Η ΑΛΙΚΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΘΑΥΜΑΤΩΝ

Οι Περιπέτειες της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων (Alice’s Adventures in Wonderland), αποτελεί ένα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας παιδικής λογοτεχνίας. Πρόκειται για κλασικό έργο παιδικής και φανταστικής λογοτεχνίας του Βρετανού συγγραφέα και μαθηματικού Τσαρλς Λούτγουϊτζ Ντότζσον, περισσότερο γνωστού με το ψευδώνυμο Λιούις Κάρολ, που κυκλοφόρησε σε πρώτη έκδοση το 1865. Περιγράφει με λεπτή φαντασία καιπαιδικό αυθορμητισμό τις περιπέτειες ενός κοριτσιού, της Αλίκης, η οποία μετά την πτώση της σε μία λαγότρυπα, περιπλανιέται σε ένα φανταστικό κόσμο. Η ιστορία χαρακτηρίζεται από έντονα στοιχεία αλληγορίας, μέσα από τα οποία, ο Κάρολ καυτηριάζει γεγονότα και αντιλήψεις της εποχής του.
Το έργο ερμηνεύεται επίσης ως μια ενδελεχής έρευνα των συστημάτων της κοινωνικής συμπεριφοράς, της λογικής και της γλώσσας. Υποστηρίζεται ότι μέρος του κειμένου μπορεί να εκτιμηθεί και κατανοηθεί περισσότερο από ενήλικους αναγνώστες, ειδικότερα η σάτιρα και οι συμβολισμοί του έργου. Κοινή θέση αποτελεί το γεγονός πως ο Κάρολ επιχειρεί συχνά να παρωδήσει άλλα λογοτεχνικά έργα που απευθύνονται σε παιδιά ή με αντικείμενο την παιδική ηλικία.
Το βιβλίο αναφέρεται πιο συχνά με τον συντομότερο τίτλο Η Αλίκη στηΧώρα των Θαυμάτων, ο οποίος τελικά καθιερώθηκε, κυρίως μέσω της χρήσης του σε μεταγενέστερες κινηματογραφικές ή τηλεοπτικές μεταφορές του έργου. Την εποχή του θανάτου του Κάρολ, ήταν το πιο δημοφιλές βιβλίο παιδικής λογοτεχνίας στην Αγγλία, ενώ μέχρι το πρώτο μισό του 20ου αιώνα αποτελούσε ίσως το διασημότερο βιβλίο του είδους του στον κόσμο.

Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μία αυτοσχέδια ιστορία, που έπλασε ο Ντόντγκσον το 1862, κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού με πλοίο στον Τάμεση. Συνταξίδευε με τρία αδερφάκια, τη 13χρονη Λορίνα Σαρλότ Λίντελ, τη 10χρονη Άλις (Αλίκη) Πλέζανς Λίντελ και την 8χρονη Εντίθ Μέρι Λίντελ, που έδειχναν να πλήττουν. Θέλοντας, λοιπόν, να διασκεδάσει την ανία τους, προθυμοποιήθηκε να τους πει μία ιστορία. Κεντρικό πρόσωπο ήταν ένα κοριτσάκι, ονόματι Αλίκη, που βαριόταν κι έψαχνε για μια περιπέτεια. Ονειροπολώντας, ταξίδεψε σ' έναν τόπο, όπου κουνέλια έτρεχαν πιεσμένα από το χρόνο, αόρατοι γάτοι έκαναν μαγικά, μπισκότα και μανιτάρια άλλαζαν τις διαστάσεις του ανθρώπου και η Ντάμα Κούπα της τράπουλας έκοβε τα κεφάλια των υπηκόων της.
Τα κορίτσια ξετρελάθηκαν από την υπόθεση και η μικρή Άλις ζήτησε από τον Ντόγκσον να της γράψει την ιστορία. Της έδωσε το χειρόγραφο το Φεβρουάριο του 1863, με τίτλο Οι περιπέτειες της Αλίκης κάτω από τη Γη. Αυτό το πρωτότυπο καταστράφηκε, πιθανότατα, από τον ίδιο τον Ντόγκσον, όταν ετοίμασε ένα πιο επιμελημένο αντίγραφο και το χάρισε στην Άλις ως χριστουγεννιάτικο δώρο, στις 26 Νοεμβρίου 1864.
Ένα αντίγραφο του βιβλίου έδωσε και στον φίλο και μέντορά του Τζορτζ ΜακΝτόναλντ, ο οποίος τον συμβούλευσε να το εκδώσει, όπως κι έκανε, αφού προηγουμένως το εμπλούτισε με μερικές ακόμα περιπέτειες. Η πρώτη έκδοση του βιβλίου κυκλοφόρησε στις 26 Νοεμβρίου του 1865, με τίτλο Η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων και εικονογράφηση του Τζον Τένιελ. Ο ίδιος ο Ντόγκσον υπέγραψε με το ψευδώνυμο Λιούις Κάρολ.
Αρχικώς τυπώθηκαν 2.000 αντίγραφα, τα οποία όμως δεν βγήκαν ποτέ στις προθήκες των βιβλιοπωλείων, καθώς ο Τένιελ έκρινε ότι η ποιότητα της εκτύπωσης ήταν κακή. Η νέα έκδοση κυκλοφόρησε σε λιγότερο από τέσσερις μήνες και εξαντλήθηκε σχεδόν αμέσως.


