ΦΟΝ ΔΗΜΗΤΡΑΚΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΨΑΘΑ

1942. Κατοχή. Ο Δημήτρης Χαρίτος έχει μια μεγάλη φιλοδοξία: να γίνει υπουργός! Όμως όλες του οι προσπάθειες αποτυγχάνουν. Και εκτός των άλλων ο γιος του βγήκε αντάρτης στο βουνό δυσκολεύοντας ακόμα περισσότερο την ανέλιξή του στην πολιτική. Παράλληλα, ο αδελφός του Λεωνίδας, καθηγητής φιλολογίας πριν την Κατοχή, ανοίγει ένα μπακάλικο στο οποίο εργάζεται η κόρη του Χαρίτου, Άννα.

Στην πραγματικότητα όμως το μαγαζί είναι μόνο η βιτρίνα. Κάτω απ’ τις πατάτες και τις τομάτες που μεταφέρονται στα γύρω χωριά, κρύβονται όπλα και πολεμοφόδια που προορίζονται για τους αντάρτες. Ο Χαρίτος βέβαια δεν ξέρει τίποτα για τις δραστηριότητες του αδερφού και της κόρης του. Ώσπου του παρουσιάζεται επιτέλους η ευκαιρία να γίνει υπουργός, όταν μεσολαβεί υπέρ του ο κ. Ζαρλάς, ένας Έλληνας πράκτορας των Γερμανών…

 Στη ΦΩΤΟ Μάκης Ρευματάς (Ζαρλάς), Γιάννης Μιχαλόπουλος (Φον Δημητράκης), Πέπη Μεταλλίδου (Μαρία).

Ο Φον Δημητράκης, του Ψαθά, δεν είναι ένα Ναζί. Δεν είναι καν θαυμαστής του Γερμανικού μεγαλείου. Είναι ένας δειλός που τρέμει και μόνο στην ιδέα της Κομαντατούρ, και που δίνει με την μία τους συνεργάτες του γιου του που έχει βγει αντάρτης στο βουνό. Όμως, ούτε η δειλία του είναι ο λόγος που θα συνεργαστεί. Δεν χρησιμοποιεί καν σαν άλλοθι την σωτηρία της πατρίδας, όπως έκαναν οι περισσότεροι της κυβέρνησης Τσολάκογλου και Ράλλη. Δεν είναι «ρεαλιστής», όπως ισχυρίζονταν οι συνεργαζόμενοι πολιτικοί και πολίτες. Δεν τον έχουν πείσει να προσχωρήσει στη νέα εποχή τα κείμενα δημοσιογράφων στα Κατοχικά φύλλα, τα λαχανόφυλλα, όπως τα αποκαλούσαν τότε. Ο Δημήτρης Χαρίτος γίνεται Φον και συνεργάτης των δυνάμεων Κατοχής για την υπουργική καρέκλα. Είναι ένας μεσοαστός πολιτικός που έχει φάει την προίκα της συζύγου του προσπαθώντας σε αλλεπάλληλες εκλογές να γίνει βουλευτής. Όνειρο του και μεράκι του η υπουργική καρέκλα. Γι΄ αυτήν αγωνίζονταν, για αυτήν εκφωνούσε δεκάρικους, για αυτήν χτυπούσε τις πόρτες των ψηφοφόρων. Για ένα «κύριε υπουργέ» θα θυσίαζε τα πάντα: την κόρη του, τον γιο του, τον αδελφό του, και γι΄ αυτό θα έστελνε σύσσωμο τον Ελληνικό λαό στο σκοπευτήριο Καισαριανής. Και αυτό του το όνειρο, έρχονται να το κάνουν πραγματικότητα οι Γερμανοί. Του δίνουν το υπουργείο της Κρατικής Ασφάλειας που είναι προθάλαμος των κολαστηρίων της οδού Μέρλιν. Ο Φον Δημητράκης τρελαίνεται με την εξουσία, παθιάζεται, και μαζί του συμπαρασύρει την καθωσπρέπει σύζυγο του, που από συντηρητική κόρη καλής οικογενείας, μεταμορφώνεται σε μία κοσμική κότα που αποθεώνει τους Ναζί στα σαλόνια της.

Το έργο του Ψαθά έχει το εύρος μιας μολιερικής κωμωδίας και την δύναμη μιας κρυμμένης τραγωδίας. Είναι η στρεβλή ματιά που μεταμορφώνει τον Μάκβεθ σε Κατοχικό υπουργό. Ο Σαιξπηρικός ήρωας πνίγεται στο αίμα, ο κωμικός αντίστοιχος στην χλεύη. Δεν είναι όμως αθώος του αίματος τούτου. Ανάμεσα στην 2η και την 3η πράξη, όσο οι θεατές πίνουν και καπνίζουν στο φουαγιέ, αμέτρητα εγκλήματα συντελούνται στα γραφεία του Υπουργείου του Φον. Εγκλήματα που, όπως στις αρχαίες τραγωδίες, μένουν στο παρασκήνιο. Ο Φον Δημητράκης έχει στα χέρια του το αίμα αμέτρητων πολιτών. Είτε γιατί υπέγραψε την εκτέλεση τους, είτε γιατί πέθαναν από πείνα όσο αυτός παιζογελούσε με τον Φον Στάινμπεργκ. Σ΄ αυτά τα ίδια χέρια με τα οποία χαϊδεύει την καρέκλα του υπουργού στο φινάλε, πριν υποβάλλει την παραίτηση του, κάτω από το τελεσίγραφο του ίδιου του γιου του, που τον προειδοποιεί ότι θα κατέβει μια νύχτα από το βουνό.

