται και βάναυσα τυφλώνεται από τον Κόρνουαλ (η όραση και η τύφλωση είναι δύο θέματα του έργου), ο οποίος δολοφονείται από έναν υπηρέτη.

Ο Έντγκαρ, ακόμη μεταμφιεσμένος και άγνωστος στον τυφλό πατέρα του, ξεκινάει μαζί του για το Ντόβερ. Υπάρχει μια παράξενη συνάντηση μεταξύ του τρελού Βασιλιά και του τυφλού άντρα. Λίγο αργότερα, η Κορδήλια, που έχει επιστρέφει από την Γαλλία, ξανασυνδέεται με τον Ληρ. Σε μια μάχη την οποία χάνουν οι Γαλλικές δυνάμεις, αιχμαλωτίζονται και στέλνονται στη φυλακή όπου με τις οδηγίες του Έντμοντ πρόκειται να δολοφονηθούν. Αλλά ο Έντμοντ – που έχει εξαπατήσει και την Γκόνεριλ και τη Ρήγκαν – σκοτώνεται από τον Έντγκαρ (ως ανώνυμος ιππότης) σε μονομαχία. Η Γκόνεριλ δηλητηριάζει τη Ρήγκαν και μετά μαχαιρώνεται. Την Κορδήλια την κρεμάσανε στη φυλακή. Ο Ληρ την παίρνει «νεκρή στην αγκαλιά του» και μέσα σε λίγα λεπτά πεθαίνει κι αυτός. «Το θαύμα είναι πως άντεξε τόσον καιρό/ζούσε καταχρηστικά». Με την επιθυμία του Άλμπανυ, ο Έντγκαρ θα αναλάβει να κυβερνήσει το βασίλειο, αλλά ο Κεντ θα ακολουθήσει τον Ληρ: «με καλεί ο αφέντης μου… και δεν πρέπει να πω όχι».

Ο Βασιλιάς Ληρ είναι ένα αγωνιώδες, οδυνηρό ταξίδι του πνεύματος και του μυαλού.

Παίζουν οι ηθοποίοι: Στέλιος Βόκοβιτς, Τρύφων Καρατζάς, Βασίλης Ανδρονίδης, Τάνια Σαββοπούλου, Μιράντα Ζαφειροπούλου, Σοφία Μυρμηγκίδου, Τάκης Βουλαλάς, Χρήστος Πάρλας, Σπύρος Μαβίδης, Θάνος Καληώρας, Θόδωρος Συριώτης, Δημήτρης Γούσης
Σκηνοθεσία: Στέλιος Παπαδάκης
Μετάφραση: Βασίλης Ρώτας
Διασκευή: Βούλα Δαμιανάκου

ΠΡΙΝ ΤΟ ΗΛΙΟΒΑΣΙΛΕΜΑ του Γκέρχατ Χάουπτμαν

Κριτική για την παράσταση του 1936

Τρία χρόνια μετά το θάνατο της γυναίκας του, ο εβδομηντάχρονος επιχειρηματίας Ματίας Κλάουζεν ανοίγει το σπίτι του για να γιορτάσει τα γενέθλιά του. Νιώθει το τέλος του να πλησιάζει και ξέρει πως όλη η οικογένειά του αυτό προσδοκά για να αποκτήσει τον απόλυτο έλεγχο της περιουσίας του. Η μοίρα, όμως , έχει άλλα σχέδια γι' αυτόν, αφού του φέρνει μια όμορφη και νέα κοπέλα. Ο έρωτάς του  για την Ίνγκεν είναι αμοιβαίος και του προσφέρει μια δεύτερη ευκαιρία για τη ζωή. Γιοι, κόρες, νύφες και γαμπροί, όλοι εκτός από το στερνοπούλι του, τον Έγκμοντ, εναντιώνονται στην αλλόκοτη αυτή σχέση. Ο Ματίας αδιαφορεί και δεν υποχωρεί. Εγκαθιστά την Ίνγκεν στο σπίτι του και προσπαθεί να την επιβάλει.Τα παιδιά του περνάνε οριστικά στην απέναντι όχθη, θέτοντάς τον υπό κηδεμονία.Ο Ματίας συγκλονίζεται. Η καρδιά του αψηφά τη λογική και μονάχα αυτός θα πληρώσει ακριβά το τίμημα λίγο πριν από το ηλιοβασίλεμα. ( Το σημείωμα είναι από το DVD της Ρ/Τ)

Στην παράσταση του 1936 έπαιζε και η μεγάλη ηθοποιός ΕλένηΠαπαδάκη.