Το εργο ηχογραφηθηκε για το ραδιοφωνο το 1959 σε σκηνοθεσια Γιωργου Θεοδοσιαδη.
Παιζουν οι ηθοποιοι: Αλίκη Βουγιουκλάκη, Νίκος Κούρκουλος, Νίκος Φιλιππόπουλος, Γιώργος Πλούτης, Κρινιώ Παππά, Λουίζα Ποδηματά, Αγνή Βλάχου, Σπύρος Ολύμπιος, Ολυμπία Παπαδούκα, Νίκος Παπαναστασίου, Αθηνά Μιχαηλίδου, Τάκης Γαλανός.

O Τσαρλς Λούτγουϊτζ Ντότζσον (Charles Lutwidge Dodgson, 27 Ιανουαρίου 1832 - 14 Ιανουαρίου 1898), γνωστός ως Λιούις Κάρολ, ήταν Άγγλος συγγραφέας, μαθηματικός, φωτογράφος και κληρικός. Γόνος μιας ιδιαίτερα συντηρητικής οικογένειας βορειοαγγλικής καταγωγής, ο Λιούις Κάρολ μεγάλωσε με δέκα αδέλφια στο Ντέρσμπουρυ. Στα επόμενα χρόνια, πήρε αρκετές υποτροφίες, έγινε λέκτορας σε κολλέγιο, δημοσίευσε βιβλία μαθηματικών και χρίστηκε διάκονος της Εκκλησίας της Αγγλίας χωρίς να ανελιχθεί περαιτέρω. Από νεαρή ηλικία, έγραφε ποιήματα και διηγήματα, στην αρχή της καριέρας του με ιδιαίτερα σατιρικό ύφος. Ο εκδότης του περιοδικού «The Train» υπήρξε ουσιαστικά ο νονός του, αφού εκείνος επέλεξε το ψευδώνυμο «Λιούις Κάρολ» ανάμεσα σε τέσσερα που του πρότεινε ο συγγραφέας. Τον Νοέμβριο του 1864 ο Λιούις Κάρολ παρουσίασε ένα χειρόγραφο με τον τίτλο «Οι περιπέτειες της Αλίκης κάτω από τη γη» και το εξέδωσε το 1865 ως «Οι περιπέτειες της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων» με εικονογράφηση του Σερ Τζον Τένιελ και είχε σημαντική εμπορική απήχηση, προσδίδοντας του μεγάλη φήμη.

Αλλα δημοφιλή λογοτεχνικά έργα του, ειναι το Μες τον καθρέφτη και τι ειδε η Αλίκη εκεί και τα ποιήματα Το Κυνήγι του Φιρχαρία (The Hunting of the Snark) και Jabberwocky.

Ταξίδι μιας μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα του Ευγένιου Ο’ Νηλ

Το έργο «To μακρύ ταξίδι της μέρας μέσα στη νύχτα» (ή «Ταξίδι μιας μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα» – ανάλογα τη μετάφραση.«Long day’s journey into night ») ήταν το δώρο του Ο΄Νηλ στη γυναίκα του Καρλότα για τη 12η επέτειο του γάμου τους. Η Καρλότα απέκτησε τα δικαιώματα του έργου με την προϋπόθεση να το αφήσει να δει το φως της δημοσιότητας 25 χρόνια μετά τον θάνατο του συγγραφέα. Φυσικά, αγνόησε τη ρήτρα και παρέδωσε τα δικαιώματα στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ.

Τον Φεβρουάριο του 1956, τρία χρόνια μετά τον θάνατο του συγγραφέα, το έργο παρουσιάζεται σε παγκόσμια πρώτη στη Στοκχόλμη. Η επιλογή των Σουηδών δεν ήταν τυχαία. Το σουηδικό κοινό είχε αγκαλιάσει τον Ευγένιο Ο’Νηλ δίνοντας του το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1935 και βλέποντας – όχι άδικα- στο πρόσωπό του έναν άξιο διάδοχο του Στρίντμπεργκ. Ο ίδιος ο συγγραφέας άρρωστος, δεν μπορεί να παραστεί στην τελετή απονομής και στέλνει επιστολή όπου αναγνωρίζει την ισχυρή επίδραση του Στρίντμπεργκ στο έργο του.