Της Άννας Χατζησοφιά

Κα Χαρίτου: Σ΄ έπιασε και σένα η μόδα της επανάστασης.
Άννα:Μόδα το λες, μαμά.
Κα Χαρίτου: Μόδα, και μάλιστα της λαού. Επαναστάτες, παιδί μου, είναι παντού και πάντα οι πεινασμένοι. Λαός! Από σπίτια καθώς πρέπει δεν βγαίνουν επαναστάτες!

Ηθοποιοί: Χλόη Λιάσκου, Βιβέτα Τσιούνη, Ουρανία Μαμάη, Ουανία Μπασλή, Μάκης Πανώριος, Γιάννης Κάσδαγλης, Τόλης Πολάτος, Θεοδόσης Ισαακίδης, Κώστας Χατζούδης, Αντώνης Κουτσελίνης

Στο ρόλο του Φον Δημητράκη, ο Σταύρος Παράβας

Σκηνοθεσία: Ντίνος Δημόπουλος

Μουσική Επιμέλεια: Ανακρέων Παπαγεωργίου
Ακορντεόν παίζει ο Βαγγέλης Αποστολίδης
Ρύθμιση Ήχου: Δημήτρης Πουλόπουλος
Επιμέλεια Ήχων: Δόμνα Ακατογλίδου
Παραγωγή: Βίκυ Μουνδρέα

ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΤΗΣ ΣΙΜΟΝ ΜΑΡΣΑΡ ΤΟΥ ΜΠΕΡΤΟΛΤ ΜΠΡΕΧΤ

1960 Θέατρο της Κυριακής

Σιμόν Μασάρ και στα όνειρα της Ιωάννα της Λορένης η Αντιγόνη Βαλάκου
Δήμαρχος και στα όνειρα Κάρολος 7ος Ανδρέας Φιλιππίδης
Λοχαγός και στα όνειρα Δούκας Φοίβος Ταξιάρχης
ένας Άγγελος Δημήτρης Παπαμιχαήλ
Δάνης, Δέσπω Διαμαντίδου, Νίκος Βασταρδής, Βασίλης Παπανίκας, Βασίλης Ανδρονίδης, Γιώργος Νέζος, Σταύρος Παράβας, Μαλένα Ανουσάκη, Ρίτα Μουσούρη, Ζωή Φυτούση, Νάσος Κεδράκας, Θόδωρος Εξαρχος,

Ωραία, αλήθεια, σύλληψη η κοπελίτσα που μπερδεύοντας τις φαντασίες και τα ονειροπολήματα της -από το διάβασμα της ζωής της Παρθένας της Ορλεάνης – με την πραγματικότητα μεταβάλλεται ανεπίγνωστα , σε ηρωίδα ενός γαλλικού χωριού όπου μπήκαν οι γερμανοί κατά τον τελευταίο πόλεμο για να αντιμετωπίσει την ίδια περίπου μοίρα με το είδωλο της.



 

Ο ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΟΡΦΕΑ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΥΔΙΚΗΣ ΣΤΟΝ ΠΥΡΗΝΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΕΝΕΣΙ ΟΥΙΛΙΑΜΣ ΚΑΙ ΖΑΝ ΑΝΟΥΙΓ

Το 1939 ο Τεννεσσή Ουίλλιαμς γράφει ένα δίπρακτο έργο με τίτλο «Η μάχη των Αγγέλων» και το 1957, με βάση το έργο αυτό και ορισμένους από τους χαρακτήρες του, γράφει τον «Ορφέα στον Άδη», που παρουσιάζεται την ίδια χρονιά σε κεντρική σκηνή της Νέας Υόρκης.

Ο Τεννεσσή Ουίλλιαμς εμπνέεται από τον κλασικό μύθο του Ορφέα, που κατέβηκε στον Άδη να φέρει από τον κόσμο των νεκρών την αγαπημένη του Ευρυδίκη, όμως προτού βγει στο φως γύρισε να την κοιτάξει κι έτσι την έχασε για πάντα. Ο αρχαιοελληνικός αυτός μύθος, δημοφιλέστατος και στην Αναγέννηση, έγινε και θεατρικό έργο και όπερα, για να καταλήξει στις αρχές του 20ού αιώνα να γίνει ταινία από τον Κοκτώ (Ορφέας, 1926), θεατρικό έργο από τον Ανούιγ (Ευρυδίκη, 1941) και πάλι θεατρικό έργο από τον Τεννεσσή Ουίλλιαμς («Ο Ορφέας στον Άδη»).

