ΜΠΕΚΕΤ ή Η ΤΙΜΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ του Ζαν Ανούιγ

Ερρίκος Β΄ και αρχιεπίσκοπος Θωμάς Μπέκετ το 1170

Αγαπητοί φίλοι του radio-theatre, καλησπέρα σας.
    Μια αιματηρή στιγμή στην ιστορία της Αγγλίας είναι το δράμα του Ανούιγ «ΜΠΕΚΕΤ», που προτείνουμε απόψε για ακρόαση. Το έργο, γραμμένο το 1959, ζωντανεύει στη σκηνή τη ζωή του Θωμά Μπέκετ, του καγκελάριου του βασιλιά Ερρίκου Β΄, που όταν έγινε αρχιεπίσκοπος του Κάντερμπρυ, ήλθε σε σύγκρουση με τον βασιλιά, γιατί δεν παραδεχόταν την υπαγωγή των εκκλησιαστικών αρχών στις πολιτικές. Γι’ αυτό το λόγο κατέφυγε στη Γαλλία, απ’ όπου και αφόρισε τον Ερρίκο Β΄. Αργότερα όμως συμφιλιώθηκαν για να ξανασυγκρουστεί στη συνέχεια και πάλι μαζί του με τραγικό τέλος για τον ίδιο.                                                                                                                  

«Το Μαρτύριο του Αγίου Θωμά Μπέκετ»

  «Ποιος θα με απαλλάξει από τον

 αυθάδη αυτόν κληρικό;» ξεφώνισε ο Ερρίκος.

Απομεσήμερο της 29ης Δεκεμβρίου 1170. Τέσσερις ιππότες εμφανίζονται στην είσοδο του αρχιεπισκοπικού μεγάρου. Ζητούν να δουν τον αρχιεπίσκοπο Θωμά Μπέκετ. Απαιτούν από τον Μπέκετ να άρει τον αφορισμό των επισκόπων που, μετά από αίτημα του βασιλιά που θέλει να προετοιμάσει τη διαδοχή του και με τη σύμφωνη γνώμη του πάπα, ανακήρυξαν συμβασιλέα τον Ερρίκο τον Νεότερο. Ο αρχιεπίσκοπος αρνείται κατηγορηματικά. Λίγες ώρες μετά οι ιππότες επιστρέφουν. Μπαίνουν οπλισμένοι στον καθεδρικό όπου βρίσκεται ο αρχιεπίσκοπος για τον εσπερινό. Εκείνοι επαναλαμβάνουν την απαίτησή τους, αυτός αρνείται εκ νέου. Χυμούν πάνω του και τον χτυπούν με μανία με τα σπαθιά και τα τσεκούρια τους. Ο αρχιεπίσκοπος σωριάζεται νεκρός…

 Την 21η Φεβρουαρίου 1173, ο Θωμάς Μπέκετ ανακηρύσσεται άγιος. Πολλοί και διάφοροι μιλούν, για τα θαύματα που γίνονται πάνω από τον τάφο αυτού που θεωρούν πια μάρτυρα της πίστης.

   Η παγκόσμια πρώτη του «Μπέκετ ή η Τιμή του Θεού» του Ανούιγ έγινε στις 8 Οκτωβρίου 1959 στο θέατρο του Μονπαρνάς στο Παρίσι.

Σε ελληνικό έδαφος ανέβηκε στη σκηνή του Εθνικού Θεάτρου στις 7/11/1968 με τους Στέλιο Βόκοβιτς και Νίκο Τζόγια στους ρόλους του Ερρίκου Β΄ και Μπέκετ αντίστοιχα. Την σκηνοθεσία υπέγραψε ο Αλέξης Σολωμός και η μετάφραση ήταν του Τ. Παπατσώνη. 

Τέσσερα χρόνια  πριν- το1964- προβάλλεται η γνωστότερη και πλέον επιτυχημένη κινηματογραφική μεταφορά της ιστορίας βασισμένη ακριβώς στο κείμενο του Ανούιγ, μολονότι  είναι αγγλική παραγωγή. Πρόκειται για τον «Μπέκετ» του Πήτερ Γκλένβιλλ, με τον Πήτερ Ο’Τουλ στον ρόλο του βασιλιά και τον Ρίτσαρντ Μπάρτον σ’ αυτόν του αρχιεπισκόπου.