Ακολουθεί η αμερικανική πρεμιέρα στη Νέα Υόρκη σε σκηνοθεσία του Jose Quintero- σύμφωνα με την επιθυμία της χήρας Ο’ Νηλ. «Ας συμφωνήσουμε πως πρόκειται για αριστούργημα» γράφει ο μεγάλος κριτικός θεάτρου της New York Times, Brooks Atkinson. Ο Ευγένιος Ο΄Νηλ αποκτά το τέταρτο Pulitzer μετά θάνατον.
Ο Ευγένιος Ο’ Νηλ γράφει το έργο του απ’ το 1939 ως το 1941. Είναι ήδη 53 χρονών και έχει χάσει και τους δύο γονείς του εδώ και χρόνια. Πρόκειται για ένα έργο βαθιά αυτοβιογραφικό, «με δάκρυα και αίμα που όχι μόνο αφορά τον σύγχρονο άνθρωπο, αλλά θα αφορά και τον άνθρωπο του μέλλοντος» λέει ο ίδιος. Ο συγγραφέας τολμάει να ανασύρει τις προσωπικές του αναμνήσεις απ’ τους γονείς και τον μεγαλύτερο αδερφό του, χωρίς να ωραιοποιεί τίποτα. Τα πρόσωπα που παρουσιάζονται στο έργο δεν αποκλίνουν καθόλου απ’ τα πραγματικά. Το μόνο που διαφέρει είναι τα ονόματα τους.
«Η εργασία μου είναι αξεχώριστη απ’ τη ζωή μου. Δεν έχω γράψει ούτε μια γραμμή που δεν ήταν ο καρπός προσωπικής μου πείρας».

Με αριστοτεχνικό τρόπο, με την ακρίβεια ανατόμου, ο συγγραφέας ανασύρει τις λεπτομέρειες της δυστυχίας που θέρισε σαν μάστιγα την οικογένεια του. Ο καθένας απ’ τα τέσσερα πρόσωπα του έργου είναι βυθισμένος στην προσωπική του τραγωδία με τρόπο τέτοιο που αυτό αντανακλάται στους υπόλοιπους, συνθέτοντας ένα παζλ απόγνωσης και ψυχικής ανισορροπίας ενώ φέρνει στην επιφάνεια την αιτιακή σχέση της δυστυχίας και του πώς αυτή κληροδοτείται απ’ τους γεννήτορες στα παιδιά, δικαιώνοντας έτσι το αμαρτίαι γονέων παιδεύουσι τέκνα.
Ο πατέρας, θεατρικός ηθοποιός, είδε την καριέρα του να τελματώνεται και τις φιλοδοξίες του να εξαντλούνται στον ρόλο του Κόμη Μοντεχρίστου, παίζοντας τον σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα και αναγάγοντας τον σε προσωπική του επιτυχία (σ.σ λέγεται ότι πρέπει να έπαιξε τον ρόλο πάνω από 6.000 φορές.) «Θα τα έδινα όλα για μια καλύτερη καριέρα», εξομολογείται σε μια κορυφαία στιγμή του έργου κι αφού άφθονο αλκοόλ έχει κυλήσει στις φλέβες του. Λίγο νωρίτερα, έχει προσπαθήσει να εξιλεωθεί για την τσιγκουνιά του στον φυματικό γιο του Έντμοντ, ανατρέχοντας στην εξαθλίωση των παιδικών του χρόνων, στην εγκατάλειψη απ’ τον πατέρα του, στις προσπάθειες της μάνας του να μεγαλώσει τα παιδιά, στο ότι αναγκάστηκε να δουλέψει από 10 χρονών. Στα χρόνια εκείνα έχει τις ρίζες της η δική του προσωπική ματαίωση.
Η μητέρα, καταφεύγει χρόνια στη μορφίνη στην οποία έχει εθιστεί σκορπίζοντας τον φόβο στην οικογένεια της. Αναγκάστηκε να παίρνει το «παλιοφάρμακο», όπως αναφέρεται, μετά τους φριχτούς πόνους απ’ τη γέννηση του τρίτου της γιου (δηλαδή του ίδιου του συγγραφέα). «Εκείνος ο παλιογιατρός φταίει γι’ αυτό που είμαι σήμερα» λέει κάπου ενώ αναπολεί ευχάριστα τις μέρες που έζησε στο πατρικό της, το σχολείο των καλογραιών στο οποίο φοίτησε και την πρώτη της γνωριμία με τον άντρα της, τον οποίο όμως αργότερα μέμφεται για το στήσιμο μιας ζωής χωρίς μόνιμη κατοικία και για την αδιάκοπη περιπλάνηση στα φτηνά ξενοδοχεία για θεατρίνους.
Ο μεγαλύτερος γιος ακολουθώντας τα χνάρια του πατέρα, βγαίνει στο σανίδι, αλλά δεν καταφέρνει να κάνει κάτι αξιόλογο. Τα δικά του αδιέξοδα πνίγονται σε τόνους ουίσκι και σε κακόφημα στέκια αγοραίου έρωτα.
Ο μικρός της οικογένειας, αφού δοκιμάζει διάφορα θαλασσινά επαγγέλματα, γράφει ποιήματα, διαβάζει Νίτσε, δημοσιεύει σε μια εφημερίδα, πίνει και προσβάλλεται από φυματίωση. O πατέρας τον αποδοκιμάζει για τις λογοτεχνικές του προτιμήσεις, η μητέρα του θυμίζει εντέχνως ότι η γέννηση του ήταν η αρχή της δικής της αυτοκαταστροφής μέσω της μορφίνης.