Η ηρωίδα του έργου Πριγκηπέσα ζει στον αμερικανικό Νότο παντρεμένη με τον γηραιό Τζέημπ, που είναι ιδιοκτήτης καταστήματος γενικού εμπορίου, το οποίο διευθύνει η νεαρή γυναίκα του. Στη μικρή τους πόλη έρχεται ο νεαρός Βαλ, που η Πριγκηπέσα προσλαμβάνει ως υπάλληλο στο κατάστημα. Ο παθιασμένος έρωτας των δύο νέων έχει άσχημη κατάληξη όταν ο Βαλ-Ορφέας προσπαθεί να πάρει μαζί του την Πριγκηπέσα-Ευρυδίκη, που τη σκοτώνει ο Τζέημπ-Πλούτων κρατώντας την για πάντα στον Άδη της μικρής τους πόλης.

Το έργο πλαισιώνεται από πολλά άτομα (γείτονες, φίλοι, πελάτες του καταστήματος) που σαν χορός αρχαίου δράματος παρακολουθούν και σχολιάζουν τις πράξεις των κεντρικών ηρώων.

Μια σπάνια ηχογράφηση από το πλούσιο αρχείο της ΕΡΤ θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν οι ακροατές του Τρίτου Προγράμματος. H Αιμιλία Κτενά προσφέρει στους ακροατές το έργο του Τενεσί Ουίλιαμς «Ορφέας στον Αδη», το οποίο έπαιξε αποκλειστικά για το ραδιοφωνικό θέατρο το 1960. Το έργο «Ορφέας στον Αδη» ηχογραφήθηκε για την εκπομπή «Το Θέατρο της Τετάρτης» και μεταδόθηκε για πρώτη φορά στις 23 Μάρτη 1960, σε μετάφραση και διασκευή Νίκου Γκάτσου, σκηνοθεσία Μήτσου Λυγίζου και μουσική επιμέλεια Αργυρώς Μεταξά.

Στο έργο παίζουν οι ηθοποιοί: Μελίνα Μερκούρη, Δημήτρης Παπαμιχαήλ, Ρίτα Μουσούρη, Σμάρω Στεφανίδου, Γιάννης Βογιατζής, Διονύσης Παγουλάτος, Δέσπω Διαμαντίδου, Παμφίλη Σαντοριναίου, Ολυμπία Παπαδούκα, Αγγέλικα Καπελαρή, Κώστας Μπάκας, Νίκος Μπιρμπίλης, Μαρία Φωκά, Βασίλης Κανάκης, Ελεάνα Απέργη και Σταύρος Παράβας.

Ορφέας στον Αδη

Η Γιούλικα Σκαφιδά είναι η φετινή (2014) νικήτρια που ξεχώρισε για το ρόλο της Κάρολ Κατρήρ στο θεατρικό έργο «Ορφέας στον Άδη» του Τένεσι Ουίλιαμς σε σκηνοθεσία Μπάρμπαρα Βέμπερ, καθώς και για το ρόλο της Χέιζελ Νάιλς στο έργο του Γιουτζίν Ο’Νιλ «Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα», σε σκηνοθεσία Γιάννη Χουβαρδά. Και οι δύο παραστάσεις ανέβηκαν στο Εθνικό Θέατρο. 

nikolaskoul

Το 1972 από το θέατρο της Τετάρτης μεταδίδεται το έργο του Ζαν Ανουίγ ΕΥΡΥΔΙΚΗ, επίσης όπως το προηγούμενο στηριγμένο στον αρχαιοελληνικό μύθο, και λόγος για να ανεβούν μαζί στον ραδιοθεατρικό ουρανό. Μάλιστα όπως αναφέρεται στον άκρως κατατοπιστικό πρόλογο, που θα ακούσετε, ο Ζ.Α. κάποια στιγμή της ζωής του, για δικούς του εσωτερικούς λόγους, κάνει μια στροφή στη θεματολογία των έργων του και καταπιάνεται με τους αρχαιοελληνικούς μύθους. Αυτό απέφερε καρπούς τα έργα ΑΝΤΙΓΟΝΗ - ΜΗΔΕΙΑ - ΕΥΡΥΔΙΚΗ.
Ανάμεσα στους συντελεστές της παραγωγής ακούμε ότι τη μουσική επιλογή κάνει η Ρηνιώ Παπανικόλα, μια φωνή απόλυτα ταυτισμένη με το ραδιόφωνο, μια γυναίκα που εξέπεμπε ήθος και καλλιέργεια. Η αναμονή του ακούσματος του ονόμάτός της ας εκληφθεί ως ένα ιδιότυπο μνημόσυνο. Καλή ακρόαση και ευγνώμονες στο ΤΡΙΤΟ

ΕΥΡΥΔΙΚΗ