   Παρουσιάζει ωστόσο μεγάλο ενδιαφέρον το γεγονός ότι πολύ νωρίς και λίγο μετά αφού στέγνωσε το μελάνι του τυπογραφείου δηλ. μόλις το 1960 από το ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ, ο "ΜΠΕΚΕΤ" απλώνεται στον ερτζιανό ουρανό της μικρής Ελλάδας με την μεγάλη όμως παράδοση στο ραδιοφωνικό θέατρο. 

Σε μετάφραση της Δέσπως Διαμαντίδου και με την σκηνοθετική καθοδήγηση του Μήτσου Λυγίζου ο πολύ φρέσκος Δημήτρης Παπαμιχαήλ (σε μια από τις σπάνιες ραδιοφωνικές συμμετοχές) και ο ώριμος πια- και θεατρικά- Ανδρέας Φιλιππίδης ερμηνεύουν το πρωταγωνιστικό δίδυμο. 

Τους πλαισιώνουν οι: Νέζος, Αργύρης, Τσάπελης, Βαφιάς, Νενεδάκη, Ολύμπιος, Μετσόλης, Κοτσίρης, Ναός, Διαμαντίδου, Δάνης και Χατζημάρκος.

Διάρκεια 1ω 56λ

Σ.Σ. Για το σημείωμα της παρουσίασης του έργου χρησιμοποιήθηκαν ως πηγές πληροφοριών και φωτογραφιών οι σελίδες  http://www.nt-archive.gr καθώς και https://rogerios.wordpress.com 

Θερμές ευχαριστίες εκ μέρους όλων των φίλων του blog.



 

ΚΑΛΗ ΣΑΣ ΑΚΡΟΑΣΗ 

Ο ΕΒΡΑΙΟΣ ΤΗΣ ΜΑΛΤΑΣ ΤΟΥ ΚΡΙΣΤΟΦΕΡ ΜΑΡΛΟΟΥ

The Jew of  Malta by Christopher Marlowe (1633)

Yπόθεση: Ο Εβραίος της Μάλτας παίχτηκε για πρώτη φορά το 1588 (ή 1590). Ο κεντρικός ήρωας, ο Βαραβάς, που η πρώτη του εμφάνιση στη σκηνή, με την ψεύτικη μύτη, προσδιορίζει τον υπερβολικό χαρακτήρα του έργου, συγκεντρώνει πάνω του όλα τα γνωστά στερεότυπα περί «κακού εβραίου», καταλήγοντας να τα παρωδεί σε μέγιστο βαθμό.

Τα πρόσωπα του έργου συγκροτούν πινακοθήκη αχρείων. Ο Κρίστοφερ Μάρλοου δεν πιστεύει στην έμφυτη καλωσύνη του ανθρώπου. Γι' αυτόν ο άνθρωπος είναι θηρίο προικισμένο με νου και λογική, και οι συνθήκες όπου ζει τον αναγκάζουν να αναπτύξει όσο πονηριά και κακία διαθέτει για να επιζήσει. Στον «Εβραίο της Μάλτας» δεν υπάρχει καμιά μεταφυσική του κακού· σ' αυτό το σημείο, και όχι μόνο σ' αυτό, ο Μάρλοου βρίσκει τη συνέχειά του στον Μπρέχτ: δεν μπορεί να είσαι καλός σ' έναν κόσμο κακό. Τα πρόσωπα που πλευρίζουν τον Βαραβά για οικονομικούς, κοινωνικούς ή σεξουαλικούς λόγους, προσπαθούν να πετύχουν το στόχο τους με πανουργία. Μ' αυτήν την κωμωδία του κακού ο Κρίστοφερ Μάρλοου γράφει την τραγωδία μιας ολόκληρης κοινωνίας: άρχοντες και υπηρέτες, παπάδες και πόρνες, κατακτητές και κατακτημένοι, εχθροί και σύμμαχοι, όλοι όσοι εμπλέκονται άθελά τους στην εκδικητική μανία του Βαραβά, διακλαδίζουν τον βασικό κορμό της δράσης σε όλα τα κοινωνικά κακά. Στο τέλος κερδίζει ο πιο πανούργος.

Ο Μάρλοου χρησιμοποίησε ένα πρόσωπο επιτομή του αντιεβραΐσμού για να στιγματίσει την ασυνέπεια μεταξύ θεωρίας και πράξης των χριστιανών ειδικά, των ανθρώπων γενικότερα. Από την άλλη πλευρά, τον διαστρεβλωμένο Machiavelli του Προλόγου τον διαδέχεται στο ίδιο το πνεύμα του έργου ο αυθεντικός στοχαστής της αναγέννησης, με τη διαπίστωση πως η θρησκεία δεν είναι «παιχνίδι για τα μικρά παιδιά», παρά, εντέλει, εργαλείο πολιτικής.