Το έργο είναι γραμμένο κατά τα αριστοτελικά πρότυπα του χώρου, του χρόνου και της δράσης των οποίων ήταν υπέρμαχος ο Ο’Νηλ. Συγχρόνως όμως, διαφαίνεται η επιρροή του απ’ το έργο του Στρίντμπεργκ. Δεν είναι τυχαίο που και ο Σουηδός συγγραφέας διοχέτευε με πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία τα έργα του προσπαθώντας να ξορκίσει τους προσωπικούς του δαίμονες. Συγχρόνως, υπάρχει έντονος κι ένας ιψενικός ρεαλισμός, στο ότι όλα καταγράφονται και όλα εξηγούνται χωρίς να μένει ο θεατής με απορίες και χωρίς να μπορούν να αποτολμηθούν άλλες ερμηνείες πέραν αυτών που έχει αποφασίσει ο παθών, ο συγγραφέας εν προκειμένω.
Οι ήρωες του έργου είναι πλάσματα που υποφέρουν, εύθραυστοι κι αδύναμοι να στηρίξουν ο ένας τον άλλον όπως οφείλουν να κάνουν τα μέλη μιας οικογένειας, αφού πρωτίστως δεν μπορούν να βοηθήσουν τους εαυτούς τους.
Το έργο δεν προσφέρει ιδιαίτερη σκηνική δράση. Εξαντλείται σχεδόν σε τεράστιους μονολόγους όπου αφήνεται να εκτεθεί το δράμα του καθενός χωριστά αλλά και όλων μαζί. Ολοκληρώνεται όμως με ιδιαίτερα σπαρακτικό τρόπο, κάνοντας μνεία σε μια μικρή χαραμάδα ευτυχίας που κάποτε φώτισε τη ζωή κάποιου απ’ τους ήρωες.

Αυτό άλλωστε αντικατοπτρίζει και την κοσμοθεωρία του συγγραφέα.
«…Φυσικά θα γράψω έργο και για την Ευτυχία. Αν βέβαια συναντήσω ποτέ αυτήν την πολυτέλεια και διαπιστώσω πως παρέχει δυνατότητες για θεατρική πράξη, πως έχει κάποια αρμονική σχέση με τον βαθύτερο ρυθμό της ζωής. Η ευτυχία ωστόσο, είναι μια λέξη μόνο. Τι σημαίνει; Ανάταση; Έντονο συναίσθημα της αξίας που έχει το παρόν και το μέλλον του ανθρώπου; Αν είναι έτσι…τότε υπάρχει μεγαλύτερο ποσοστό ευτυχίας σε μια τραγωδία , παρ’ όσο σε όλα μαζί τα έργα με «ευτυχές τέλος»; Η αντίληψη πως η τραγωδία αποκλείει την έννοια της ευτυχίας είναι διαβατική μόδα της εποχής μας… Ένα πραγματικό έργο τέχνης περικλείει, σε τελική ανάλυση, το μήνυμα της ευτυχίας…»

ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ – ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΥΗ: Νίκος Προεστόπουλος
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Νίκος Γκάτσος
ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Αργυρώ Μεταξά
ΠΑΙΖΟΥΝ ΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ: Νίκος Κούρκουλος, Λυκούργος Καλλέργης, Πέτρος Φυσσούν, Έλσα Βεργή, Κίττυ Αρσένη
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες και 15 λεπτά (Το έργο μεταδόθηκε σε 2 μέρη. Εδώ είναι σε ένα αρχείο)
ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ: 1960 (7 Δεκεμβρίου)

Ευχαριστούμε πολύ τον NikosPs

ΣΥΜΠΟΣΙΟΝ

Συμπόσιο (Πλατωνικός διάλογος)