Ο Γκέρχαρτ Γιόχαν Ρόμπερτ Χάουπτμαν (Gerhart Johann Robert Hauptmann)   γεννήθηκε το 1862 στο Όμπερσάλτσμπρουν, μικρή πόλη στη Σιλεσία, σήμερα μέρος της Πολωνίαςγνωστό ως Szczawno-Zdrój.

Γκέρχατ Χάουπτμαν

Ήταν γιος  Πρώσου ιδιοκτήτη ξενοδοχείου. Από το χωριάτικο σχολείο της περιοχής του πέρασε στο Realschule στο Μπρεσλάου, και έπειτα εστάλη να μάθει γεωργία στην φάρμα του θείου του στο Γιάουερ (πολωνικό Jawor). Επέστρεψε ωστόσο σύντομα στο Μπρεσλάου καθώς δεν είχε καμία κλίση στην αγροτική ζωή και μπήκε σε μια σχολή τέχνης, με στόχο να γίνει γλύπτης. Εδώ γνωρίστηκε με τον διά βίου φίλο του Γιόζεφ Μπλοκ. Έπειτα σπούδασε στην Ιένα, και πέρασε το μεγαλύτερο μέρος των ετών 1883 και 1884 στην Ιταλία. Τον Μάιο του 1885 ο Χάουπτμαν παντρεύτηκε και εγκαταστάθηκε στο Βερολίνο, αφιερώνοντας τον χρόνο του πλέον στη λογοτεχνική δουλειά. Σύντομα κέρδισε μεγάλη φήμη ως ένας από τους επιφανέστερους εκπροσώπους της σύγχρονης δραματουργίας.

Το 1891 αποσύρθηκε στο Σράιμπερχάου στη Σιλεσία. Το πρώτο του θεατρικό έργο, Vor Sonnenaufgang (1889), εγκαινίασε το νατουραλιστικό κίνημα στη μοντέρνα Γερμανική λογοτεχνία. Ακολουθήθηκε από το Das Friedensfest (1890), το Einsame Menschen (1891) και το Die Weber (1892), δυναμικό έργο που απεικονίζει την εξέγερση των Σιλεσιανών υφαντουργών το 1844.

Απ'τα επακόλουθα έργα του Χάουπτμαν οφείλει να γίνει αναφορά στις κωμωδίες Kollege Crampton (1892), Der Biberpelz (1893) και Der rote Hahn (1901), ένα "ονειρικό ποίημα", Hannele (1893), και το ιστορικό έργο Florian Geyer (1895). Έγραψε επίσης δύο τραγωδίες για τη Σιλεσιανή αγροτική ζωή, τις Fuhrmann Henschel (1898) και Rose Bernd (1903), και τα δραματικά παραμύθια Die versunkene Glocke (1897) και Und Pippa tanzt (1905). Το ζενίθ ήρθε το 1911 όταν έγραψε το Die Ratten, για το οποίο έλαβε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1912 "κυρίως σε αναγνώριση της καρποφόρας, ποικίλης και εξέχουσας παραγωγής του στο βασίλειο της δραματικής τέχνης."

Κατά τον Α΄Παγκόσμιο Πόλεμο ο Χάουπτμαν υπήρξε Ειρηνιστής. Σ'αυτή την περίοδο της καριέρας του έγραψε διάφορα πεσιμιστικά και ιστορικά-αλληγορικά έργα, όπως τα Der Bogen des Odysseus (1914), Der weisse Heiland (1912–17), Winterballade (1917). Μετά τον πόλεμο η ικανότητά του άρχισε φανερά να εξασθενεί.
Ο Χάουπτμαν πέθανε σε ηλικία 83 ετών στο σπίτι του στο Αγγνετεντόρφ το 1946.

Η πρώτη ραδιοφωνική μετάδοση έγινε το 1963 από το Θέατρο της Κυριακής.Τους ρόλους ερμήνευσαν -σε ραδιοσκηνοθεσία του Φώτου Μπαστουνόπουλου - οι ηθοποιοί: Βόκοβιτς, Χειμάρας, Τσαγανέας, Ανδρονίδης, Ζατζηαργύρη, Πάλλης, Ροδίτη, Ζαβιτσιάνου, Μεταξά, Μανιουδάκης, Τσάπελας, Παϊτατζή, Βανδώρος, Ανδρεόπουλος, Δοξαράς

Η μετάφραση, αν και δεν αναφέρεται στο ηχητικό αρχείο, πιστεύουμε βάσιμα ότι είναι του Νίκου Καζαντζάκη. Επισημαίνουμε πως το θεατρικό έργο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ. 

Το έργο έχει κυκλοφορήσει σε DVD με την Ρ/Τ από τη σειρά ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑΣ.

Φωτογραφία από την παράσταση του έργου στο Εθνικό Θέατρο το 1936 με μεγάλο μέρος του θιάσου επί σκηνής