Σκηνοθεσία: Άννα Δεβάρη
Μετάφραση και ραδιοφωνική προσαρμογή: Βούλα Δαμιανάκου
Μουσική επιμέλεια/σύνθεση: Γιάννης Ζουγανέλης
Επιμέλεια ήχων: Δανάη Ευαγγελίου
Ρύθμιση ήχου: Δημήτρης Πουλόπουλος 

Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί: Νίκος Γαροφάλλου, Δάνης, Δημήτρης Κοντογιάννης, Γκίκας Μπινιάρης, Αλέξης Μίνγκας,  Κώστας Αρζόγλου, Μαρία Αλιφέρη, Μαρία Δημητριάδου, Γιώργος Νέζος, Αγαπητός Μαντολιός, Αλέξης Γεωργίου, Φοίβος Ταξιάρχης, Νάσος Κεδράκας, Πόπη Κόντου, Μαίρη Λαλοπούλου, Γιώργος Μπάρτης.
Ηχογράφηση 1979

ΜΑΝΤΑΜ ΣΟΥΣΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΨΑΘΑ

Υπόθεση: Η φαντασιόπληκτη μαντάμ Σουσού (Μαίρη Αρώνη) πιστεύει πως έχει αριστοκρατική καταγωγή και παριστάνει την ξεπεσμένη μεγαλοαστή στους γείτονες της φτωχής συνοικίας όπου ζει. Ο άντρας της (Απόστολος Αβδής), παρ’ όλο το χλευασμό των γειτόνων του, δεν θέλει να της χαλάει το χατίρι και συμφωνεί πάντα μαζί της. Ένας απατεώνας πληροφορείται πως η γυναίκα κληρονόμησε εξ Αμερικής μια μεγάλη περιουσία. Καταστρώνει ένα σχέδιο για να της φάει τα χρήματα. Την ξελογιάζει κι εκείνη τον ακολουθεί, εγκαταλείποντας τον άντρα της. Εγκαθίστανται στο Κολωνάκι και ξοδεύουν τα χρήματά της επιδεικτικά, μέχρι που ο απατεώνας εξαφανίζεται με όσα χρήματα έχουν απομείνει. Η μαντάμ Σουσού θα επιστρέψει με καμένα φτερά στη λαϊκή γειτονιά και στον καλόκαρδο άντρα της που εξακολουθεί να την αγαπά. 

Παίζουν οι ηθοποιοί: Μαίρη Αρώνη, Απόστολος Αβδής, Μαίρη Βεάκη, Βέρα Βασδέκη, Βέρα Δεληγιάννη, Κώστας Σαντοριναίος, Σπύρος Ολύμπιος, Δάνης, Δήμος Σταρένιος, Μιχάλης Καλογιάννης, Τζόλη Γαρμπή.

και άλλη διανομή ... με Γιάννη Γκιωνάκη  

ΑΝΟΙΞΙΑΤΙΚΟ ΜΕΘΥΣΙ ΤΟΥ ΜΠΙΛ ΝΟΟΥΤΟΥΝ

Spring and Port Wine - 
 Bill Naughton

Η ιστορία διαδραματίζεται στο Μπόλτον και αφορά την οικογένεια Κρόμπτον και ιδίως τον πατέρα, Ρέιφ, και τις προσπάθειές του να διεκδικήσει την εξουσία στο σπίτι, καθώς τα παιδιά του μεγαλώνουν.

Το έργο πρωτοπαίχτηκε ως ραδιοφωνική σειρά στο BBC Radio στις 17 Αυγούστου 1957 στο πρόγραμμα του Saturday Night Theatre. Τον Απρίλιο του 1958 μεταδόθηκε από την τηλεόραση του  BBC και τον Οκτώβριο του 1959 παίχτηκε στο Μπόλτον σε θεατρική διασκευή. Το 1970 μεταφέρθηκε στο σινεμά.

Για το ραδιόφωνο

Παίζουν οι ηθοποιοί: Λουΐζα Ποδηματά, Μαρία Μοσχολιού, Κούλα Αγαγιώτου, Δημήτρης Ποταμίτης, Δημήτρης Παπαγιάννης, Ματίνα Καρρά, Δάνης,