Ο νεαρός ποιητής Αγάθωνας κέρδισε το βραβείο στα Λήναια το έτος 416 π.Χ., επί άρχοντος Ευφήμου (Αθήν. 217α). Την επόμενη μέρα όμως κάλεσε σε συμπόσιο όλους τους εξέχοντες άνδρες της αριστοκρατικής τάξης της Αθήνας, επειδή την προηγούμενη μέρα δεν είχαν μπορέσει να παρευρεθούν στην γιορτή. Στο συμπόσιο πήραν μέρος ο Αριστόδημος, ο Φαίδρος, ο Αγάθωνας, ο γιατρός Ερυξίμαχος, ο Παυσανίας, ο Αριστοφάνης, ο Αλκιβιάδης και αργότερα ο Σωκράτης, ο οποίος αρχικά δίσταζε να παρευρεθεί και περίμενε έξω από την πόρτα ακούγοντας τα λεγόμενα. Η πρώτη μας επαφή με τον Σωκράτη γίνεται στο ενδιάμεσο του κειμένου, τη στιγμή που αυτός εμφανίζεται στο συμπόσιο. Οι παρευρισκόμενοι αποφασίζουν να περάσουν τη βραδιά όχι με άγριο φαγοπότι, αλλά όμορφα και διαλεκτικά, συζητώντας γύρω από ένα συγκεκριμένο θέμα. Το θέμα του συμποσίου είναι λοιπόν η αναζήτηση της υφής του έρωτα: «τι είναι ο έρωτας;»

Δομή του έργου
Σχεδόν ολόκληρος ο διάλογος είναι σε μορφή αφήγησης από τον Απολλόδωρο στον Εταίρο, έναν φίλο του στον δρόμο για την Αθήνα. Ο Απολλόδωρος άκουσε τη συζήτηση από τον Αριστόδημο, ο οποίος συμμετείχε στο συμπόσιο, και πιθανότατα ο Πλάτωνας έλαβε γνώση των λεγομένων από τον αδερφό του ή από τον ακατονόμαστο φίλο.
• Η συζήτηση αρχίζει με τον λόγο του Φαίδρου, που υποστηρίζει, ότι ο Έρωτας είναι ένας από τις αρχαιότερες θεότητες. Ενώ ένας πιστός φίλος είναι η μεγαλύτερη ευτυχία, ο έρωτας είναι αυτός που μας κάνει να κάνουμε τις ηρωικότερες πράξεις.
• Ο Παυσανίας φέρνει τον έρωτα σε σχέση με την θεά Αφροδίτη, και υποστηρίζει ότι όπως η Αφροδίτη έχει δύο φύσεις, την ανθρώπινη και την θεϊκή, έτσι και ο έρωτας έχει δύο μορφές. Ο σαρκικός έρωτας αποσκοπεί στην απλή ικανοποίηση, ενώ ο ανώτερος έρωτας επιφέρει την παντοτινή ένωση με τον αγαπημένο ή την αγαπημένη.
• Ο γιατρός Ερυξίμαχος από ιατρικής άποψης βλέπει τον έρωτα σαν μια συγκυρία τεσσάρων ερωτικών δυνάμεων που κατοικούν μέσα στο ανθρώπινο σώμα: η ζέστη, το κρύο, η πίκρα και η γλύκα.
• Ο Αριστοφάνης επιχειρεί να αποδείξει την δύναμη του έρωτα με τον μύθο των σφαιρικών ανθρώπων, που ήταν ερμαφρόδιτοι. Είχαν τόσο μεγάλη δύναμη, που οι θεοί τους έκοψαν στην μέση και από τότε το ένα μισό αναζητάει το άλλο.
• Ο Αγάθων με μεγάλη ρητορική ικανότητα και με την βοήθεια λογικών αποδείξεων λέει πως ο έρωτας είναι ένας θεός που είναι αιώνια νεαρός, τρυφερός, πανέμορφος, δίκαιος, σώφρων, τολμηρός και σοφός. Προς τιμή του τραγουδάει και έναν ύμνο.
• Εκείνη την στιγμή παρουσιάζεται ο Σωκράτης, ο οποίος λέει ότι δεν ξέρει να πει τίποτα. Η ιέρεια Διοτίμα όμως του ανέθεσε να μεταφέρει ότι ο έρωτας είναι ένας δαίμονας, που μεσολαβεί μεταξύ των θνητών και των αθανάτων.
• Ξαφνικά εμφανίζεται ο Αλκιβιάδης, πολύ μεθυσμένος και με την μορφή ενός Διόνυσου. Όλοι οι παρευρισκόμενοι θέλουν να τους κάνει παρέα, αλλά ο Αλκιβιάδης στρέφεται μόνο στον Σωκράτη και τον επαινεί.
Η συζήτηση συνεχίζεται όλη τη νύχτα, και με άφθονο φαγητό και κρασί. Μόνον ο Σωκράτης παραμένει νηφάλιος, αν και πίνει περισσότερο από τους άλλους. Την επόμενη μέρα θα ξεκινήσει πρωί-πρωί για να κάνει τις καθημερινές του απασχολίες, μαζί με τον μαθητή του, τον Αριστόδημο.

Για το ραδιόφωνο: ηχογράφηση το 1961
Μετάφραση διασκευή του Θρασύβουλου Σταύρου
Μουσική Μιχάλη Αδάμη
Φλάουτο ντόλτσε Δέσποινα Μαζαράκη
Ραδιοφωνική επιμέλεια Νίκου Γκάτσου
Παίζουν οι ηθοποιοί: Λυκούργος Καλλέργης, Θάνος Κωτσόπουλος, Νίκος Χατζίσκος, Βασίλης Παπανίκας, Γρηγόρης Βαφειάς, Βύρων Πάλλης, Αγνή Καραβά, Ιορδάνης Μαρίνος, Νίκος Παπαναστασίου, Νίκος Κουρκουλος.

Θεατρικά τραγούδια

Το γοητευτικό σε μια θεατρική παράσταση (εκτός των άλλων) είναι να ακούς τους ίδιους τους ηθοποιούς να τραγουδούν επί σκηνής. Αν λάβουμε ως δεδομένο ότι ο επαγγελματίας ηθοποιός δεν είναι τραγουδιστής αλλά κατέχει μόνο κάποιες τεχνικές δεξιότητες  το όλο εγχείρημα καθίσταται άκρως γοητευτικό. Επιπλέον, είναι λίγα τα έργα για τις ανάγκες των οποίων κάποιος ηθοποιός κλήθηκε να ερμηνεύσει ένα τραγούδι κι έχω την αίσθηση ότι όσες φορές συνέβη κάτι τέτοιο έμεινε χαραγμένο στις μνήμες των θεατών. 

Ποίος μπορεί να λησμονήσει τη Μελίνα Μερκούρη στο Λεωφορείον ο Πόθος, να κατεβαίνει τη σκάλα τραγουδώντας "αν με πίστευες λιγάκι, όνειρο δε θα' ταν πια". Ιδιαίτερα σε παλιότερες σωζόμενες ηχογραφήσεις, όπου η συστηματική χρήση της μεθόδου playback δεν ήταν διαδεδομένη, οι ηθοποιοί καλούνταν σε κάθε παράσταση να ερμηνεύσουν τα τραγούδια τους. Είναι γνωστό πως ποτέ μια παράσταση στο σύνολό της δεν είναι ίδια με την προηγούμενη ή την επόμενη ακόμη κι όταν ο θίασος παραμένει ίδιος. Έτσι και τα χορικά μέρη (ας μου επιτραπεί ο δανειζόμενος όρος) δεν παραμένουν ανεπηρέαστα από παράσταση εις παράσταση.

Η σημερινή ανάρτηση, λοιπόν, είναι αφιερώνεται στα "τραγούδια των παραστάσεων" που οι ίδιοι οι ηθοποιοί ερμήνευσαν. Το πακέτο περιλαμβάνει τα τραγούδια:

1. "Νανούρισμα" από το Ματωμένο Γάμο, το οποίο ερμηνεύει η Ελένη Χατζηαργύρη στη ραδιοφωνική διασκευή του έργου, με χρονολογία ηχογράφησης 1955.
   
   
2. "Στον ουρανό να σε' βρω" από τη θεατρική παράσταση Ίρμα η Γλυκεία, ερμηνεύει η Έλλη Λαμπέτη με το Δημήτρη Μαλαβέτα, χρονολογία ηχογράφησης 1971.
   
   
3. "Ερωτικό", από τη θεατρική παράσταση Βίκτωρ - Βικτώρια, ερμηνεύει η Αλίκη Βουγιουκλάκη με το Βλάση Μπονάτσο, στο πιάνο ο Θάνος Μικρούτσικος, χρονολογία ηχογράφησης 1983.
   
   
4. "Χάθηκα" από τη θεατρική παράσταση Διαμάντια και Μπλουζ, ερμηνεύει η Τζένη Καρέζη, χρονολογία ηχογράφησης 1991. Τελευταία θεατρική εμφάνιση για αυτή τη σπουδαία ηθοποιό.
   
   
5. "Ο Μακ με το μαχαίρι" από τη θεατρική παράσταση η Όπερα της Πεντάρας, ερμηνεύει η Μελίνα Μερκούρη, χρονολογία ηχογράφησης 1975.
   
   
6. "Κουβάρι κουβαράκι" από το Ματωμένο Γάμο, το οποίο ερμηνεύει η Μαρία Δουράκη.
   
   
7. "Θυμήσου το Σεπτέμβρη" από την ομότιτλη θεατρική παράσταση που ανέβασε ο θίασος της Έλλης Λαμπέτη, ερμηνεύει ο Κώστας Καρράς, χρονολογία ηχογράφησης 1967.
   
   
8. "Η πείνα" από τη θεατρική παράσταση Καμπαρέ, ερμηνεύουν Δάνης Κατρανίδης κι Αλίκη Βουγιουκλάκη, χρονολογία ηχογράφησης 1978.
   
   
9. "After Love" από την παράσταση Ilya darling, θεατρική μεταφορά του Ποτέ την Κυριακή. Η πρώτη και τελευταία φορά που ο Νίκος Κούρκουλος ερμηνεύει κάτι στην αγγλική γλώσσα. Το παρόν σπάνιο ηχητικό έχει χρονολογία ηχογράφησης 1967.
   
   
10. Το τελευταίο ηχητικό είναι έξω από τη λογική της παρούσας ανάρτησης αλλά αξίζει την προσοχή σας. Το περιέλαβα στην παρούσα ανάρτηση διότι μου αρέσει η στιχομυθία μεταξύ των δύο προσώπων και το πάντρεμα στα τραγούδια που έχουν κάνει. Πρόκειται για Πρωτοχρονιάτικο Πρόγραμμα της ΕΡΤ με χρονολογία ηχογράφησης 1988. Δε λέω πρόσωπα...έτσι για να σας ιντριγκάρω λίγο. 
    
    
    
    Καλές ακροάσεις σε όλους
    Χαιρετώ σας
    Seirios
    

ΤΡΙΑ ΕΡΓΑ

Το πρώτο χάδι    (You Τouched Μe),
Τένεσι Ουίλιαμς γραμμένο με τον Ντόναλντ Ουίνταμ

Για το θέατρο της Τετάρτης 1966

Παίζουν οι ηθοποιοί: Νίκος Κούρκουλος, Βάσω Μεταξά, Βέρα Ζαβιτσιάνου, Φραντζέσκα Αλεξάνδρου, Κώστας Ρηγόπουλος, Γιάννης Μιχαλόπουλος, Τότης Ντανιέλος

ΤΑ ΔΕΝΤΡΑ ΠΕΘΑΙΝΟΥΝ ΟΡΘΙΑ

Το έργο εκτυλίσσεται στην Ισπανία γύρω στα 1930-40. Η Μάρθα, μια νεαρή, απογοητευμένη, πριν προλάβει να θέσει τέρμα στη ζωή της παίρνει ένα παράξενο αλλά φιλικό μήνυμα που την οδηγεί σ' ένα μυστηριώδες γραφείο. Εκεί συναντά το γέρο Μπαλμπόα που πήρε κι αυτός παρόμοιο μήνυμα βοήθειας στην προσπάθεια του να βοηθήσει τη σύζυγο του που ζει με την προσμονή του αγαπημένου της εγγονού. 0 γέρο Μπαλμπόα είχε κρύψει από τη σύζυγο του ότι ο παραστρατημένος εγγονός τους που ο ίδιος έδιωξε μια νύχτα πριν είκοσι χρόνια, ήταν τώρα ένας κακοποιός στον Καναδά. 0 Μπαλμπόα φρόντισε γράφοντας ο ίδιος επιστολές που έφταναν στα χέρια της γιαγιάς να την κάνει να πιστέψει πως ο εγγονός τους έγινε ένας σπουδαίος αρχιτέκτονας και μάλιστα πρόσφατα παντρεύτηκε. Ξαφνικά, όμως παίρνουν ένα τηλεγράφημα από τον πραγματικό εγγονό που τους πληροφορεί πως έρχεται. Η γιαγιά γίνεται άλλος άνθρωπος και πλέει σε πελάγη ευτυχίας γιατί επιτέλους θα γνωρίσει τον επιτυχημένο εγγονό της. Ο παππούς, όμως, που γνωρίζει την πραγματικότητα, αναζητά εναγωνίως βοήθεια για να αντιμετωπίσει την κατάσταση

ΕΓΩ Ο ΚΛΑΥΔΙΟΣ

Ο Κλαύδιος, συνεσταλμένος και ευγενικός, διόλου φιλόδοξος και στην πραγματικότητα έξυπνος και στοχαστικός, ζει τον 1ο μ.Χ αιώνα στα ανάκτορα των πιο φημισμένων αυτοκρατόρων της Ρώμης. Με την οξύνεια, το χιούμορ και την αδιαμφισβήτητη ικανότητα να καταλαβαίνει τους ανθρώπους, κατορθώνει να διαφύγει και να επιβιώσει των ραδιουργιών της αυλής και να ανακηρυχθεί ύπατος αρχηγός της απέραντης Ρωμαΐκής αυτοκρατορίας.

John Mortimer
Ρόμπερτ Ράνκε Γκρέιβς

Ο Ρόμπερτ Ράνκε Γκρέιβς γεννήθηκε στο Ουΐμπλεντον στα περίχωρα του Λονδίνου το 1895. Ο πατέρας του Άλφρεντ Πέρσιβαλ Γκρέιβς υπήρξε σημαντικός ποιητής της ιρλανδικής αναγέννησης των αρχών του αιώνα η μητέρα του Αμαλία φον Ράνκε ήταν ανιψιά του περίφημου Γερμανού ιστορικού του 19ου αιώνα Λέοπολντ φον Ράνκε. Μεγαλώνοντας σε περιβάλλον διανοουμένων, καλλιτεχνών και ιστορικών κατόρθωσε να αντισταθεί στην παραδοσιακή του δομή κρατώντας μόνο όσα στοιχεία τον αντιπροσώπευαν. Με το ξέσπασμα του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου, μόλις είχε τελειώσει το γυμνάσιο, κατατάχτηκε στο πυροβολικό. Γυρίζοντας βαριά τραυματισμένος από το μέτωπο παρασημοφορήθηκε και συνέχισε τις σπουδές του στην Οξφόρδη. Αφού πήρε το πτυχίο του, δίδαξε στη μέση εκπαίδευση και κατόπιν σε πανεπιστήμια αγγλική λογοτεχνία και κλασικά γράμματα^συνεργάστηκε με πολλούς εκδοτικούς οίκους εκδίδοντας αρχαίους Έλληνες και Λατίνους συγγραφείς το 1961 εκλέχτηκε καθηγητής στην Οξφόρδη όπου δίδαξε ποίηση. Πέθανε στη Μαγιόρκα το 1985. Με ωριμότητα υπερβολικά πρώιμη, σφυρηλατημένη στον πόλεμο, δημοσίευσε τον πρώτο τόμο με ποιήματά του, Πάνω από την πυροστιά, το 1916. Όλη η ποιητική παραγωγή του πάνω από 40 τόμοι, και κυρίως των δεκαετιών του ’20 και του ’30, καθορίζεται απόέντονη αντιπολεμική πεποίθηση, από εντελώς προσωπική μελαγχολική αίσθηση ζωής, από ακραίο σαρκασμό και πικρό λυρισμό. Μαζί με τους προδρόμους του Ουΐλιαμ Μπάτλερ Γέιτς και Τ. Χάρντι, και τους συγχρόνους του Έζρα Πάουντ, Τ. Σ. Έλιοτ, Χ. Όντεν και Ντίλαν Τόμας, θεωρείται από τους σπουδαιότερους ποιητές του 20ού αιώνα. Η ίδια ατμόσφαιρα και στάση ζωής αποτελούν τον πυρήνα και του αυτοβιογραφικού μυθιστορήματός του Αποχαιρετισμός σε όλα αυτά, ενός από τα πιο συγκινητικά λογοτεχνήματα του μεσοπολέμου. Δημοσιεύτηκε το 1929 και κυκλοφόρησε πάλι το 1957 ξαναδουλεμένο με μεγαλύτερη οξύτητα στον αντιπολεμικό χαρακτήρα του. Η μεγάλη δημοτικότητα του Ρόμπερτ Γκρέιβς όμως στο πλατύ αναγνωστικό κοινό οφείλεται κυρίως στα ιστορικά μυθιστορήματά του, όπου συνταιριάζονται αρμονικά ιστορική πιστότητα, πλούσια αφηγηματική δεξιοτεχνία και λεπτό χιούμορ. Κορυφαία έργα του είναι: Εγώ, ο Κλαύδιος (1934), Κλαύδιος ο θεός (1934) και Βελισάριος (1938). Ασφαλώς στο τεράστιο σε έκταση έργο του Γκρέιβς –περισσότεροι από 140 τόμοι έχουν εκδοθεί μέχρι σήμερα καταλαμβάνουν ξεχωριστή θέση τα δοκίμια και τα κριτικά βιβλία του για την ποίηση από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας. Το 1948, ύστερα από ατέλειωτες εκδοτικές περιπέτειες, εκδόθηκε από τον Τ. Σ. Έλιοτ Η Λευκή Θεά: ιστορική γραμματική του ποιητικού μύθου του Ρόμπερτ Γκρέιβς. Πρόκειται για ιδιόρρυθμο βιβλίο που ερευνά τους εσωτερικούς συσχετισμούς και τις ταυτίσεις των πρωτόγονων γυναικείων μύθων και τις λατρείες γυναικείων θεοτήτων στην εποχή της μητριαρχίας. Το έργο ξάφνιασε τον επιστημονικό κόσμο με την πρωτοτυπία των απόψεών του και, μαζί με άλλα, όπως Ποια ήταν η τροφή των Κενταύρων (1958), Το αποκαταστημένο ναζαρηνό ευαγγέλιο (1960), αποτέλεσε το θεωρητικό υπόβαθρο των μεγάλων του έργων Οι ελληνικοί μύθοι και Οι εβραϊκοί μύθοι (1963).